Είκοσι πέντε χρόνια μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι φόβοι των Αμερικανών για την ασφάλεια έχουν μετατοπιστεί σημαντικά. Ενώ οι επιθέσεις της Αλ Κάιντα είχαν στρέψει για χρόνια το ενδιαφέρον στις απειλές που προέρχονταν από το εξωτερικό, σήμερα οι πολίτες των ΗΠΑ θεωρούν μεγαλύτερο κίνδυνο την εγχώρια τρομοκρατία και τις επιθέσεις με ιδεολογικά κίνητρα από ομάδες ή άτομα στο εσωτερικό της χώρας.
Αυτό προκύπτει από νέα δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η οποία πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά από τις 28 έως τις 31 Αυγούστου, με τη συμμετοχή 1.167 ενηλίκων από ολόκληρη τη χώρα.
Στην ερώτηση σχετικά με τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια του μέσου Αμερικανού, το 33% των ερωτηθέντων απάντησε ότι είναι η «εγχώρια τρομοκρατία», ενώ μόλις το 20% επέλεξε την ξένη τρομοκρατία. Την ίδια στιγμή, το 42% θεωρεί μεγαλύτερο κίνδυνο τις τυχαίες πράξεις βίας, όπως οι επιθέσεις με πυροβολισμούς σε χώρους με μεγάλο αριθμό ανθρώπων.
Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται αισθητά από εκείνη που είχε καταγραφεί πριν από περίπου μία δεκαετία. Σε αντίστοιχη δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos το 2013, το 28% των Αμερικανών θεωρούσε την ξένη τρομοκρατία μεγαλύτερη απειλή, έναντι 21% που έδειχνε την εγχώρια τρομοκρατία. Το 51% είχε τότε επιλέξει τις τυχαίες πράξεις βίας.
Οι επιθέσεις που άλλαξαν την αμερικανική κοινωνία
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, μέλη της Αλ Κάιντα κατέλαβαν επιβατικά αεροσκάφη και τα χρησιμοποίησαν για να πλήξουν τους Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη και το Πεντάγωνο, ενώ ένα ακόμη αεροσκάφος συνετρίβη στην Πενσιλβάνια. Χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ οι επιθέσεις αποτέλεσαν την απαρχή μιας μακράς περιόδου πολέμων και στρατιωτικών επιχειρήσεων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, μεταξύ άλλων και στο Αφγανιστάν, όπου βρίσκονταν ηγετικά στελέχη της Αλ Κάιντα.
Έκτοτε, ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν βρεθεί αντιμέτωπες και με σειρά σοβαρών επιθέσεων που συνδέθηκαν με εγχώρια ιδεολογικά κίνητρα. Μεταξύ αυτών ήταν η επίθεση του 2016 σε νυχτερινό κέντρο στη Φλόριντα, όπου σκοτώθηκαν 48 άνθρωποι, καθώς και περιστατικά βίας με στόχο μαύρους, ισπανόφωνους και Εβραίους Αμερικανούς.
Στο στόχαστρο απόπειρας δολοφονίας έχει βρεθεί επανειλημμένα και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με πιο χαρακτηριστικό περιστατικό την απόπειρα του 2024, όταν τραυματίστηκε από πυρά στο αυτί.
Οι εγχώριοι εξτρεμιστές θεωρούνται η μεγαλύτερη απειλή
Η ανησυχία για τον εγχώριο εξτρεμισμό αποτυπώνεται ακόμη πιο καθαρά όταν οι πολίτες καλούνται να αξιολογήσουν ειδικά τις επιθέσεις με ιδεολογικό υπόβαθρο.
Το 61% των συμμετεχόντων στη δημοσκόπηση θεωρεί ότι η μεγαλύτερη απειλή προέρχεται από εγχώριους εξτρεμιστές, ενώ μόλις το 34% δείχνει προς εξτρεμιστές που προέρχονται από το εξωτερικό.
Η μετατόπιση αυτή αποτυπώνει τη διαφορετική εικόνα που έχει διαμορφωθεί στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια, καθώς η πολιτική και κοινωνική πόλωση, σε συνδυασμό με περιστατικά βίας στο εσωτερικό της χώρας, έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για απειλές που δεν προέρχονται πλέον κατ’ ανάγκη από ξένες οργανώσεις.
Οι μνήμες της 11ης Σεπτεμβρίου παραμένουν ζωντανές
Παρά την αλλαγή στην αντίληψη των Αμερικανών για τις σημερινές απειλές, η 11η Σεπτεμβρίου εξακολουθεί να αποτελεί ένα γεγονός βαθιά χαραγμένο στη συλλογική μνήμη της χώρας.
Έξι στους δέκα ερωτηθέντες δηλώνουν ότι σκέφτονται τις επιθέσεις κατά διαστήματα, ενώ περίπου το ίδιο ποσοστό θα στήριζε μια νέα στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ σε περίπτωση που η χώρα δεχόταν μια αντίστοιχα μεγάλης κλίμακας τρομοκρατική επίθεση.
Παράλληλα, το 75% των συμμετεχόντων εκτιμά ότι η 11η Σεπτεμβρίου είχε πολύ σημαντικό αντίκτυπο στις Ηνωμένες Πολιτείες, ποσοστό που ξεπερνά σημαντικά το 41% που αποδίδει αντίστοιχα μεγάλο αντίκτυπο στη χρηματοπιστωτική κρίση της περιόδου 2007-2009.
Αμφισβητούν το κόστος των πολέμων
Παρά τη διατήρηση ισχυρών αναμνήσεων από τις επιθέσεις και την πρόθεση σημαντικού μέρους της κοινής γνώμης να στηρίξει μια στρατιωτική απάντηση σε περίπτωση νέας μεγάλης τρομοκρατικής επίθεσης, οι Αμερικανοί εμφανίζονται ιδιαίτερα επικριτικοί απέναντι στους πολέμους που ακολούθησαν.
Το 48% θεωρεί ότι ο πόλεμος στο Αφγανιστάν δεν άξιζε το κόστος του, ενώ μόλις το 21% έχει αντίθετη άποψη. Αντίστοιχα, το 51% απορρίπτει τον πόλεμο στο Ιράκ, έναντι μόλις 21% που θεωρεί ότι άξιζε το τίμημα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιφύλαξη απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν που εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν από έξι μήνες. Μόλις το 25% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η συγκεκριμένη στρατιωτική επιχείρηση άξιζε το κόστος, ενώ το 54% εκφράζει την αντίθετη άποψη.
Η δημοσκόπηση έχει περιθώριο στατιστικού σφάλματος που κυμαίνεται από 3 έως 6 ποσοστιαίες μονάδες, ανάλογα με την ερώτηση.
