Νέα εστία έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ και Ουκρανίας προκαλεί η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, η κίνηση του Αμερικανού προέδρου συνδέεται με την άρνηση του Κιέβου να συμμορφωθεί με επανειλημμένα αμερικανικά αιτήματα για διακοπή των επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια.
Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση των εξελίξεων υποστήριξε στο Axios ότι ο Τραμπ θεωρούσε πως τα ουκρανικά πλήγματα επιβάρυναν τις διεθνείς αγορές καυσίμων και αύξαναν το ενεργειακό κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Η απόφαση για τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ, ωστόσο, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος εμφανίστηκε αιφνιδιασμένος και χαρακτήρισε τη συμφωνία «άδικη και ανέντιμη».
Η εξέλιξη αποκαλύπτει τη σύγκρουση δύο διαφορετικών προσεγγίσεων: από τη μία, την προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και να προωθήσει μια συμφωνία ειρήνευσης· από την άλλη, την επιμονή της ουκρανικής πλευράς ότι η διακοπή των επιθέσεων στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις δεν μπορεί να γίνει χωρίς αντίστοιχη δέσμευση της Μόσχας για παύση των πληγμάτων στις ουκρανικές υποδομές.
Το μήνυμα της Ουάσινγκτον στον Ζελένσκι
«Ο Ζελένσκι διαβάζει λάθος την κατάσταση. Συνεχίζοντας να πλήττει διυλιστήρια, υπονομεύει την καλή θέληση που έχει οικοδομήσει με τον Τραμπ τους τελευταίους έξι μήνες», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, σύμφωνα με το Axios.
Από την πλευρά του, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η συμφωνία με τη Ρωσία αποτελεί αδικαιολόγητη παραχώρηση προς τον Πούτιν. Η αντιπαράθεση εκδηλώνεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να διατηρήσει την πίεση προς το Κίεβο, ενώ παράλληλα επιχειρεί να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της Μόσχας σε μια νέα ειρηνευτική διαδικασία.
Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας. Η Μόσχα απάντησε με περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, επιβαρύνοντας περαιτέρω την προσφορά καυσίμων σε μια περίοδο διεθνών ενεργειακών πιέσεων, οι οποίες εντείνονται και εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, ο Τραμπ επιδίωκε να σταματήσουν μονομερώς τα ουκρανικά πλήγματα, εκτιμώντας ότι συνέβαλλαν στην άνοδο των τιμών στις ΗΠΑ. Ο ίδιος αξιωματούχος υποστήριξε, μάλιστα, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν θεωρούσε τα ουκρανικά χτυπήματα σε ρωσικά διυλιστήρια ισοδύναμα με τις ρωσικές επιθέσεις στο ουκρανικό ηλεκτρικό δίκτυο.
Ο Ζελένσκι είχε μεταφέρει στον Τραμπ και στους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ότι ήταν διατεθειμένος να σταματήσει τις επιθέσεις στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η Ρωσία θα διέκοπτε τα πλήγματα στις ουκρανικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Οι οκτάωρες συνομιλίες στο Μαϊάμι και η απειλή για τις πληροφορίες
Η διαφωνία βρέθηκε στο επίκεντρο των οκτάωρων συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή στο Μαϊάμι, με τη συμμετοχή Αμερικανών, Ουκρανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων.
Σύμφωνα με το Axios, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία ότι ο Τραμπ επρόκειτο να συνομιλήσει με τον Πούτιν και να προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων που αφορούν τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ. Κατά την αμερικανική εκδοχή, η απόφαση συνδεόταν με την άρνηση του Κιέβου να σταματήσει τις επιθέσεις, οι οποίες, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, επηρέαζαν και τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών διατυπώθηκε η απειλή πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διακόψουν την παροχή πληροφοριών προς την Ουκρανία, εάν η κυβέρνηση Ζελένσκι συνέχιζε να αγνοεί τα αμερικανικά αιτήματα.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή, υποστηρίζοντας ότι οι δύο απεσταλμένοι επανέλαβαν πως οι ΗΠΑ παραμένουν ισχυρός εταίρος της Ουκρανίας, παρέχοντας πυρομαχικά και πληροφορίες. Παράλληλα, φέρονται να προειδοποίησαν το Κίεβο ότι δεν θα πρέπει να προχωρά σε ενέργειες που πλήττουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.
