Νέα ένταση καταγράφεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά τη μεταφορά συστοιχίας αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot στην Κάρπαθο. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας απάντησε στις δηλώσεις της Τουρκίας, χαρακτηρίζοντας τις αιτιάσεις για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου ανυπόστατες και επανειλημμένως απορριφθείσες.
Η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ Λάνα Ζωχιού τόνισε ότι το καθεστώς των ελληνικών νησιών διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης 1923, τη Σύμβαση του Montreux 1936 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων 1947, στην οποία μάλιστα η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος. Η Λάνα Ζωχιού υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διατηρεί αδιαπραγμάτευτη αμυντική διάταξη, ενώ οι τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις απαιτούν σύνεση και νηφαλιότητα.
Αντίθετα, ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Οντζού Κετσελί, υποστήριξε ότι η ανάπτυξη των Patriot παραβιάζει το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, επικαλούμενος τις Συνθήκες της Λωζάνης και των Παρισίων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Κάρπαθος και άλλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου θα πρέπει να παραμένουν σε μη στρατιωτικό καθεστώς, και οποιοδήποτε βήμα της Ελλάδας που παραβιάζει αυτό το καθεστώς θεωρείται άκυρο και ανυπόστατο.
Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας επανέλαβε ότι η κίνηση αποτελεί παράνομη ενέργεια και προειδοποίησε ότι «λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα». Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η Ελλάδα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις περιφερειακές κρίσεις για να ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στο Αιγαίο, γεγονός που –κατά τους Τούρκους– επηρεάζει αρνητικά τις διμερείς σχέσεις.
Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, έχει επανειλημμένα απορρίψει τα επιχειρήματα της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι αυτή δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης των Παρισίων, επομένως δεν μπορεί να εγείρει νομικές αξιώσεις.
Στρατηγικό σκεπτικό της ανάπτυξης Patriot
Η επιλογή της Κάρπαθου για την εγκατάσταση των συστημάτων Patriot συνδέεται με την ενίσχυση της αεράμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Το νησί βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο μεταξύ Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου, επιτρέποντας την παρακολούθηση μεγάλου τμήματος του εναέριου χώρου.
Τα συστήματα Patriot αποτελούν από τα πλέον εξελιγμένα αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα στον κόσμο, με δυνατότητα αναχαίτισης αεροσκαφών, πυραύλων cruise και βαλλιστικών πυραύλων, καθιστώντας τα κρίσιμο στοιχείο της αεράμυνας πολλών χωρών του ΝΑΤΟ.
