Στη διαχρονική διαµάχη-µε αφορµή βεβαίως την τουρκική επιθετικότητα- µεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σίγουρα έχουν τον δικό τους ρόλο οι διαθέσεις των δύο λαών, έτσι ώστε να επηρεάζονται αναλόγως και οι αποφάσεις των δύο ηγεσιών, που είναι υποχρεωµένες να λαµβάνουν υπόψη τους και το πολιτικό κόστος. Ας λάβουµε ως κατ’ αρχήν δεδοµένο ότι η πλειοψηφία των λαών των δύο χωρών έχει ευνόητους λόγους να τάσσεται υπέρ της διπλωµατικής διαδικασίας του διαλόγου, για την επίλυση των διαφορών µεταξύ των δύο χωρών.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις για τη στάση Ελλήνων και Τούρκων
Οι οποίες διαφορές βεβαίως ως προς το περιεχόµενό τους είναι πολύ… διαφορετικές για τη µία και την άλλη πλευρά. Ετσι, αν θέλουµε να αξιολογήσουµε τα αποτελέσµατα σχετικών ερευνών και στις δύο χώρες, µε αντικείµενο κυρίως τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, θα διαπιστώσουµε τα εξής:
Σε µία έρευνα της Kappa Research είχε διαπιστωθεί ότι στη χώρα µας το 52% των ερωτηθέντων Ελλήνων και το 57% των Τούρκων τάσσονταν υπέρ ενός διαλόγου.
Ερευνες που διενεργήθηκαν µετά της Kappa Research έδειξαν να πλειοψηφούν όσοι είναι υπέρ της διπλωµατικής λύσης, µε 49% στην έρευνα της Alco και µε 62,7% στην έρευνα της GPO.
Πέντε έρευνες
Μία από τις σηµαντικότερες έρευνες ήταν εκείνη που είχε διενεργηθεί από κοινού από το ΕΛΙΑΜΕΠ, τη διαΝΕΟσις, το Istanbul Policy Center και τις εταιρείες δηµοσκοπήσεων MRB (της Ελλάδας) και KONDA (της Τουρκίας). Εγιναν πέντε παράλληλες δηµοσκοπήσεις την περίοδο 2021-2023, µε περίπου 1.000 Ελληνες και 1.000-2.700 Τούρκους. Το γενικό συµπέρασµα:
Α. Οι δύο λαοί θεωρούν το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο το σηµαντικότερο πρόβληµα. Στην πρώτη έρευνα, τον Φεβρουάριο του 2021:
58,1% των Ελλήνων θεωρούσαν τις θαλάσσιες διαφορές το σηµαντικότερο πρόβληµα.
66,7% των Τούρκων είχαν την ίδια άποψη. Αρα, οι διαφορές στο Αιγαίο δεν αποτελούν απλώς ένα ζήτηµα που απασχολεί την ελληνική κοινή γνώµη. Βρίσκονται ψηλά και στην τουρκική αντίληψη για τις σχέσεις των δύο χωρών.
Β. Οι περισσότεροι πολίτες δεν επιθυµούν πολεµική σύγκρουση. Στην πρώτη δηµοσκόπηση:
- 59% των Ελλήνων προτιµούσαν την επίλυση των διαφορών µέσω διαλόγου και κατανόησης.
- 70% των Τούρκων συµφωνούσαν. Στη δεύτερη δηµοσκόπηση, τον ∆εκέµβριο του 2021, η προτίµηση για ειρηνική επίλυση παρέµενε πλειοψηφική και στις δύο χώρες.
Γ. Υπάρχει διάθεση φιλικής συνύπαρξης. Στην πρώτη έρευνα, στο ερώτηµα εάν πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος φιλικής συνύπαρξης:
- 68,1% των Ελλήνων συµφωνούσαν.
- 73,5% των Τούρκων συµφωνούσαν.
Για το ερώτηµα «τι πιστεύουν οι Τούρκοι για τις ελληνικές θέσεις και τις τουρκικές διεκδικήσεις;», υπάρχει µια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έρευνα του Πανεπιστηµίου Kadir Has της Κωνσταντινούπολης, το 2021, σε δείγµα άνω των 1.000 Τούρκων πολιτών, όπου το 50,9% θεωρούσαν πρόβληµα τη στρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών, 45% ήθελαν οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και 37% θεωρούσαν πρόβληµα το Κυπριακό.
