Την ανησυχία ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας εξέφρασε ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει την εφαρμογή νέων περιοριστικών μέτρων σε βάρος της Μόσχας. Ο Ουκρανός πρόεδρος εκτιμά ότι η συμφωνία Ουάσινγκτον και Μόσχας για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ αποτελεί το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης αλλαγής στην αμερικανική πολιτική απέναντι στη Ρωσία.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η πρόσφατη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ ενδέχεται να ακολουθηθεί από νέες αποφάσεις που θα περιορίσουν την οικονομική πίεση προς το Κρεμλίνο.
«Δυστυχώς, η άρση των κυρώσεων θα συνεχιστεί. Νομίζω ότι η συμφωνία για το ντίζελ είναι μόνο το πρώτο βήμα», δήλωσε.
Ο Ουκρανός πρόεδρος συνέδεσε την εκτίμησή του με την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να αναστείλει την εφαρμογή μέτρων που προβλέπονται από τον νόμο Γκράχαμ, ο οποίος είχε εγκριθεί με στόχο την ενίσχυση των οικονομικών περιορισμών κατά της Ρωσίας.
«Νομίζω ότι αυτή είναι μόνο η αρχή και δεν τελειώνει με την αναστολή εφαρμογής αυτού του μέτρου που αφορά τον νόμο Λίντσεϊ (Γκράχαμ)», ανέφερε. Η τοποθέτηση του Ζελένσκι ακολούθησε την υπογραφή εκτελεστικού διατάγματος από τον Ντόναλντ Τραμπ, με το οποίο αναστέλλεται η εφαρμογή κυρώσεων και δασμών που προβλέπονται από τον νόμο Γκράχαμ του 2026 για την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία και το Ιράν.
Το διάταγμα Τραμπ
Το διάταγμα, που δημοσιοποιήθηκε από τον Λευκό Οίκο στις 16 Οκτωβρίου, προβλέπει την εξαίρεση από την εφαρμογή των συγκεκριμένων μέτρων, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επικαλείται το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τραμπ είχε υπογράψει τον σχετικό νόμο στις 18 Σεπτεμβρίου.
Η νομοθεσία, που φέρει το όνομα του εκλιπόντος Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, αποσκοπεί στον περιορισμό των οικονομικών πόρων που διαθέτει η Ρωσία για τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία. Περιλαμβάνει κυρώσεις σε πρόσωπα και οικονομικούς φορείς, καθώς και δασμολογικά μέτρα που αφορούν το εμπόριο με τη Ρωσία και τις χώρες που αγοράζουν ρωσικούς ενεργειακούς πόρους.
Η αναστολή των μέτρων έρχεται μετά τη συμφωνία της Ουάσινγκτον με τη Μόσχα για την προμήθεια μεγάλων ποσοτήτων ρωσικού ντίζελ, η οποία έχει προκαλέσει αντιδράσεις και στο αμερικανικό Κογκρέσο. Ο Ζελένσκι είχε ήδη ασκήσει κριτική στην αμερικανική κυβέρνηση, κατηγορώντας την ότι με τη χαλάρωση των κυρώσεων «ανταμείβει» και «ενθαρρύνει» τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν. Κατά την εκτίμησή του, η μείωση της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα ενδέχεται να διευκολύνει τη συνέχιση των ρωσικών επιθέσεων.
Ανησυχία για ρωσικούς πυραύλους στη Λευκορωσία
Πέρα από το ζήτημα των κυρώσεων, ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε για τον κίνδυνο εντατικοποίησης των ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων στη δυτική Ουκρανία, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για ενδεχόμενη ανάπτυξη ρωσικών συστημάτων βαλλιστικών πυραύλων στη Λευκορωσία.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Μόσχα επιδιώκει την εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων στο έδαφος της γειτονικής χώρας, γεγονός που, εφόσον πραγματοποιηθεί, θα μπορούσε να αυξήσει την απειλή για τις δυτικές περιοχές της Ουκρανίας.
Οι συγκεκριμένες περιοχές βρίσκονται μακριά από την κύρια γραμμή του μετώπου και έχουν δεχθεί μεγάλο αριθμό εκτοπισμένων κατοίκων, αλλά και επιχειρήσεων που μετέφεραν τη δραστηριότητά τους αναζητώντας μεγαλύτερη ασφάλεια.
