Το Ιράν ενεργοποίησε ένα προσχεδιασμένο στρατηγικό πλάνο που είχε εγκριθεί από τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία, με στόχο την πρόκληση περιφερειακής αποσταθεροποίησης, την αναστάτωση των διεθνών αγορών και την αύξηση του κόστους για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, ώστε να αναγκαστούν να σταματήσουν τις επιθέσεις τους.
“Ανάψαμε μεγάλη φωτιά”: Η ρητορική της Τεχεράνης
Σύμφωνα με πηγή προσκείμενη στο καθεστώς που μίλησε στους Financial Times, το σχέδιο είχε εγκριθεί ήδη από τον Ιούνιο, μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ. Περιλάμβανε επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και ενέργειες που θα προκαλούσαν σοβαρές διαταραχές στην εναέρια κυκλοφορία της περιοχής. Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «δεν υπήρχε άλλη επιλογή παρά η κλιμάκωση», υποστηρίζοντας ότι οι «κόκκινες γραμμές» του Ιράν είχαν παραβιαστεί. Παρά τον θάνατο του Χαμενεΐ, του υπουργού Άμυνας και του επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, η στρατηγική εφαρμόζεται κανονικά. Ο αγιατολάχ Αλιρεζά Αραφί, μέλος της προσωρινής ηγεσίας που ανέλαβε μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη, δήλωσε σε μήνυμά του ότι «ο πόλεμος συνεχίζεται».
Επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και μπλοκάρισμα στα Στενά του Ορμούζ
Η κλιμάκωση αποτυπώθηκε σε επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών σε χώρες του Κόλπου. Ιρανικά drones έπληξαν κρίσιμη εγκατάσταση φυσικού αερίου στο Κατάρ και μεγάλο διυλιστήριο στη Σαουδική Αραβία.
Οι επιθέσεις οδήγησαν σε άμεση διακοπή εξαγωγών LNG από το Κατάρ, εκτόξευση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου και ουσιαστικό μπλοκάρισμα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Τις τελευταίες ημέρες, ιρανικά drones έπληξαν ξενοδοχεία, αεροδρόμια και λιμάνια σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Ιράκ, Ομάν και Μπαχρέιν. Παράλληλα, εκτοξεύθηκαν πύραυλοι και drones εναντίον αμερικανικών βάσεων, ενώ η Τεχεράνη φέρεται να βρίσκεται πίσω από το πλήγμα σε βρετανική βάση στην Κύπρο.
Καθεστωτικός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι η απάντηση δεν έχει ολοκληρωθεί, τονίζοντας ότι η στοχοποίηση της ιρανικής ηγεσίας δεν θα μπορούσε να μείνει αναπάντητη.
Αποκεντρωμένη στρατιωτική διοίκηση για πόλεμο διαρκείας
Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής αποτελεί η αποκέντρωση της στρατιωτικής διοίκησης, ώστε οι ιρανικές δυνάμεις να συνεχίσουν να επιχειρούν ακόμη και σε περίπτωση εξόντωσης ανώτερων στελεχών.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι οι στρατιωτικές μονάδες ενεργούν πλέον αυτόνομα, βάσει γενικών κατευθύνσεων που είχαν δοθεί εκ των προτέρων. Η τακτική αυτή βασίζεται στα διδάγματα του πολέμου του Ιουνίου, όταν το Ισραήλ αιφνιδίασε την ιρανική ηγεσία με στοχευμένες επιθέσεις.
Την ευθύνη των επιχειρήσεων έχει αναλάβει το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Αχμάντ Βαχιντί.
Ενεργοποίηση συμμάχων: Χεζμπολάχ και ιρακινές πολιτοφυλακές
Για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο του Ιουνίου ενεργοποιήθηκαν και οι σύμμαχοι της Τεχεράνης. Η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε πυραύλους στο βόρειο Ισραήλ, ιρακινές πολιτοφυλακές έπληξαν αμερικανικές θέσεις, ενώ σημειώθηκαν απόπειρες εισβολής διαδηλωτών στη Ζώνη Ασφαλείας της Βαγδάτης.
Η ιρανική ηγεσία αντιμετωπίζει τη σύγκρουση ως ζήτημα επιβίωσης, επεκτείνοντας τα πλήγματα όχι μόνο κατά του Ισραήλ αλλά και κατά κρατών του Κόλπου.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η σύγκρουση εξελίσσεται με ρυθμούς που θυμίζουν το χειρότερο δυνατό σενάριο μετά την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023. Η απόφαση της Βρετανίας να επιτρέψει τη χρήση των βάσεών της για επιχειρήσεις κατά του Ιράν ενδέχεται να διευρύνει περαιτέρω τη σύγκρουση.
Οι αγορές αντιδρούν με έντονη ανησυχία, ενώ οι πρωτεύουσες της περιοχής προετοιμάζονται για ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση, σε μια κρίση που μοιάζει πλέον να ξεφεύγει από κάθε έλεγχο.
Πηγή: Financial Times
