Την απαλλαγή από τον φόρο κληρονομιάς για τους επιζώντες συνδικαιούχους κοινών τραπεζικών λογαριασμών επιβεβαιώνει νέα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, η οποία αφορά τόσο τις ελληνικές τράπεζες όσο και τα πιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της φορολογικής διοίκησης, όταν αποβιώσει ένας από τους συνδικαιούχους κοινού λογαριασμού, τα χρήματα και ο λογαριασμός μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στους υπόλοιπους επιζώντες συνδικαιούχους. Για τον λόγο αυτό, τα ποσά δεν θεωρούνται μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας και, κατά συνέπεια, δεν επιβάλλεται φόρος κληρονομιάς.
Η ανάληψη γίνεται «ιδίω ονόματι»
Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι ο επιζών συνδικαιούχος αποκτά το δικαίωμα ανάληψης των χρημάτων όχι ως κληρονόμος, αλλά αυτοτελώς και «εξ ιδίου δικαίου». Αυτό ισχύει ακόμη και στην περίπτωση που το ίδιο πρόσωπο είναι παράλληλα και νόμιμος κληρονόμος του θανόντος.
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι καταθέσεις σε κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς ή κοινά χαρτοφυλάκια, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, εξαιρούνται από τη φορολόγηση μετά τον θάνατο ενός εκ των συνδικαιούχων, εφόσον προβλέπεται η αυτοδίκαιη μεταβίβαση στους επιζώντες.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για τους κοινούς λογαριασμούς
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι, βάσει των άρθρων 2 και 3 του νόμου 5638/1932 περί κοινού λογαριασμού, μπορεί να προβλέπεται όρος σύμφωνα με τον οποίο, σε περίπτωση θανάτου ενός δικαιούχου, ο λογαριασμός και η κατάθεση περνούν αυτόματα στους υπόλοιπους συνδικαιούχους, μέχρι να απομείνει ο τελευταίος.
Στην περίπτωση αυτή, οι καταθέσεις απαλλάσσονται από κάθε φόρο κληρονομιάς ή άλλο τέλος. Ωστόσο, η απαλλαγή δεν επεκτείνεται στους κληρονόμους του τελευταίου επιζώντος δικαιούχου.
Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι οι κληρονόμοι του θανόντος συνδικαιούχου, είτε υπάρχει διαθήκη είτε όχι, δεν αποκτούν δικαίωμα επί της συγκεκριμένης κατάθεσης.
Τι είχε κρίνει το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους
Η ΑΑΔΕ επικαλείται και τη γνωμοδότηση 64/2000 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία είχε γίνει αποδεκτή από το υπουργείο Οικονομικών.
Σύμφωνα με αυτή, το δικαίωμα ανάληψης των χρημάτων από επιζώντα συνδικαιούχο δεν υπάγεται σε φορολογία κληρονομιάς, καθώς ο κοινός λογαριασμός δεν θεωρείται στοιχείο της κληρονομιαίας περιουσίας του αποβιώσαντος.
Επέκταση της απαλλαγής και σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα
Η εγκύκλιος αναφέρεται επίσης στις αλλαγές που εισήχθησαν με τον νόμο 4916/2022, ο οποίος διεύρυνε το πεδίο της απαλλαγής.
Πλέον, από τον φόρο κληρονομιάς εξαιρούνται όχι μόνο οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί σε ευρώ ή ξένο νόμισμα, αλλά και κοινά χρηματοπιστωτικά προϊόντα στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας των συνδικαιούχων.
Η ρύθμιση καλύπτει ακόμη λογαριασμούς ταμιευτηρίου, προθεσμιακές καταθέσεις, λογαριασμούς σε συνάλλαγμα, καθώς και μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων ή κινητές αξίες που τηρούνται μέσω κεντρικού αποθετηρίου τίτλων ή διαμεσολαβητή, εφόσον έχει συμφωνηθεί η εφαρμογή του σχετικού καθεστώτος.