Επίσης, 38,7% θεωρούσαν την Ελλάδα απειλή για την Τουρκία. Επισηµαινόταν πάντως στις σχετικές αναλύσεις το γεγονός ότι κάποιος που θεωρεί τη στρατιωτικοποίηση των νησιών πρόβληµα δεν σηµαίνει κατ’ ανάγκη ότι υποστηρίζει την αποστρατιωτικοποίησή τους ή ότι συµφωνεί µε τις τουρκικές νοµικές διεκδικήσεις. Αντίστοιχα, αυτοί που θεωρούσαν την Ελλάδα απειλή δεν σήµαινε -κατά τις σχετικές αναλύσεις- ότι επιθυµούσαν κιόλας πολεµική εµπλοκή. Η έρευνα ΕΛΙΑΜΕΠ – IPC είχε καταλήξει σε µια αξιοσηµείωτη διαπίστωση: η Τουρκία απασχολεί πολύ περισσότερο στην καθηµερινή πολιτική και κοινωνική συζήτηση στην Ελλάδα απ’ ό,τι η Ελλάδα στην αντίστοιχη συζήτηση της κοινωνίας στην Τουρκία.
Υπέρ της ειρήνης
Ως γενικό συµπέρασµα θα µπορούσε να διατυπωθεί το εξής:
Υπάρχει σαφής πλειοψηφική τάση και στις δύο κοινωνίες υπέρ της ειρήνης και του διαλόγου.
Οι Τούρκοι πολίτες αναγνωρίζουν ότι το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος αποτελούν κεντρικά ζητήµατα αντιπαράθεσης. Σε σηµαντικό βαθµό υιοθετούν επίσης την τουρκική οπτική σε επιµέρους ζητήµατα.
∆εν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να διαπιστωθεί τι ποσοστό του τουρκικού πληθυσµού υποστηρίζει συγκεκριµένα το casus belli, τη θεωρία των γκρίζων ζωνών, την αµφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά ή τις διεκδικήσεις της «γαλάζιας πατρίδας».
Εµπιστοσύνη στους ηγέτες
Τέλος, δεν µπορεί να παραβλεφθεί, σε σχέση µε τις διαθέσεις των λαών αλλά και στο µέτρο που οι διαθέσεις αυτές επηρεάζουν τις αποφάσεις των δύο ηγεσιών, το γεγονός ότι ο τουρκικός λαός κάθε άλλο παρά εµπιστεύεται τον Ερντογάν, σε σχέση µε την εµπιστοσύνη µε την οποία περιβάλλει πλειοψηφικά ο ελληνικός λαός τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον οποίον προτιµά στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε έρευνα της Kappa Research, στις δύο χώρες, το 55% των Τούρκων έβλεπαν αρνητικά και µάλλον αρνητικά τον Ταγίπ Ερντογάν, ενώ 23% των Τούρκων έβλεπαν θετικά ή ουδέτερα τον Κυριάκο Μητσοτάκη! Η αρνητική αυτή διάθεση του τουρκικού λαού απέναντι στον πρόεδρο και ηγέτη τους συµβαδίζει βεβαίως µε το πώς οι Τούρκοι αξιολογούν το πώς πάνε τα πράγµατα στη χώρα τους.
Οι Τούρκοι σε ποσοστό µόλις 39% θεωρούν ότι τα πράγµατα βαίνουν καλώς. Αυτή η αρνητική διάθεση των Τούρκων είχε αποτυπωθεί εύγλωττα όταν είχαν διχαστεί σε σχέση µε την προκλητική ενέργεια του Ερντογάν να κάνει τζαµί την Αγία Σοφία, όταν 45% θεωρούσαν ότι έπρεπε να παραµείνει µουσείο, ως σύµβολο πολιτισµού, έναντι ενός ποσοστού 49%.
Κυριακάτικη Απογευματινή









