Ρεπορτάζ: Λαλέλα Χρυσανθοπούλου
Μήνυμα ενδυνάμωσης του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου και των προοπτικών αξιοποίησής του από την αγορά, όχι μόνο φέτος αλλά και τα επόμενα χρόνια -στο κάδρο της πλήρους απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο-, έστειλαν τα αποτελέσματα των ετήσιων δημοπρασιών δέσμευσης δυναμικότητας, που διενεργήθηκαν χθες και τα οποία έφεραν έντονη τη σφραγίδα της Atlantic SEE LNG Trade, της κοινοπραξίας AKTOR–ΔΕΠΑ Εμπορίας, που φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει στο όλο εγχείρημα.
Η διαδρομή από την Ελλάδα έως την Ουκρανία με ενδιάμεσους σταθμούς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Μολδαβία μπήκε πλέον στο ευρωπαϊκό σύστημα, ανταγωνιζόμενη επί ίσοις όροις άλλες διαδρομές στην Κεντρική και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω Πολωνίας, Λιθουανίας, Κροατίας κ.λπ. Σε αυτήν τη φάση το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων επικεντρώθηκε κατά κύριο λόγο στο πρώτο σκέλος του Κάθετου Διαδρόμου, δηλαδή στο κομμάτι από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία (Σιδηρόκαστρο – Κούλατα).
Σύμφωνα με την ενημέρωση από τον ΔΕΣΦΑ, τόσο για το φετινό έτος αερίου (2026-2027), που ξεκινά από την 1η Οκτωβρίου, όσο και για τα επόμενα τέσσερα έτη δεσμεύτηκε συνολικά πάνω από το 45% της συνολικής δυναμικότητας που προσφέρθηκε. Όπως επισημαίνουν στην «Απογευματινή» πηγές με γνώση του θέματος, πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά που έχουν καταγραφεί ιστορικά – και μάλιστα ενώ η μεταφορική ικανότητα που προσφέρθηκε ήταν σημαντικά αυξημένη σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, λόγω των έργων ενίσχυσης του capacity στο δίκτυο φυσικού αερίου της Βουλγαρίας, τα οποία ολοκληρώθηκαν νωρίτερα φέτος. Το αποτέλεσμα ενισχύει τις θετικές προοπτικές για εξαγωγές φυσικού αερίου προς Βορρά με αφετηρία τα τερματικά της Ελλάδας και εδραιώνει περαιτέρω τη θέση της χώρας μας ως κρίσιμου κόμβου για την αξιόπιστη ενεργειακή τροφοδοσία της ευρύτερης περιοχής.
ΔΙΔΥΜΟ-ΦΩΤΙΑ
Για την επιτυχημένη έκβαση της δημοπρασίας για το έτος 2026-2027, καθοριστικός ήταν ο ρόλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, που συμμετείχε σε συντονισμό με την Atlantic SEE LNG Trade, δεσμεύοντας δυναμικότητα της τάξης των 13.000 μεγαβατωρών/ημέρα για έναν χρόνο. Αρμόδιες πηγές εκτιμούν ότι η ποσότητα αυτή αναλογεί στο 13% της ετήσιας δυναμικότητας στο σκέλος Σιδηρόκαστρο – Κούλατα. Η συμμετοχή του σχήματος έδωσε θετικά σήματα, όχι μόνο για αυξημένη εμπορική ελκυστικότητα και λειτουργική αποτελεσματικότητα του Κάθετου Διαδρόμου, αλλά και για τη δέσμευση της Atlantic SEE για σύναψη συμφωνιών αναφορικά με την τροφοδοσία της ευρύτερης περιοχής της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης με αμερικανικό LNG για την περίοδο 2026-2030.
Συμφωνίες που λειτουργούν ως «γέφυρα» με τις μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας LNG, 20ετούς διάρκειας, που ξεκινούν από το 2030 και τις οποίες δρομολογεί με ταχείς ρυθμούς η κοινοπραξία, περνώντας από τον Κάθετο Διάδρομο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι, εκτός από τους Έλληνες «παίκτες», δυναμικό «παρών» έδωσε -όπως ήταν αναμενόμενο- και η κρατική εταιρεία προμήθειας αερίου της Βουλγαρίας, Bulgargaz. Πολύ θετική εξέλιξη είναι ότι στις δημοπρασίες εμφανίστηκαν και άλλοι «παίκτες», τουλάχιστον τέσσερις πέντε από άλλες χώρες και «κλείδωσαν» δυναμικότητα στον Κάθετο Διάδρομο.
Την ίδια στιγμή, ισχυρό ενδιαφέρον εκδηλώθηκε και στις δημοπρασίες με αφετηρία την Αμφιτρίτη, το σημείο όπου διασυνδέεται το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου με το FSRU της Αλεξανδρούπολης, που -ειρήσθω εν παρόδω- επανέρχεται την επόμενη εβδομάδα στην ενεργό δράση ύστερα από τρίμηνη περίοδο συντήρησης. Στο σημείο αυτό δεσμεύτηκε δυναμικότητα και προς το Σιδηρόκαστρο -που σημαίνει ότι φορτία LNG από το FSRU εξάγονται προς Βορρά αλλά και προς την Κομοτηνή-, το σημείο σύνδεσης του FSRU με τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB, κάτι που σημαίνει ότι μπαίνει και αυτός δυναμικά στο «κάδρο» του Κάθετου Διαδρόμου και της εξαγωγικής δύναμης πυρός της Ελλάδας…
Εφημερίδα Απογευματινή
