Νέο πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers περιγράφει ανακοίνωση της 30ής Σεπτεμβρίου 2026, με 16 παρεμβάσεις. Προβλέπει ανώτατη προκαταβολή 15% στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις, ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μέσα σε έξι μήνες και κυρώσεις όταν παραβιάζεται η προστασία οφειλετών που τηρούν ενεργή ρύθμιση.
Οκτώ μέτρα αφορούν τα δικαιώματα των οφειλετών. Τα υπόλοιπα οκτώ ενισχύουν τη διαφάνεια, τους ελέγχους και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Στις βασικές αλλαγές περιλαμβάνονται επίσης η αναστολή της τοκοφορίας όταν δεν παρέχονται εγκαίρως στοιχεία για το χρέος και η υποχρέωση υποβολής βιώσιμης πρότασης ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις, ο πιστωτής θα μπορεί να ζητά προκαταβολή έως το 15% της οφειλής. Μέχρι σήμερα, το ύψος της αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι απαιτήσεις υπερέβαιναν το 30% και έφθαναν ακόμη και το 50%.
Το νέο όριο αφορά τις διμερείς συμφωνίες. Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ισχύει ήδη πλαφόν 10%.
Οι διαπραγματεύσεις θα ακολουθούν νέα, αυτοτελή και τυποποιημένη διαδικασία, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας. Με την υποβολή της αίτησης και του πλήρους φακέλου από τον οφειλέτη, ο δανειστής θα έχει προθεσμία τριών μηνών για να απαντήσει.
Η απάντηση θα πρέπει να περιλαμβάνει είτε πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε έγγραφη και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση της απόρριψης. Ο οφειλέτης θα διαθέτει έναν μήνα για να τοποθετηθεί. Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν θα επιτρέπονται η καταγγελία της, η έκδοση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση ή η συνέχιση πλειστηριασμού.
Η ίδια προστασία θα ισχύει αν μια δόση δεν καταβληθεί επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν έδωσε εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία για την πληρωμή.
Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη. Ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση. Προβλέπεται επίσης αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας.
Στον πιστωτή θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης θα ενεργοποιούνται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.
Προθεσμίες στις ρυθμίσεις και πλήρης ενημέρωση για τις οφειλές
Ο οφειλέτης θα δικαιούται δωρεάν πρόσβαση σε πλήρη και αναλυτική εικόνα του χρέους του. Θα μπορεί να ζητά τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το σύνολο του ιστορικού πληρωμών και τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου.
Η ενημέρωση θα περιλαμβάνει χωριστά το κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση.
Αν τα στοιχεία δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης, θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες. Εάν η προθεσμία παρέλθει χωρίς πλήρη ενημέρωση, η τοκοφορία της οφειλής θα αναστέλλεται μέχρι τη χορήγησή τους.
Παράλληλα, επανέρχεται η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του νόμου 3259/2004, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης. Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, προβλέπεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή.
Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αποσαφηνίζεται η ισχύς των ανώτατων ορίων οφειλών που προβλέπουν οι νόμοι του 2000 και του 2004, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Ο πιστωτής θα πρέπει να υποβάλλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Η ήδη υφιστάμενη υποχρέωση ενισχύεται με απαιτήσεις για το περιεχόμενο της πρότασης. Θα λαμβάνονται υπόψη η πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και η περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Η πρόταση θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα, τυποποιημένα στοιχεία που θα εξηγούν πώς διαμορφώθηκε.
Αντίστοιχες απαιτήσεις θα ισχύουν συνολικά στις διμερείς διαπραγματεύσεις. Κάθε πρόταση θα είναι έγγραφη και πλήρως τεκμηριωμένη, με σαφή αναφορά στα εισοδήματα και στη συνολική περιουσία του οφειλέτη.
Εφόσον υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο. Η απόρριψη αιτήματος ρύθμισης θα απαιτεί έγγραφη αιτιολόγηση.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα καθορίσει με απόφασή της τις ελάχιστες πληροφορίες που θα περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στις προτάσεις.
Το πλαίσιο επεκτείνει τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.
Ο χαρακτηρισμός του ευάλωτου οφειλέτη θα επεκτείνεται στις συγκεκριμένες οικογένειες με τα ίδια κριτήρια. Η παρέμβαση ακολουθεί την επιστολή της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026.
Αυστηρότερη εποπτεία και νέες υποχρεώσεις για τους servicers
Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν κάθε χρόνο στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική διακυβέρνησή τους.
Στη δημοσιότητα θα δίνονται επίσης πληροφορίες για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που διαχειρίζονται και τα αποτελέσματα της διαχείρισης. Χωριστή υποχρέωση θα αφορά τα στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο χειρισμού τους.
Κάθε servicer θα καταθέτει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων. Το σχέδιο θα περιλαμβάνει προβλέψεις εισπράξεων και στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης.
Θα αποτυπώνει ακόμη τους διαθέσιμους πόρους, το κόστος, τους κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης. Η εποπτεία θα καλύπτει έτσι και τον σχεδιασμό της διαχείρισης, πέρα από τον έλεγχο των αποτελεσμάτων.
