Σημάδια αποκλιμάκωσης εμφανίζονται στη σύγκρουση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, έπειτα από εβδομάδες έντασης και διπλωματικού αδιεξόδου.
Η επίσκεψη του αρχηγού του στρατού του Πακιστάν στην Τεχεράνη, οι επαφές στον Κόλπο και οι πιο ήπιες δηλώσεις και από τις δύο πλευρές δημιούργησαν προσδοκίες για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις. Η εξέλιξη αυτή επηρέασε άμεσα και τις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά εδώ και εβδομάδες.
Η Τεχεράνη βλέπει πρόοδο, αλλά όχι άμεση συμφωνία
Παρά το πιο θετικό κλίμα, η ιρανική πλευρά ξεκαθάρισε σήμερα ότι η πρόοδος στις συνομιλίες δεν σημαίνει πως επίκειται συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι έχουν υπάρξει συγκλίσεις σε αρκετά ζητήματα στο πλαίσιο των επαφών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο παραμένουν σημαντικές διαφορές. Όπως υπογράμμισε, το Ιράν διαπραγματεύεται αποκλειστικά τον τερματισμό του πολέμου και όχι ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ κατηγόρησε αμερικανούς αξιωματούχους για συνεχείς αλλαγές θέσεων που δυσκολεύουν την επίτευξη συμφωνίας.
«Έχουμε καταλήξει σε συμπεράσματα για μεγάλο μέρος των θεμάτων που συζητούνται. Όμως αυτό απέχει πολύ από το να μιλήσουμε για επικείμενη υπογραφή συμφωνίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το μνημόνιο των 14 σημείων και τα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει 14 σημεία και επικεντρώνεται κυρίως στον τερματισμό των εχθροπραξιών και στην άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Σε αντάλλαγμα, το Ιράν καλείται να λάβει μέτρα που θα διασφαλίζουν την ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για τη διεθνή οικονομία παραμένει καθοριστική, καθώς ο αποκλεισμός τους από το Ιράν από την έναρξη της κρίσης είχε προκαλέσει μεγάλη άνοδο στις τιμές της ενέργειας.
Πτώση στις τιμές του πετρελαίου
Οι αγορές αντέδρασαν θετικά στις ενδείξεις προόδου των διαπραγματεύσεων. Το Brent της Βόρειας Θάλασσας υποχώρησε στα 98,36 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση περίπου 5%, ενώ και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια παρέμειναν σε θετικό έδαφος. Αν και βρίσκεται σε ισχύ κατάπαυση πυρός μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ από τις 8 Απριλίου, η αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές.
Ιράν: «Δεν επιβάλλουμε διόδια» στα πλοία
Σε μια προσπάθεια να μειώσει τις εντάσεις, η Τεχεράνη επιχείρησε να διαφοροποιήσει τα «τέλη ναυσιπλοΐας» από τα «διόδια» για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι τα τέλη αφορούν υπηρεσίες ναυσιπλοΐας και μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος στον Περσικό Κόλπο και τη Θάλασσα του Ομάν και όχι επιβολή διοδίων.
Την ίδια ώρα, το Ιράν ζητά την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ξεκαθαρίζει ότι οι κυρώσεις θα παραμείνουν μέχρι την επίτευξη και υπογραφή συμφωνίας.
Αγκάθι τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία
Ένα ακόμη σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις είναι τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό λόγω των αμερικανικών κυρώσεων. Η Τεχεράνη ζητά την αποδέσμευση μέρους αυτών των κεφαλαίων, αλλά και τη δημιουργία μηχανισμού που θα εγγυάται την επιστροφή των υπολοίπων σε μεταγενέστερο στάδιο. Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι διαφωνίες γύρω από το συγκεκριμένο θέμα παραμένουν σημαντικές.
Το λιβανικό μέτωπο και η στάση του Ισραήλ
Το Ιράν επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία κατάπαυσης πυρός πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Η Χεζμπολάχ εμφανίζεται βέβαιη ότι η Τεχεράνη θα συνεχίσει να τη στηρίζει, ενώ από την πλευρά του το Ισραήλ επιμένει στην ανάγκη πλήρους εξουδετέρωσης της «πυρηνικής απειλής». Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τη στήριξή του στο δικαίωμα του Ισραήλ να υπερασπίζεται τον εαυτό του, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας έντασης στην περιοχή.
