Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, το Ιράν φέρεται να εξετάζει την επιβολή τέλους ύψους 1 εκατομμυρίου δολαρίων για κάθε πλοίο που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, εντάσσοντας το μέτρο στο πλαίσιο της προσωρινής εκεχειρίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, διάρκειας δύο εβδομάδων, δημιουργεί ένα περιορισμένο αλλά κρίσιμο παράθυρο για διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τεχεράνη έχει καταθέσει σχέδιο δέκα σημείων, θέτοντας ως βασικές προϋποθέσεις την αναγνώριση του ελέγχου της στα Στενά του Ορμούζ, την άρση των διεθνών κυρώσεων, την αποδοχή του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου και την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ολική και πλήρη νίκη», κάνοντας λόγο για μια σημαντική εξέλιξη υπέρ της παγκόσμιας ειρήνης, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζει το πλαίσιο εφαρμογής ή τις ρήτρες συμμόρφωσης.
Στρατηγικής σημασίας πέρασμα
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους διεθνώς, καθώς μέσω αυτών διακινείται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η επαναλειτουργία τους μετά την εκεχειρία θεωρείται κομβική για τη σταθερότητα των αγορών.
Ήδη, τα πρώτα πλοία έχουν αρχίσει να διέρχονται από το πέρασμα, μεταξύ των οποίων και ελληνόκτητο φορτηγό πλοίο, σηματοδοτώντας την πρώτη φάση αποκλιμάκωσης. Την ίδια ώρα, περισσότερα από 800 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στην ευρύτερη περιοχή, αναμένοντας ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας.
Το σενάριο για επιβολή «διοδίων»
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το ενδεχόμενο επιβολής τέλους διέλευσης ύψους 1 εκατ. δολαρίων ανά πλοίο. Το μέτρο φέρεται να εξετάζεται ως εργαλείο χρηματοδότησης της ανασυγκρότησης της χώρας μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις και τις εκτεταμένες ζημιές.
Παραμένει ωστόσο ασαφές αν η επιβάρυνση αυτή θα έχει μόνιμο χαρακτήρα ή θα περιοριστεί στη διάρκεια της εκεχειρίας. Η ιρανική πλευρά συνδέει την ασφαλή ναυσιπλοΐα με την τήρηση συγκεκριμένων όρων, με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί να τονίζει ότι οι επιχειρήσεις θα παύσουν πλήρως μόνο εφόσον σταματήσουν και οι επιθέσεις κατά της χώρας.
Διεθνής διαμεσολάβηση
Η επίτευξη της προσωρινής συμφωνίας φαίνεται να προέκυψε και μέσα από διεθνείς παρεμβάσεις, με το Πακιστάν και την Κίνα να διαδραματίζουν ρόλο στη διαμεσολάβηση, ενώ και το Ισραήλ φέρεται να συμμετέχει στην εκεχειρία, αποδεχόμενο παύση επιθέσεων για το ίδιο χρονικό διάστημα.
Η ανακοίνωση της συμφωνίας είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές, οι οποίες αντέδρασαν με ανακούφιση. Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν αισθητή πτώση, με το αμερικανικό αργό να υποχωρεί κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