Μπροστά στο ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε πρόσθετη υποστήριξη από τους συμμάχους του Κιέβου, με προτεραιότητα την ενίσχυση των συστημάτων αεράμυνας.
Starlink: Τα προβλήματα στις επικοινωνίες και οι δοκιμές στην Ευρώπη
Στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ουκρανία στη λειτουργία του δορυφορικού δικτύου Starlink αναφέρθηκε επίσης ο Ζελένσκι, συνδέοντας τους περιορισμούς με την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα των ουκρανικών συστημάτων αναχαίτισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Όπως ανέφερε, το Κίεβο βρίσκεται σε επικοινωνία με Αμερικανούς αξιωματούχους για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το οποίο επηρεάζει κρίσιμες στρατιωτικές δυνατότητες.
Κατά τον Ουκρανό πρόεδρο, οι αρμόδιες αρχές ενημερώθηκαν ότι οι περιορισμοί οφείλονται σε τεχνικά ζητήματα. Ωστόσο, δοκιμές που πραγματοποίησε η ουκρανική πλευρά σε έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εμφάνισαν τις ίδιες δυσλειτουργίες, καθώς το δίκτυο λειτουργούσε με υψηλότερες ταχύτητες.
Οι διαφορετικές επιδόσεις του Starlink εντός και εκτός Ουκρανίας έχουν προκαλέσει ερωτήματα για τη φύση των περιορισμών. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, ο Ζελένσκι έχει εκφράσει την υποψία ότι πρόκειται για σκόπιμους περιορισμούς, χωρίς ωστόσο να έχει αποδειχθεί δημόσια ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Financial Times
Η ουκρανική κυβέρνηση συνεχίζει τις επαφές με την αμερικανική πλευρά, επιδιώκοντας να διασφαλίσει την απρόσκοπτη λειτουργία των επικοινωνιών που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των ρωσικών επιθέσεων.
Πιθανές νέες συνομιλίες Ουκρανίας και ΗΠΑ
Παρά τις διαφωνίες με την Ουάσινγκτον, ο Ζελένσκι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας συνάντησης Ουκρανών και Αμερικανών διαπραγματευτών την επόμενη εβδομάδα. Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι εκπρόσωποι των δύο πλευρών είχαν συνομιλίες την προηγούμενη ημέρα, χωρίς να αποκαλύψει το περιεχόμενο των επαφών ή να προσδιορίσει εάν έχει συμφωνηθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη συνέχισή τους.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται να διαμορφώσει δικό της δίαυλο επικοινωνίας με τη Ρωσία, αναδεικνύοντας την ανάγκη διακριτής ευρωπαϊκής διπλωματικής παρουσίας στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Στο τραπέζι τριμερής συνάντηση στο περιθώριο της G20
Ο Ζελένσκι αναφέρθηκε και στην προοπτική πραγματοποίησης τριμερούς συνάντησης μεταξύ Ουκρανίας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας, χωρίς να επιβεβαιώσει ότι υπάρχει συμφωνία για τη διεξαγωγή της. Μεταξύ των πιθανών επιλογών που εξετάζονται περιλαμβάνονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G20, καθώς και χώρα της Μέσης Ανατολής ή της Ευρώπης. «Η συνάντηση θα μπορούσε να λάβει χώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της G20. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαίωση ούτε από τη Ρωσία ούτε από τις ΗΠΑ. Θα μπορούσε επίσης να πραγματοποιηθεί σε κάποια ευρωπαϊκή χώρα», δήλωσε.
Η σύνοδος κορυφής της G20 είναι προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο, ωστόσο παραμένει αβέβαιο εάν θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριό της συνάντηση των τριών πλευρών. Οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται σε μια περίοδο κατά την οποία το Κίεβο εκφράζει αυξανόμενες ανησυχίες για την αμερικανική πολιτική απέναντι στη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει να εξασφαλίσει πρόσθετη στρατιωτική υποστήριξη και να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους διαπραγμάτευσης.
