ΤΗΣ ΒΙΚΗΣ ΤΡΥΦΩΝΑ
Το 2026 βρίσκει τη βραχυχρόνια µίσθωση στην Ελλάδα σε καµπή. Παρότι ο αριθµός των καταλυµάτων τύπου Airbnb και Booking εξακολουθεί να κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας το όριο των 1.000.000 κλινών, το θεσµικό και επιχειρηµατικό περιβάλλον γίνεται σαφώς πιο αυστηρό. Η κυβέρνηση, υπό την πίεση της στεγαστικής κρίσης, της κοινωνικής δυσαρέσκειας για τις τιµές κατοικίας αλλά και της ανάγκης για καλύτερη φορολογική συµµόρφωση, περνά από τη φάση της ανοχής στη φάση της ενεργού ρύθµισης. Οι περιορισµοί που τέθηκαν σε εφαρµογή το 2025 όχι µόνο διατηρούνται, αλλά επεκτείνονται γεωγραφικά και συνοδεύονται από εντατικούς ελέγχους για τη νόµιµη λειτουργία των καταλυµάτων. Το µήνυµα της πολιτείας είναι σαφές: η βραχυχρόνια µίσθωση παραµένει θεµιτή δραστηριότητα, αλλά όχι ανεξέλεγκτη.
Στην Αθήνα. Στον ∆ήµο Αθηναίων διατηρείται το καθεστώς περιορισµών που εφαρµόστηκε από το 2025. Η αναστολή έκδοσης νέων Αριθµών Μητρώου Ακινήτου συνεχίζει να ισχύει στα 1ο, 2ο και 3ο ∆ηµοτικά ∆ιαµερίσµατα, δηλαδή στον πυρήνα του ιστορικού και εµπορικού κέντρου και στις γειτονικές περιοχές όπου έχει καταγραφεί έντονη συγκέντρωση βραχυχρόνιων µισθώσεων. Στο 1ο ∆ηµοτικό ∆ιαµέρισµα περιλαµβάνονται περιοχές όπως η Πλάκα, το Κολωνάκι, το Κουκάκι, το Σύνταγµα, η Οµόνοια, το Μοναστηράκι, τα Εξάρχεια, τα Ιλίσια και η Νεάπολη. Στο 2ο ∆ηµοτικό ∆ιαµέρισµα το µέτρο αφορά, µεταξύ άλλων, το Μετς και τον Νέο Κόσµο, ενώ το 3ο καλύπτει τα Πετράλωνα, το Θησείο, το Μεταξουργείο, το Γκάζι, τον Βοτανικό και το Ρουφ. Στις ζώνες αυτές δεν εκδίδονται νέοι Αριθµοί Μητρώου, ανεξάρτητα από το αν το ακίνητο είναι νεοαποκτηθέν, ανακαινισµένο ή µέχρι σήµερα κενό. Οι υφιστάµενες καταχωρίσεις συνεχίζουν να λειτουργούν, αλλά υπό το αυστηρότερο πλαίσιο συµµόρφωσης.
Στη Θεσσαλονίκη. Το 2026 σηµατοδοτεί και την πρώτη οργανωµένη παρέµβαση στη Θεσσαλονίκη. Από την 1η Μαρτίου τίθεται σε ισχύ το πάγωµα νέων αδειών βραχυχρόνιας µίσθωσης στην Α’ ∆ηµοτική Κοινότητα, κατά το µοντέλο της Αθήνας. Το µέτρο θα ισχύσει για ολόκληρο το έτος, µε πρόβλεψη παράτασης. Ο περιορισµός καλύπτει το ιστορικό, εµπορικό και τουριστικό κέντρο της πόλης: την περιοχή γύρω από την πλατεία Αριστοτέλους, τους άξονες της Εγνατίας και της Τσιµισκή, τα Λαδάδικα, το λιµάνι και ολόκληρη την παραλιακή ζώνη έως τον Λευκό Πύργο. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι γειτονιές γύρω από τη Ροτόντα, την Καµάρα και τη Ναυαρίνου, τµήµατα της Βαλαωρίτου, καθώς και η Ανω Πόλη, περιοχές που τα τελευταία χρόνια µετατράπηκαν σε «θερµές ζώνες» Airbnb.
