Καθοριστικό ρόλο στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης επιδιώκει να διαδραματίσει η Βόρεια Μακεδονία, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και ενισχύοντας τις ενεργειακές διασυνδέσεις με γειτονικές χώρες.
Μιλώντας στο energygame.gr στο πλαίσιο της συμμετοχής της στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, η υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της χώρας, Σάνια Μποζίνοβσκα, υπογράμμισε πως ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου εξελίσσεται σε βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Όπως τόνισε, η χώρα επιδιώκει να αποτελέσει ενεργό τμήμα των περιφερειακών ενεργειακών ροών, μέσα από νέες υποδομές και διασυνδέσεις που θα ενισχύσουν τη συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.
Διασυνδέσεις με Ελλάδα και Σερβία στο επίκεντρο
Η κ. Μποζίνοβσκα επεσήμανε ότι η πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου και LNG αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τη Βόρεια Μακεδονία.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον διασυνδετήριο αγωγό φυσικού αερίου με την Ελλάδα, ο οποίος θα επιτρέψει πρόσβαση στις ελληνικές ενεργειακές υποδομές και στις διαδρομές LNG. Παράλληλα, η ενεργειακή σύνδεση με τη Σερβία εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο άξονα μεταφοράς φυσικού αερίου βορρά–νότου, υποστηρίζοντας αμφίδρομες ροές στην περιοχή.
Σύμφωνα με την ίδια, τα έργα αυτά ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού, δημιουργούν πιο ανταγωνιστικές συνθήκες στην αγορά και καθιστούν τη χώρα πιο ελκυστική για επενδύσεις.
Η γεωγραφική θέση ως στρατηγικό πλεονέκτημα
Η υπουργός Ενέργειας της Βόρειας Μακεδονίας σημείωσε ότι η γεωγραφική θέση της χώρας αποκτά αξία μόνο όταν συνοδεύεται από σύγχρονες υποδομές και ενεργειακή συνεργασία.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, στόχος της κυβέρνησης είναι η μετατροπή της γεωγραφικής θέσης της χώρας σε ουσιαστικό πλεονέκτημα μέσω συγκεκριμένων διασυνδέσεων, ενοποίησης αγορών και αξιόπιστου εφοδιασμού.
Επαναλειτουργεί ο αγωγός Vardax μετά από 13 χρόνια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Σάνια Μποζίνοβσκα και στην επαναλειτουργία του αγωγού πετρελαίου και πετρελαιοειδών Vardax, γνωστού και ως αγωγού Θεσσαλονίκης–Σκοπίων, ο οποίος τίθεται ξανά σε λειτουργία έπειτα από 13 χρόνια αδράνειας.
Η επαναφορά του έργου θεωρείται κομβικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, καθώς ενισχύει την ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας και μειώνει την εξάρτηση από τις οδικές μεταφορές καυσίμων.
Για τη Βόρεια Μακεδονία, ο αγωγός ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και διευκολύνει τις διαδικασίες εισαγωγής πετρελαϊκών προϊόντων, ενώ για την Ελλάδα ενδυναμώνει τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως περιφερειακού ενεργειακού και εφοδιαστικού κόμβου.
Παράλληλα, η υπουργός επισήμανε ότι η επανενεργοποίηση υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών αποδεικνύει πως μπορούν να προσαρμοστούν στις σύγχρονες ανάγκες της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας.
Εμβάθυνση συνεργασίας με ελληνικές εταιρείες
Η κ. Μποζίνοβσκα αναγνώρισε τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν ήδη οι ελληνικές ενεργειακές εταιρείες και οι υποδομές της Ελλάδας στην ενεργειακή αγορά της Βόρειας Μακεδονίας.
Όπως ανέφερε, υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες για περαιτέρω συνεργασία στους τομείς του LNG, των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και της αποθήκευσης ενέργειας, με έμφαση στις επενδύσεις και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.
Στόχος, σύμφωνα με την ίδια, είναι η δημιουργία μιας ευρύτερης στρατηγικής συνεργασίας που θα ενισχύσει τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και τη συνολική περιφερειακή σταθερότητα.
ΑΠΕ και πράσινη μετάβαση βασικοί άξονες στρατηγικής
Αναφερόμενη στη συνολική ενεργειακή στρατηγική της χώρας, η υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στον εκσυγχρονισμό των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ίδια ξεκαθάρισε ότι η πράσινη μετάβαση και η ενεργειακή ασφάλεια δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά ως αλληλένδετες προτεραιότητες που οφείλουν να προχωρούν παράλληλα.
Όπως σημείωσε, το νέο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα της Βόρειας Μακεδονίας δίνει έμφαση στις επενδύσεις σε ηλιακή, αιολική και υδροηλεκτρική ενέργεια, στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και στη σταδιακή απεξάρτηση από τον άνθρακα, με στόχο ένα πιο βιώσιμο και ασφαλές ενεργειακό μοντέλο.
