Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκαθαρίζουν ότι επιδιώκουν μια μόνιμη συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αλλά όχι «με οποιοδήποτε τίμημα». Η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις παραμένει η πρόθεση της Τεχεράνης να επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, μια εξέλιξη που, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, θα δημιουργούσε σοβαρό προηγούμενο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά την επίθεση με άγνωστο βλήμα σε εμπορικό πλοίο στον Κόλπο του Ομάν, λίγο αφότου είχε διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ. Το περιστατικό οδήγησε στην προσωρινή αναστολή του σχεδίου απομάκρυνσης χιλιάδων ναυτικών από περίπου 600 πλοία που είχαν εγκλωβιστεί στην περιοχή μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO).
Ρούμπιο: «Δεν θέλουμε συμφωνία με οποιοδήποτε τίμημα»
Κατά τη διάρκεια περιοδείας του στις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί την επίτευξη συμφωνίας, χωρίς όμως να υποχωρήσει σε ζητήματα που αφορούν τη διεθνή ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Όπως επισήμανε, η αποδοχή επιβολής τελών διέλευσης σε μια διεθνή θαλάσσια οδό θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο, το οποίο θα μπορούσε να εξαπλωθεί «σαν επιδημία» και σε άλλες κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές του πλανήτη.
Στην αντίπερα όχθη των Στενών, το Ομάν ξεκαθάρισε ότι δεν προβλέπεται επιβολή τελών διέλευσης, ενώ ανακοίνωσε τη δημιουργία προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου σε συνεργασία με τον ΟΗΕ για τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας.
Αντίθετα, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα λάβουν τα «προσήκοντα μέτρα» σε περίπτωση που διαπιστωθούν διελεύσεις πλοίων χωρίς προηγούμενη έγκριση από τις ιρανικές αρχές.
Πέρα από το ζήτημα του Ορμούζ, οι χώρες του Κόλπου επιδιώκουν να συμπεριληφθούν στις συνομιλίες και άλλα ζητήματα ασφαλείας, όπως το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και η στήριξη που παρέχει η Τεχεράνη σε ένοπλες οργανώσεις της περιοχής.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους, οι υπουργοί Εξωτερικών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου υποστήριξαν ότι για να υπάρξει διαρκής ειρήνη και σταθερότητα, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν όλες οι περιφερειακές απειλές που αποδίδονται στο Ιράν.
Παρότι η προσωρινή αποκλιμάκωση της σύγκρουσης επέτρεψε την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας, η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει αισθητά περιορισμένη. Σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας Kpler, καταγράφηκαν περίπου 70 διελεύσεις πλοίων, αριθμός σχεδόν υποδιπλάσιος σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα.
Η νέα επίθεση σε εμπορικό πλοίο προκάλεσε εκ νέου άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, οι οποίες είχαν αρχίσει να αποκλιμακώνονται μετά την ανακοίνωση της προσωρινής συμφωνίας.
Νέος γύρος συνομιλιών στην Ελβετία
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, με τον επόμενο γύρο τεχνικών συνομιλιών να έχει προγραμματιστεί για τις 29 ή 30 Ιουνίου στην Ελβετία.
Σύμφωνα με τον Μάρκο Ρούμπιο, στόχος είναι η επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα των 60 ημερών, αν και παραμένουν σημαντικές διαφωνίες, κυρίως για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο η Τεχεράνη χαρακτηρίζει αναφαίρετο κυριαρχικό δικαίωμα, απορρίπτοντας τις κατηγορίες περί επιδίωξης απόκτησης πυρηνικών όπλων.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δέχεται έντονη πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ για τους χειρισμούς του στη σύγκρουση. Ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το Κογκρέσο την έγκριση συμπληρωματικού προϋπολογισμού ύψους 88 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων να προορίζεται για την αναπλήρωση των στρατιωτικών αποθεμάτων πυρομαχικών και την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών που προέκυψαν από τον πόλεμο.
Παράλληλα, η κατάσταση παραμένει τεταμένη και στον Λίβανο, όπου η Χεζμπολάχ κατηγόρησε το Ισραήλ για νέα παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός, μετά από επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τριών ανθρώπων.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν σε τμήματα του λιβανικού εδάφους «για όσο χρειαστεί», ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, παρά τις έντονες αντιδράσεις της Χεζμπολάχ.