Σε όλες τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων.
Ο servicer θα είναι υπόλογος για το σύνολο της διαδικασίας. Στις υποχρεώσεις του θα περιλαμβάνεται η συνεκτίμηση της αποτίμησης του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών που έχουν υποβληθεί.
Για τις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου προβλέπεται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος των servicers που τις διαχειρίζονται.
Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του ίδιου του διαχειριστή. Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται. Η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Το πλαίσιο ενισχύει τις κυρώσεις που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων. Προβλέπει επίσης τη δημοσιοποίηση των κυρώσεων.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα στοιχεία που οι servicers οφείλουν να δημοσιεύουν στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.
Η αρμοδιότητα αφορά ιδίως πληροφορίες για συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
Οι 16 παρεμβάσεις
Οκτώ παρεμβάσεις για τους οφειλέτες
1. Δεσμευτικές προθεσμίες στις διμερείς ρυθμίσεις. Νέα διαδικασία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας. Ο πιστωτής πρέπει να απαντά μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή πλήρους φακέλου, ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να απαντήσει και η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
2. Βιώσιμη πρόταση πριν από τον πλειστηριασμό. Τουλάχιστον τρεις μήνες πριν, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει κατάλληλη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, με βάση τη δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και την περιουσία του οφειλέτη.
3. Έγγραφες προτάσεις και αιτιολόγηση της απόρριψης. Οι προτάσεις ρύθμισης πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένες. Αν υπάρχουν δύο εφικτές λύσεις, παρουσιάζονται και οι δύο. Η απόρριψη αιτήματος αιτιολογείται εγγράφως, ενώ προβλέπεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
4. Πλαφόν 15% στην προκαταβολή. Η προκαταβολή για απευθείας διμερή ρύθμιση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 15% της οφειλής.
5. Προστασία των συνεπών οφειλετών. Όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση, απαγορεύονται η καταγγελία της, η διαταγή πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού. Η προστασία ισχύει και όταν δόση δεν πληρώθηκε επειδή δεν δόθηκαν εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία πληρωμής. Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, πιστώνονται πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και αποκαθίστανται οι συνέπειες. Προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ και αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.
6. Πλήρης ενημέρωση για την οφειλή μέσα σε 45 ημέρες. Ο οφειλέτης δικαιούται δωρεάν πρόσβαση στις συμβάσεις, στο ιστορικό πληρωμών και στην ανάλυση κεφαλαίου, τόκων και επιβαρύνσεων. Εφόσον τα στοιχεία δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης, πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών. Διαφορετικά, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι την πλήρη χορήγησή τους.
7. Ανώτατο όριο στη ληξιπρόθεσμη οφειλή. Επανέρχεται η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του νόμου 3259/2004, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης. Για δάνεια και πιστώσεις σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν τις απαιτήσεις τους σύμφωνα με το προβλεπόμενο ανώτατο όριο.
8. Διεύρυνση της προστασίας για οικογένειες παιδιών με αναπηρία. Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία επεκτείνονται στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω. Ο χαρακτηρισμός του ευάλωτου οφειλέτη επεκτείνεται στις συγκεκριμένες οικογένειες με τα ίδια κριτήρια.
Οκτώ παρεμβάσεις για τους servicers
9. Δημοσιοποίηση οικονομικών και εταιρικών στοιχείων. Οι servicers υποχρεούνται να δημοσιεύουν κάθε χρόνο στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική διακυβέρνηση.
10. Δημοσιοποίηση χαρτοφυλακίων και αποτελεσμάτων. Θα παρέχουν στοιχεία για τις απαιτήσεις που διαχειρίζονται και τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.
11. Δημοσιοποίηση στοιχείων για τα παράπονα των δανειοληπτών. Οι εταιρείες θα γνωστοποιούν στοιχεία για τα παράπονα και τον τρόπο με τον οποίο τα χειρίζονται.
12. Ετήσιο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος. Κάθε servicer θα υποβάλλει σχέδιο με προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης.
13. Υποχρεωτική μεσολάβηση διαχειριστή στις πωλήσεις απαιτήσεων. Σε κάθε πώληση στη δευτερογενή αγορά θα συμμετέχει διαχειριστής πιστώσεων, υπόλογος για όλη τη διαδικασία. Θα πρέπει να συνεκτιμάται η αποτίμηση του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών.
14. Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος στις τιτλοποιήσεις με κρατική εγγύηση. Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, αμοιβές και έξοδα των εμπλεκομένων και του διαχειριστή. Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται και η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
15. Ενίσχυση και δημοσιοποίηση των κυρώσεων. Αυστηροποιείται το πλαίσιο κυρώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων και προβλέπεται η δημοσιοποίησή τους.
16. Ενίσχυση της εποπτείας από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Αναγνωρίζεται ρητά η αρμοδιότητά του για τα στοιχεία που οι servicers δημοσιεύουν στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, ιδίως για συναλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
