Παράθυρο για νέα άμεσα μέτρα στήριξης των πολιτών και για γενναίο πακέτο φοροελαφρύνσεων που θα ανακοινωθούν τον Σεπτέμβριο από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ για το 2027 ως απάντηση στην ακρίβεια ανοίγει στην κυβέρνηση η υπεραπόδοση του προϋπολογισμού που έκλεισε το 2025 με πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 12 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας σημαντικά τις αρχικές προβλέψεις.
Η αποκάλυψη που έκανε χθες το πρακτορείο Bloomberg, επικαλούμενο αρμόδιες πηγές του υπουργείου Οικονομικών, είναι ότι η ελληνική οικονομία ξεπέρασε πέρυσι τον «καλύτερο εαυτό της», επιτυγχάνοντας πρωτογενές πλεόνασμα κοντά στο 4,9% του ΑΕΠ (12,1 δισ. ευρώ) έναντι του στόχου για 3,7% του ΑΕΠ (9,15 δισ. ευρώ), θα μπορούσε να αλλάξει άρδην τα σημερινά «σφιχτά» δημοσιονομικά δεδομένα, εφόσον τα στοιχεία πιστοποιηθούν και επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 22 Απριλίου.
Παζάρια
Και αυτό, επειδή το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης αποκτά το πλεονέκτημα στη διαπραγμάτευση που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη στο παρασκήνιο (και θα ανοίξει επίσημα την ερχόμενη εβδομάδα) να διεκδικήσει με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας από την Κομισιόν, την αξιοποίηση περιορισμένου έστω μέρους του υπερπλεονάσματος των 3 δισ. ευρώ (περίπου 1,2% του ΑΕΠ για το 2025) για φέτος και του χρόνου. Στόχος είναι η θεσμοθέτηση μέτρων οικονομικής ενίσχυσης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, εν μέσω άτυπης προεκλογικής περιόδου και πολιτικών προβλημάτων στην κυβέρνηση, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν ασπίδα στη νέα επίθεση ακρίβειας.
4,9% του ΑΕΠ (12,1 δισ. €) πρωτογενές πλεόνασμα το 2025 έναντι στόχου για 3,7% του ΑΕΠ (9,15 δισ. €)
Παρότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί εύλογα προβληματισμό για το απόθεμα «πυρομαχικών» που ενδεχομένως θα απαιτηθούν στην πορεία, θα χρειαστεί επίσης η ελληνική κυβέρνηση να πείσει τους ελεγκτές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι το ποσό του περσινού υπερπλεονάσματος που θα επιδιώξει να χρησιμοποιήσει σε άμεσα και μόνιμα μέτρα ενίσχυσης φέτος και από το 2027, προέρχεται από επαναλαμβανόμενα έσοδα -και δη φορολογικά- ή από μόνιμες περικοπές δαπανών, προκειμένου να μην τεθούν σε κίνδυνο οι θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας. Πληροφορίες θέλουν πάνω από 2 δισ. ευρώ φορολογικών εισπράξεων από το περσινό πλεόνασμα να προέρχεται από νέα έσοδα μέσω μείωσης της φοροδιαφυγής και συγκράτησης των δαπανών του προηγούμενου χρόνου. Το ποσό αυτό -ή μέρος του- θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει τα μόνιμα μέτρα της επόμενης χρονιάς.
Μεταξύ των μόνιμων φοροελαφρύνσεων που εξακολουθούν να εξετάζονται ενόψει ΔΕΘ και παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή συγκαταλέγονται:
– Η αύξηση του αριθμού των δικαιούχων του μόνιμου επιδόματος των 250 ευρώ που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο του 2025 για συνταξιούχους πάνω από 65 ετών με εισοδηματικά κριτήρια.
– Η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
– Η μείωση της προκαταβολής φόρου (80% του φόρου του επόμενου έτους).
– Η αύξηση του ακατάσχετου περιθωρίου των επαγγελματικών λογαριασμών.
– Η μείωση στη φορολόγηση των νομικών προσώπων σε επίπεδο ομίλου εταιρειών.
Επιπλέον υπάρχουν σκέψεις για μία ακόμη μείωση στην αυτοτελή φορολογία των εσόδων από ενοίκια, ενώ εξετάζεται η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% που είναι προγραμματισμένη για το 2027 να αυξηθεί στο 1%, όπως ακριβώς έγινε και το 2025.
Οριακή απόκλιση
Η διαπραγμάτευση για αξιοποίηση μέρους του υπερπλεονάσματος σε δαπάνες στοχευμένων και μόνιμων ελαφρύνσεων δεν θα είναι καθόλου εύκολη καθώς η χώρα μας φαίνεται να κινήθηκε πέρυσι οριακά πάνω από το «ταβάνι» δαπανών που ορίζει το Σύμφωνο Σταθερότητας. Η εικόνα που διαμορφώνεται για το 2025 παραπέμπει σε μια οριακή απόκλιση από την προβλεπόμενη πορεία, η οποία παραμένει εντός διαχειρίσιμων δημοσιονομικών πλαισίων.
Συγκεκριμένα, όπως αναμένεται να ανακοινώσει μετά το Πάσχα η Eurostat, ο ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών για το 2025 εκτιμάται στο 3,9%, ελαφρώς υψηλότερος σε σχέση με το 3,7% που είχε τεθεί ως σημείο αναφοράς. Σε σωρευτική βάση, ωστόσο, οι καθαρές δαπάνες αυξάνονται κατά 3,7% την περίοδο 2024-2025, σημαντικά χαμηλότερα από το όριο του 6,4% που προβλέπεται στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πρόγραμμα.
Ένα επιπλέον βαρίδι στη διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι και η αναμενόμενη καθοδική αναθεώρηση των προβλέψεων εκ μέρους της κυβέρνησης για τη φετινή ανάπτυξη, καθώς ο πήχυς αύξησης του ΑΕΠ θα κατέβει στο 2% με 1,9% από το 2,4%, επηρεάζοντας άμεσα και έμμεσα όλες τις συνιστώσες εκτέλεσης του φετινού προϋπολογισμού, από τα φορολογικά έσοδα έως την κατανάλωση, τις επενδύσεις και τον πληθωρισμό.
Το θετικό είναι ότι ακόμη και εν μέσω πολεμικής σύγκρουσης, τα μεγέθη του φετινού προϋπολογισμού εξακολουθούν να κινούνται σε θετική τροχιά. Σύμφωνα με τα στοιχεία πρώτου τριμήνου που ανακοινώθηκαν χθες, το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε στα 4,39 δισ. ευρώ ξεπερνώντας τον στόχο κατά 1,66 δισ. ευρώ και τα φορολογικά έσοδα ήταν αυξημένα στα 17,28 δισ. ευρώ.
Εφημερίδα Απογευματινή
