Τον ρόλο που διαδραμάτισε η Τουρκία στις διπλωματικές διεργασίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παρουσίασε ο Χακάν Φιντάν κατά την επίσκεψή του στη Μόσχα και τις επαφές που είχε με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, η Άγκυρα βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη, επιχειρώντας να λειτουργήσει ως δίαυλος μεταξύ των δύο πλευρών σε μια περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης έντασης.
Παράλληλα, όπως υποστήριξε, υπήρξε συντονισμός με το Κατάρ και το Πακιστάν, με στόχο τη μεταφορά μηνυμάτων και θέσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Οι επαφές πίσω από τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν
Κατά την παρουσίαση του Φιντάν, η συμφωνία δεν προέκυψε από μία μεμονωμένη διαπραγμάτευση, αλλά μέσα από μια σειρά παράλληλων διπλωματικών επαφών. Τουρκία, Κατάρ και Πακιστάν συμμετείχαν, σύμφωνα με τον ίδιο, στην προσπάθεια επικοινωνίας των θέσεων και των «κόκκινων γραμμών» Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Η τουρκική πλευρά αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι διατηρεί ανοικτούς διαύλους με διαφορετικούς παίκτες της περιοχής, στοιχείο που η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει για να ενισχύσει τον διαμεσολαβητικό της ρόλο.
Ο Φιντάν αναφέρθηκε επίσης στη στάση του Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η επιλογή της διπλωματικής οδού αποτέλεσε κρίσιμο παράγοντα για την επίτευξη συμφωνίας.
Κατά τον Τούρκο υπουργό, το επόμενο ζητούμενο είναι η αποκλιμάκωση να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια και να δημιουργηθούν συνθήκες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Φιντάν: Κρίσιμη περίοδος για την εφαρμογή της συμφωνίας
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας εμφανίστηκε, πάντως, επιφυλακτικός για το διάστημα που ακολουθεί, επισημαίνοντας ότι η περίοδος μέχρι την πλήρη εφαρμογή των συμφωνηθέντων παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη.
Στο πλαίσιο αυτό έκανε αναφορά στο ενδεχόμενο ισραηλινών ενεργειών που, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τη διπλωματική διαδικασία.
Ιδιαίτερη θέση στις συζητήσεις κατέλαβε και το Στενό του Ορμούζ, λόγω της σημασίας του για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Για την Άγκυρα, η ασφαλής και απρόσκοπτη διέλευση των πλοίων από την περιοχή αποτελεί ζήτημα που ξεπερνά τα όρια της Μέσης Ανατολής, καθώς οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή μπορεί να επηρεάσει τις αγορές ενέργειας, το διεθνές εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Γιατί ο Φιντάν ενημέρωσε τον Λαβρόφ
Η συνάντηση με τον Σεργκέι Λαβρόφ έδωσε στον Φιντάν την ευκαιρία να παρουσιάσει στη ρωσική πλευρά την τουρκική αποτίμηση των τελευταίων εξελίξεων.
Η Ρωσία διατηρεί στενές σχέσεις με την Τεχεράνη και παρακολουθεί τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τη Μέση Ανατολή, την ώρα που η Άγκυρα επιχειρεί να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με όλες τις πλευρές.
Οι συνομιλίες των δύο υπουργών δεν περιορίστηκαν, πάντως, στις εξελίξεις γύρω από ΗΠΑ και Ιράν. Στην ατζέντα βρέθηκαν επίσης η Ουκρανία και η Μαύρη Θάλασσα, καθώς και οι προοπτικές επανέναρξης διπλωματικών επαφών για τον πόλεμο.
Η Άγκυρα ενισχύει τον ρόλο του διαμεσολαβητή
Μέσα από τις συγκεκριμένες κινήσεις, η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της ως διπλωματικού διαύλου ανάμεσα σε χώρες με αντικρουόμενα συμφέροντα.
Η δυνατότητα της Άγκυρας να συνομιλεί ταυτόχρονα με την Ουάσιγκτον, τη Μόσχα και την Τεχεράνη αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής.
Οι εξελίξεις στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν προσφέρουν στην τουρκική διπλωματία ακόμη ένα πεδίο στο οποίο επιδιώκει να αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή παραμένουν εύθραυστες.
Φιντάν: Ισχυρές οι σχέσεις Τουρκίας–Ρωσίας
Ο Χακάν Φιντάν αναφέρθηκε παράλληλα στις σχέσεις Άγκυρας και Μόσχας, δίνοντας έμφαση στους ιστορικούς και οικονομικούς δεσμούς των δύο χωρών, αλλά και στον πολιτικό διάλογο σε ανώτατο επίπεδο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να αποφεύγονται περιστατικά τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα τουρκικά συμφέροντα στην περιοχή.
Η επίσκεψη Φιντάν στη Μόσχα εντάσσεται έτσι στην ευρύτερη προσπάθεια της Τουρκίας να διατηρεί ενεργό ρόλο σε πολλαπλά διπλωματικά μέτωπα, από τη Μέση Ανατολή έως τον πόλεμο στην Ουκρανία.
