Με απόφαση-σταθμό του Συμβούλιο της Επικρατείας, με αριθμό 699/2026, επιβεβαιώνεται η εφαρμογή του περιορισμού καταβολής μίας μόνο Εθνικής Σύνταξης σε περιπτώσεις όπου στο ίδιο πρόσωπο συντρέχουν περισσότερα συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Η εξέλιξη επηρεάζει άμεσα περίπου 150.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας, με το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα να θεωρείται σημαντικό για τον προϋπολογισμό του ασφαλιστικού συστήματος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Εθνική Σύνταξη, το ανώτατο ποσό της οποίας για το 2026 ανέρχεται στα 446,86 ευρώ, βάσει των ισχυουσών αναπροσαρμογών του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
«Βόμβα» από το ΣτΕ: Μόνο μια εθνική σύνταξη σε 150.000 χήρες και χήρους
Η απόφαση στηρίζεται στον Νόμος Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), και ειδικότερα στο άρθρο 7 παρ. 5, το οποίο προβλέπει ότι σε περίπτωση σώρευσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων καταβάλλεται μία μόνο Εθνική Σύνταξη ανά δικαιούχο.
Το δικαστήριο έκρινε ότι η Εθνική Σύνταξη συνδέεται με ενιαίο ανώτατο όριο ανά πρόσωπο . Δεν προβλέπεται εξαίρεση για συνδυασμό σύνταξης λόγω θανάτου και σύνταξης εξ ιδίου δικαιώματος. Η ερμηνεία πρέπει να είναι ενιαία για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος.
Τι αλλάζει για τις συντάξεις χηρείας
Με βάση την απόφαση του ΣτΕ όταν ένας δικαιούχος λαμβάνει δύο κύριες συντάξεις, δεν δικαιούται δύο πλήρεις Εθνικές Συντάξεις, το συνολικό ποσό της Εθνικής Σύνταξης περιορίζεται στο ανώτατο όριο μίας πλήρους σύνταξης (446,86 ευρώ) , σε μειωμένες συντάξεις εφαρμόζεται αναλογική κατανομή του ποσού. Η λογική της απόφασης είναι ότι η Εθνική Σύνταξη λειτουργεί ως ενιαίο δημοσιονομικό δικαίωμα και όχι πολλαπλό επίδομα
Η εφαρμογή της απόφασης εκτιμάται ότι μειώνει τη συνολική επιβάρυνση του ασφαλιστικού συστήματος, περιορίζει τις διπλές καταβολές σε περιπτώσεις θανάτου ασφαλισμένων, ενισχύει τη λογική στοχευμένης κατανομής πόρων και συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ΕΦΚΑ.
Παράλληλα, η ρύθμιση προκαλεί άμεση μείωση εισοδήματος σε σημαντική κατηγορία συνταξιούχων, γεγονός που δημιουργεί κοινωνικές και πολιτικές πιέσεις.
Το δικαστήριο υπογραμμίζει ότι Η Εθνική Σύνταξη αποτελεί ενιαίο δικαίωμα ανά συνταξιούχο. Δεν υπάρχει νομοθετική πρόβλεψη που να επιτρέπει εξαίρεση για συντάξεις χηρείας. Η καταβολή πολλαπλών εθνικών συντάξεων θα παραβίαζε το ανώτατο όριο παροχών
Επιπλέον, απορρίπτεται η ερμηνεία ότι η σύνταξη λόγω θανάτου συνιστά ξεχωριστό καθεστώς ως προς την Εθνική Σύνταξη.
Η απόφαση αναμένεται να επιφέρει Εξορθολογισμό δαπανών στον κλάδο συντάξεων, ανακατανομή πόρων υπέρ της μακροχρόνιας βιωσιμότητας, πιθανή ανάγκη για διοικητικές προσαρμογές στον e-ΕΦΚΑ και νέο κύκλο πολιτικής συζήτησης για τα όρια κοινωνικής προστασίας.
