Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγει νέο μέτωπο απέναντι στη Meta, εκτιμώντας προκαταρκτικά ότι οι σχεδιαστικές επιλογές των Instagram και Facebook ενδέχεται να παραβιάζουν τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται λειτουργίες που έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινή χρήση των δύο πλατφορμών, όπως το ατελείωτο σκρολάρισμα, η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, οι ειδοποιήσεις push και τα εξατομικευμένα συστήματα προτάσεων περιεχομένου.
Οι ανησυχίες για την ψυχική υγεία των χρηστών
Σύμφωνα με την προκαταρκτική αξιολόγηση των Βρυξελλών, η Meta δεν φέρεται να έχει εκτιμήσει επαρκώς τους κινδύνους που μπορεί να προκαλεί ο σχεδιασμός των πλατφορμών της στη σωματική και ψυχική υγεία των χρηστών, με ιδιαίτερη έμφαση στους ανηλίκους και τις ευάλωτες ομάδες.
Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι χαρακτηριστικά όπως οι προσωποποιημένες συστάσεις και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο ενισχύουν τη συνεχή παραμονή των χρηστών στις πλατφόρμες, δημιουργώντας συνθήκες καταναγκαστικής χρήσης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη λειτουργία των reels και των stories, τα οποία, σύμφωνα με την Επιτροπή, μπορούν να οδηγήσουν σε υπερβολική κατανάλωση περιεχομένου, κυρίως από νεότερους χρήστες.
Στο επίκεντρο οι ανήλικοι
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των παιδιών, επισημαίνοντας ότι η Meta δεν αξιοποίησε επαρκώς διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τον χρόνο που περνούν οι ανήλικοι στις πλατφόρμες, ακόμη και κατά τις νυχτερινές ώρες.
Παράλληλα, εκτιμά ότι τα υφιστάμενα εργαλεία προστασίας δεν επαρκούν, καθώς οι ρυθμίσεις περιορισμού χρόνου μπορούν να παρακαμφθούν εύκολα, ενώ οι γονικοί έλεγχοι απαιτούν από τους γονείς αυξημένες τεχνικές γνώσεις.
Η Κομισιόν θεωρεί επίσης ανεπαρκή την παροχή συνδέσμων προς υπηρεσίες ψυχικής υγείας, όταν αυτοί βρίσκονται σε ξεχωριστές ενότητες ασφάλειας και δεν είναι άμεσα προσβάσιμοι.
Προτάσεις για αλλαγές στον σχεδιασμό των πλατφορμών
Στο πλαίσιο της διαδικασίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η απενεργοποίηση εξ ορισμού της αυτόματης αναπαραγωγής βίντεο και της λειτουργίας ατελείωτης κύλισης περιεχομένου.
Παράλληλα, ζητά την ενίσχυση των «διαλειμμάτων οθόνης» και την προσαρμογή των αλγορίθμων συστάσεων, ώστε να μην έχουν ως βασικό στόχο τη μεγιστοποίηση της εμπλοκής των χρηστών.
Η διαδικασία και το ενδεχόμενο προστίμου
Η Meta έχει πλέον τη δυνατότητα να εξετάσει τον φάκελο της υπόθεσης και να υποβάλει τις παρατηρήσεις της γραπτώς, ενώ η Κομισιόν θα ζητήσει και τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών.
Σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι παραβάσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει σε απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία προβλέπει πρόστιμο έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας.
«Η προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας των Ευρωπαίων πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης», δήλωσε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τεχνολογική Κυριαρχία, την Ασφάλεια και τη Δημοκρατία, Χένα Βίρκουνεν, υπογραμμίζοντας ότι ο DSA δημιουργεί το πλαίσιο για την αυξημένη λογοδοσία των ψηφιακών πλατφορμών.
Ανοιχτή και η έρευνα για τους αλγορίθμους
Η υπόθεση ξεκίνησε τον Μάιο του 2024 και βασίζεται σε εσωτερικά έγγραφα της Meta, επιστημονικές μελέτες και συζητήσεις με ειδικούς στον τομέα της συμπεριφορικής εξάρτησης.
Παράλληλα, συνεχίζεται η έρευνα για τη λεγόμενη «αλγοριθμική κατολίσθηση», δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα συστάσεων μπορούν να οδηγούν σταδιακά τους χρήστες, και κυρίως τους ανηλίκους, σε ολοένα πιο ακραίο ή επιβλαβές περιεχόμενο.
