Τα τελευταία χρόνια οι όροι «ιδιωτικό χρέος», «κόκκινα δάνεια» και «ρυθμίσεις» έχουν γίνει μέρος της καθημερινής δημόσιας συζήτησης. Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς και τις τεχνικές έννοιες βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: πού βρίσκεται σήμερα πραγματικά η ελληνική οικονομία και κατά πόσο η εικόνα έχει βελτιωθεί σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης;
Η συνολική εικόνα εμφανίζεται αισθητά καλύτερη σε σχέση με το παρελθόν σε ό,τι αφορά την εξυπηρέτηση των νέων δανείων. Το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του συνολικού ιδιωτικού χρέους έχει μειωθεί από το 2019 κατά σχεδόν 13 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας στο 57% το τέταρτο τρίμηνο του 2025, εξέλιξη που αποτυπώνει την αποκατάσταση στην ομαλή εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων. Ωστόσο, είναι επίσης γεγονός ότι υπάρχει ένας σημαντικός όγκος ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους που έρχεται από το παρελθόν και ανέρχεται σήμερα στα 237,8 δισ. ευρώ. Μια «ακτινογραφία» της σύνθεσης του αναδεικνύει χρήσιμα συμπεράσματα.
Σε ό,τι αφορά τα «κόκκινα δάνεια» στις τράπεζες και στους servicers, καταγράφεται ουσιαστική βελτίωση, καθώς ο συνολικός όγκος μη εξυπηρετούμενων οφειλών περιορίστηκε κατά περίπου 20 δισ. ευρώ, από 92,2 δισ. το 2019 σε 72,7 δισ. σήμερα. Παράλληλα όμως, η μεγαλύτερη συγκέντρωση προβλήματος εξακολουθεί να εντοπίζεται στο Δημόσιο και συγκεκριμένα στην ΑΑΔΕ, όπου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχονται σε περίπου 114 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 35 δισ. ευρώ έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης. Πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για παλαιές οφειλές, καθώς το 72% αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2019. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι το 73% του συνολικού ποσού αφορά μόλις το 0,2% των οφειλετών.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι νέες παρεμβάσεις στο πεδίο του ιδιωτικού χρέους που ανακοινώθηκαν πρόσφατα, οι οποίες κινούνται σε παράλληλους άξονες για να καλύψουν όλες τις ανάγκες των οφειλετών:
- Κατ’ αρχάς, οι 72 δόσεις για παλαιές οφειλές δίνουν μια ουσιαστική απάντηση στη διαχείριση των παλαιών οφειλών που έχουν συσσωρευθεί στο Δημόσιο.
- Παράλληλα, η μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλής από 10.000 σε 5.000 ευρώ για την αίτηση στον εξωδικαστικό ανταποκρίνεται ακριβώς στην ανάγκη των οφειλετών με μικρότερες οφειλές να τις τακτοποιήσουν σε περισσότερες δόσεις από αυτό που προσφέρουν οι πάγιες ρυθμίσεις. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι οι δυνητικοί δικαιούχοι λόγω της μείωσης του ορίου ανέρχονται σε 1.000.000 φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
- Σημαντική είναι επίσης η ρύθμιση για τη δυνατότητα άρσης κατασχέσεων στους τραπεζικούς λογαριασμούς με την καταβολή του 25% των οφειλών, η οποία θα δώσει σημαντική ανάσα στις επιχειρήσεις.
- Τέλος, η ρύθμιση για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού έρχεται να προσφέρει ουσιαστική λύση για τους υπερχρεωμένους δανειολήπτες, καθώς αποπληρώνεται έναντι των οφειλών και προστατεύεται η κύρια κατοικία, με παράλληλη ταχεία ρευστοποίηση δευτερευόντων ακινήτων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ουσιαστική ελάφρυνση της οφειλής, εφόσον το σύνολο αυτής είναι μεγαλύτερο από την αξία της κατοικίας, καθώς και μια πιο βιώσιμη δόση εξυπηρέτησης.
Η Ελλάδα έχει αναμφίβολα γυρίσει σελίδα. Η χώρα έχει ανακτήσει αξιοπιστία και σταθερότητα. Ωστόσο, η πραγματική ανθεκτικότητα παραμένει ένα στοίχημα που χτίζεται καθημερινά, και μπορεί να επέλθει μόνον εφόσον υπάρξει απεμπλοκή από τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, αλλά και συνετός δανεισμός, αποταμίευση και προετοιμασία για ένα διεθνές περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις.
H κυρία Αλαμπάση είναι γ.γ. Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Εφημερίδα Απογευματινή