«Οι επιθέσεις στα διυλιστήρια προκαλούν πόνο στη Ρωσία, αλλά προκαλούν πόνο και στις ΗΠΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ίδιος αξιωματούχος.
Εγγυήσεις ασφαλείας, εδαφικές διευθετήσεις και ανοικοδόμηση
Παρά την ένταση γύρω από το ενεργειακό ζήτημα, βασικός στόχος των συνομιλιών στο Μαϊάμι ήταν η διαμόρφωση ενός πλαισίου για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν στις εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να προσφέρουν στην Ουκρανία οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας. Συζητήθηκαν επίσης νέες προτάσεις για εδαφικές διευθετήσεις και ένα πακέτο μεταπολεμικής στήριξης, το οποίο παρουσίασαν οι Γουίτκοφ και Κούσνερ.
Το σχέδιο περιλαμβάνει προτάσεις για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης, την ανασυγκρότηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που έχουν προκύψει από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση.
Στο τραπέζι βρέθηκε, ακόμη, ένας οδικός χάρτης για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και η μελλοντική σχέση της χώρας με το ΝΑΤΟ μετά το τέλος των εχθροπραξιών. Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι έθεσαν παράλληλα την προοπτική ενός ευρύτερου πλαισίου ασφαλείας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, το οποίο, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό και από τις δύο πλευρές.
Οι συζητήσεις περιλάμβαναν επίσης πιθανές ενεργειακές συμφωνίες με τη Μόσχα. Η Ουάσινγκτον εκτιμά ότι τέτοιες συμφωνίες θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των τιμών της ενέργειας και να λειτουργήσουν ως κίνητρο για ρωσικές παραχωρήσεις στο πλαίσιο των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Πιθανές αποστολές σε Μόσχα και Κίεβο – Χωρίς δέσμευση ο Πούτιν
Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ εξετάζουν το ενδεχόμενο να επισκεφθούν τη Μόσχα και το Κίεβο την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να συζητήσουν τις προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Παραμένει, ωστόσο, αβέβαιο εάν η νέα αντιπαράθεση για το ντίζελ θα επηρεάσει τον σχεδιασμό της αμερικανικής πλευράς.
Την ίδια ώρα, το Κρεμλίνο δεν έχει δεσμευτεί για την άμεση επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών. Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας διάρκειας 90 λεπτών με τον Τραμπ, ο Πούτιν δεν ανέλαβε συγκεκριμένη δέσμευση για την επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας, σύμφωνα με τον σύμβουλό του για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσάκοφ.
Ο Ουσάκοφ υποστήριξε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις στη Μόσχα και σε άλλες ρωσικές πόλεις, κατά τη διάρκεια των ρωσικών βουλευτικών εκλογών, «υπονόμευσαν τη δυνατότητα άμεσης επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας».
«Ο πρόεδρος είπε ότι θα σκεφτούμε πότε μπορούν να επαναληφθούν αυτές οι διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε.
Η συμφωνία για το ντίζελ εξελίσσεται, έτσι, σε ακόμη ένα πεδίο δοκιμασίας για τις σχέσεις Τραμπ – Ζελένσκι, την ώρα που η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την ενεργειακή πολιτική με την ευρύτερη διαπραγμάτευση για την ειρήνη. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν οι ενεργειακές παραχωρήσεις θα ανοίξουν τον δρόμο για μια συμφωνία ή θα εντείνουν τις διαφωνίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου.
