Ρεπορτάζ: Γιώργος Μάλτης
Με νομοθετική ρύθμιση που ετοιμάζει το οικονομικό επιτελείο η κυβέρνηση αναμένεται να παρέμβει σχετικά με την απόφαση του ΣτΕ η οποία έκρινε ως συνταγματική τη διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου (άρθρο 7, παρ.5, ν. 4387/2016) που καταργεί τη μία από τις δύο εθνικές συντάξεις, όταν ο/η χήρος/-α, εκτός από τη σύνταξη του αποθανόντος, λαμβάνει και δική του/της σύνταξη (εξ ιδίου δικαιώματος), με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν 150.000 συνταξιούχοι να επιστρέψουν ποσά από 10.000 ευρώ έως 30.000 ευρώ.
70% των αποδοχών του θανόντος μετά την παρέλευση τριετίας το ποσό της σύνταξης χηρείας, αντί για 35% που ισχύει σήμερα, για τους 150.000 δικαιούχους
Σύμφωνα με πληροφορίες, με το σχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία, για τους συνταξιούχους λόγω χηρείας θα επανέλθει το 70% ως ποσοστό των αποδοχών επί της σύνταξης των θανόντων, αντί του 35% που λαμβάνουν τώρα οι επιζώντες σύζυγοι:
– Ειδικά για τους 12.000 συνταξιούχους του Δημοσίου, που υπέστησαν ήδη τις περικοπές από το 2020, αναμένεται να δοθούν αναδρομικά από τις επιστροφές, είτε σε δόσεις είτε με συμψηφισμούς (μείωση) στον φόρο εισοδήματος.
– Στον ιδιωτικό τομέα δεν θα δοθούν επιστροφές και αναδρομικά, αφού δεν εφαρμόστηκε ο νόμος, αλλά θα καταργηθούν οι αναδρομικές περικοπές από τις συντάξεις χηρείας που έπρεπε να κοπούν και δεν κόπηκαν μετά το 2019.
Καμία περικοπή
Επιπλέον, η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας σχεδιάζει να παραμείνουν στο ακέραιο οι δύο εθνικές συντάξεις που καταβάλλονται σε συνταξιούχους, οι οποίοι λαμβάνουν τη δική τους σύνταξη γήρατος και τη σύνταξη χηρείας και η περικοπή να εφαρμοστεί σε λίγες περιπτώσεις, όταν ο συνταξιούχος λαμβάνει από ίδιο δικαίωμα δύο συντάξεις και σύνταξη χηρείας, δηλαδή να εναρμονίζει τον νόμο με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Να σημειωθεί ότι ο νόμος 4387/2016 (Κατρούγκαλου) κατέβαζε τη σύνταξη χηρείας στο 50% της σύνταξης του θανόντος και ύστερα από μία τριετία στο 25%, εφόσον -κατόπιν ελέγχου- ο δικαιούχος (χήρα/χήρος) έπαιρνε δική του σύνταξη ή εργαζόταν. Με τον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση) το 50% αυξήθηκε στο 70%, αλλά δεν απαλείφθηκαν οι λόγοι περικοπής μετά την τριετία (δεύτερη σύνταξη ή εργασία), με αποτέλεσμα να επικρέμεται η «δαμόκλειος σπάθη» μειώσεων από το 70% στο 35% για δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας.
Το σκεπτικό
Το ΣτΕ έκρινε συνταγματική τη διάταξη του νόμου Τσίπρα – Κατρούγκαλου που καταργεί τη μία από τις δύο εθνικές συντάξεις, όταν η χήρα -εκτός από τη σύνταξη του αποθανόντος- λαμβάνει και δική της σύνταξη (εξ ιδίου δικαιώματος). Η υπόθεση είχε εκδικαστεί στις 5/12/2024 ενώπιον του ΣτΕ (7μελής σύνθεση) και οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων χηρείας είχαν ζητήσει την ακύρωση της Φ.80000/Δ17/109302/30-12-2021 εγκυκλίου του πρώην υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κ. Παν. Τσακλόγλου, με θέμα «Εθνική σύνταξη και κατώτατα όρια σε περίπτωση σώρευσης – Συντάξεις χηρείας μετά την πρώτη τριετία».
Με πλειοψηφία, η 7μελής σύνθεση του Α΄ Τμήματος του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε συνταγματική τη μία από τις δύο εθνικές συντάξεις σε περίπτωση σώρευσης στο ίδιο πρόσωπο περισσοτέρων της μίας συντάξεως (σύνταξη χηρείας – σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος). Ο πρόεδρος του ΕΝΥΠΕΚ, δικηγόρος Αλέξης Μητρόπουλος, θεωρεί ότι η απόφαση επηρεάζει 200.000 συνταξιούχους που έχουν ταυτόχρονη καταβολή σύνταξης χηρείας και σύνταξης εξ ιδίου δικαιώματος.
Ο νόμος προέβλεπε ότι, αν ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη, η σύνταξη χηρείας από το 70% που καταβάλλεται κατά τα 3 πρώτα χρόνια, στη συνέχεια μειώνεται κατά 50% (συνεπώς δίνεται το 35% της αρχικής σύνταξης του θανόντος). Ωστόσο, η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε αποσπασματικά και σχεδόν ποτέ στον ιδιωτικό τομέα, ενώ αντίθετα εφαρμόστηκε σε άλλες κατηγορίες, όπως στο Δημόσιο και σε συντάξεις του πρώην ΟΓΑ (Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων), με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν δύο κατηγορίες συνταξιούχων: Αυτοί που συνεχίζουν να λαμβάνουν πλήρη σύνταξη θανάτου και εκείνοι που έχουν ήδη υποστεί σημαντικές περικοπές.
Εφημερίδα Απογευματινή