Κοµβικό στοιχείο του 2026 είναι η εντατικοποίηση των ελέγχων. ∆εν αρκεί πλέον η ύπαρξη Αριθµού Μητρώου Ακινήτου. Τα καταλύµατα οφείλουν να πληρούν σωρευτικά συγκεκριµένες προδιαγραφές: να είναι χώροι κύριας χρήσης, µε φυσικό φωτισµό και αερισµό, δυνατότητα κλιµατισµού, ασφαλιστική κάλυψη αστικής ευθύνης και πλήρη συµµόρφωση µε κανόνες ασφάλειας. Στους ελέγχους περιλαµβάνονται υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου, ανιχνευτές καπνού, ρελέ διαφυγής, πυροσβεστήρες, σήµανση εξόδου κινδύνου, πιστοποιητικά απεντόµωσης, φαρµακείο πρώτων βοηθειών και οδηγός µε τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης. Την εφαρµογή των όρων αναλαµβάνουν υπάλληλοι του υπουργείου Τουρισµού ή µικτά κλιµάκια µε τη συµµετοχή της ΑΑ∆Ε. Τα πρόστιµα ξεκινούν από 5.000 ευρώ και κλιµακώνονται αυστηρά σε περίπτωση υποτροπής.
Αντιδράσεις
Ιδιαίτερα επικριτική εµφανίζεται η Πανελλήνια Οµοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙ∆Α), υποστηρίζοντας ότι η βραχυχρόνια µίσθωση δεν αποτελεί τη βασική αιτία του στεγαστικού προβλήµατος και πως οι περιορισµοί δεν µπορούν να το λύσουν. Η Οµοσπονδία τονίζει ότι πολλά ακίνητα στο κέντρο δεν είχαν ποτέ χρήση κατοικίας, αλλά ήταν παλαιοί επαγγελµατικοί χώροι που αναβαθµίστηκαν µέσω της τουριστικής χρήσης.
Επιπλέον, κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισµού, ο πρωθυπουργός προανήγγειλε και ρύθµιση που προβλέπει αυτόµατη διαγραφή ενός ακινήτου από το Μητρώο σε περίπτωση µεταβίβασης, ακόµη και µέσω γονικής παροχής ή κληρονοµιάς, κάτι που η ΠΟΜΙ∆Α χαρακτηρίζει ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς -όπως υποστηρίζει- οδηγεί σε ουσιαστική απαξίωση της ιδιοκτησίας. Την ίδια στιγµή, η αγορά καλείται να προσαρµοστεί και σε µια νέα πραγµατικότητα ζήτησης. Οι βραχυχρόνιες µισθώσεις παραµένουν κρίσιµος πυλώνας του ελληνικού τουρισµού, ειδικά για οικογένειες, ψηφιακούς νοµάδες και ταξιδιώτες µεσαίου εισοδήµατος, όµως το αυξηµένο κόστος συµµόρφωσης αναµένεται να µετακυλιστεί εν µέρει στις τιµές. Αυτό ενδέχεται να περιορίσει τη διαθεσιµότητα οικονοµικών επιλογών σε δηµοφιλείς αστικές περιοχές και να µετατοπίσει τη ζήτηση προς λιγότερο «κορεσµένες» γειτονιές είτε προς άλλους προορισµούς, εντός και εκτός Ελλάδας.
Το 2026 δεν σηµατοδοτεί το τέλος των Airbnb στην Ελλάδα, αλλά την οριστική µετάβαση σε µια πιο αυστηρά ρυθµισµένη αγορά. Το «ταβάνι» δεν µπαίνει στον αριθµό των επισκεπτών, αλλά στον τρόπο λειτουργίας: λιγότερη ανοχή, περισσότερη συµµόρφωση, υψηλότερο κόστος και µεγαλύτερη επαγγελµατοποίηση. Το ερώτηµα που θα απαντηθεί στην πράξη είναι αν αυτή η νέα ισορροπία θα συµβάλει ουσιαστικά στη στέγαση ή αν απλώς θα αναδιαµορφώσει τον χάρτη της βραχυχρόνιας µίσθωσης προς πιο ακριβές και ποιοτικές λύσεις.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
