Η Τεχεράνη ζει μία από τις πιο ιστορικές και φορτισμένες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της. Από τις πρώτες πρωινές ώρες, χιλιάδες Ιρανοί συρρέουν στο Grand Mosalla, το μεγαλύτερο συγκρότημα προσευχής της πρωτεύουσας, προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, λίγες ώρες πριν από την επίσημη έναρξη των πολυήμερων τελετών που σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής για την Ισλαμική Δημοκρατία.
Οι εικόνες από την ιρανική πρωτεύουσα καταγράφουν ατελείωτες ουρές πολιτών, με το προαύλιο του συγκροτήματος να έχει ήδη γεμίσει από κόσμο. Οι αρχές έχουν επιβάλει εκτεταμένους κυκλοφοριακούς περιορισμούς, ενώ πολλοί προσκυνητές περπατούν αρκετά χιλιόμετρα προκειμένου να φτάσουν στον χώρο της τελετής. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι εκδηλώσεις θα προσελκύσουν εκατομμύρια ανθρώπους κατά τη διάρκεια των επόμενων ημερών, σε μία από τις μεγαλύτερες δημόσιες συγκεντρώσεις στην ιστορία της χώρας.
Το καθεστώς επιχειρεί επίδειξη συνοχής
Η κηδεία του Χαμενεΐ δεν αποτελεί μόνο ένα θρησκευτικό γεγονός, αλλά και μια πολιτική επίδειξη ισχύος. Τέσσερις μήνες μετά τον θάνατό του, κατά τη διάρκεια των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων του Φεβρουαρίου, η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να παρουσιάσει μια εικόνα ενότητας, ανθεκτικότητας και συνέχειας του θεοκρατικού καθεστώτος.
Στην αίθουσα του Grand Mosalla έχουν συγκεντρωθεί κορυφαίοι πολιτικοί, θρησκευτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι του Ιράν, μεταξύ αυτών ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ανώτατοι διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και στελέχη του κρατικού μηχανισμού.
Ιδιαίτερο συμβολισμό απέκτησε η δημόσια εμφάνιση του επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, Αχμάντ Βαχίντι, ο οποίος απέτισε φόρο τιμής δίπλα στο φέρετρο του Χαμενεΐ, εκπέμποντας μήνυμα συνέχειας της κρατικής εξουσίας.
Δεκάδες ξένες αντιπροσωπείες στην Τεχεράνη
Το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας είναι ιδιαίτερα έντονο. Στην τελετή συμμετέχουν υψηλόβαθμες αντιπροσωπείες από δεκάδες χώρες, μεταξύ αυτών ο αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ, καθώς και εκπρόσωποι από την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Παράλληλα πραγματοποιούνται διπλωματικές επαφές με την ιρανική πολιτική ηγεσία στο περιθώριο των εκδηλώσεων.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον έντονο συμβολισμό της τελετής.
Το φέρετρο του Χαμενεΐ είναι καλυμμένο με την κόκκινη σημαία που φέρει την επιγραφή «Για Χουσεΐν», ένα σύμβολο βαθιά ριζωμένο στη σιιτική παράδοση. Η συγκεκριμένη σημαία συνδέεται με το μαρτύριο του Ιμάμη Χουσεΐν και θεωρείται ταυτόχρονα σύμβολο αδικαίωτου αίματος αλλά και κάλεσμα για εκδίκηση, στοιχείο που ενισχύει το πολιτικό μήνυμα που επιδιώκει να εκπέμψει η Τεχεράνη προς τους αντιπάλους της.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Γκαλιμπάφ, ο οποίος κάλεσε τους πολίτες να διατηρήσουν ζωντανό το μήνυμα αντίστασης απέναντι στους εχθρούς της χώρας.
Οι κρατικοί μηχανισμοί έχουν κινητοποιηθεί σε πρωτοφανή κλίμακα.
Οι αρχές έχουν οργανώσει εκτεταμένα δίκτυα φιλοξενίας, έχουν εγκαταστήσει εκατοντάδες σκηνές της Ερυθράς Ημισελήνου, ενώ έχουν προβλεφθεί σημεία παροχής νερού, βυτιοφόρα και εκτοξευτήρες νερού για την αντιμετώπιση των υψηλών θερμοκρασιών που αναμένεται να ξεπεράσουν τους 35 βαθμούς Κελσίου. Παράλληλα, προβλέπεται η διανομή δεκάδων εκατομμυρίων μερίδων ψωμιού στους συμμετέχοντες, στο πλαίσιο της μεγαλύτερης επιχείρησης πολιτικής προστασίας που έχει οργανωθεί τα τελευταία χρόνια στο Ιράν.
Πάνω από τις τελετές κυριαρχεί και το ζήτημα της διαδοχής.
Ο γιος του Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος θεωρείται ο πιθανότερος διάδοχος, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια μετά τον τραυματισμό του στον βομβαρδισμό του Φεβρουαρίου, γεγονός που εντείνει τη φημολογία για το εάν θα παραστεί στην κηδεία ή θα αναλάβει ενεργό ρόλο στις τελετές. Αντίστοιχα, ανοιχτό παραμένει και το ποιος θα τελέσει τη νεκρώσιμη προσευχή, μια απόφαση με ιδιαίτερη θρησκευτική αλλά και πολιτική βαρύτητα, καθώς θα εκληφθεί ως ένδειξη των νέων συσχετισμών εξουσίας στην κορυφή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Μια τελετή με ιστορικές προεκτάσεις
Οι αναλυτές συγκρίνουν ήδη τις εικόνες από την Τεχεράνη με την ιστορική κηδεία του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί το 1989, όταν εκατομμύρια Ιρανοί είχαν πλημμυρίσει τους δρόμους της χώρας.
Η σημερινή τελετή αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από έναν αποχαιρετισμό σε έναν πολιτικό και θρησκευτικό ηγέτη. Για το ιρανικό καθεστώς, είναι μια δοκιμασία νομιμοποίησης, μια προσπάθεια επίδειξης λαϊκής συσπείρωσης και ταυτόχρονα ένα μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα ότι, παρά τις πολεμικές συγκρούσεις, τις διεθνείς πιέσεις και την εσωτερική αμφισβήτηση, η Ισλαμική Δημοκρατία εξακολουθεί να επιδιώκει να εμφανίζεται ισχυρή και ενωμένη.
