Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ, με το νέο θεσμικό πλαίσιο να προβλέπει μεταβατική περίοδο προσαρμογής για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα διόρθωσης των στοιχείων που έχουν δηλωθεί στο Ε9 πριν ξεκινήσουν οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και η επιβολή κυρώσεων.
Οι σχετικές προβλέψεις περιλαμβάνονται στον νόμο 5313/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και προβλέπει ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι διορθώσεις δεν θα επιφέρουν ούτε αναδρομικές χρεώσεις στον ΕΝΦΙΑ ούτε διοικητικά πρόστιμα.
Διορθώσεις χωρίς αναδρομικές επιβαρύνσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ρυθμίσεις για τα ακίνητα στα οποία το πραγματικό εμβαδόν είναι μεγαλύτερο από αυτό που εμφανίζεται στο Ε9, στο Κτηματολόγιο ή στους τίτλους ιδιοκτησίας.
Στις περιπτώσεις αυτές, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να δηλώσουν τα σωστά τετραγωνικά στο ΜΙΔΑ χωρίς να επιβαρυνθούν με αναδρομικό ΕΝΦΙΑ ή πρόστιμα για προηγούμενα φορολογικά έτη. Τυχόν επιπλέον φόρος θα υπολογιστεί μόνο από το φορολογικό έτος 2027.
Αντίστοιχα, όταν το πραγματικό εμβαδόν ενός ακινήτου είναι μικρότερο από αυτό που αναγράφεται στα επίσημα στοιχεία, η διόρθωση θα γίνεται μόνο εφόσον τεκμηριώνεται μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Και σε αυτή την περίπτωση, οποιαδήποτε μείωση του ΕΝΦΙΑ θα ισχύσει από το 2027, χωρίς αναδρομική εφαρμογή.
Υποχρεωτική δήλωση κάθε αλλαγής
Το νέο πλαίσιο καθιστά υποχρεωτική την ενημέρωση του ΜΙΔΑ κάθε φορά που αλλάζει η χρήση ενός ακινήτου, όπως σε περιπτώσεις νέας μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης.
Η υποβολή της σχετικής δήλωσης θα πρέπει να γίνεται εμπρόθεσμα, διαφορετικά θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 500 ευρώ. Η συγκεκριμένη υποχρέωση τίθεται σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου 2026.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόστιμο 1.000 ευρώ για ανακριβείς δηλώσεις που οδηγούν σε αχρεώστητη λήψη επιδοτήσεων ή άλλων κρατικών ενισχύσεων, ενώ για τις υπόλοιπες περιπτώσεις λανθασμένων στοιχείων το πρόστιμο διαμορφώνεται στα 100 ευρώ.
Οι αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ
Οι νέοι κανόνες υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ θα εφαρμοστούν από το φορολογικό έτος 2027.
Όπως προβλέπει ο νόμος, οι δηλώσεις που θα υποβληθούν μέσω του ΜΙΔΑ δεν θα θεωρούνται ανακριβείς για προηγούμενες χρήσεις και δεν θα ενεργοποιούν αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις ή κυρώσεις.
Επομένως, οποιαδήποτε αύξηση ή μείωση στον ΕΝΦΙΑ θα αφορά αποκλειστικά τα επόμενα φορολογικά έτη.
Τι επιδιώκει η ΑΑΔΕ
Με τη δημιουργία του νέου Μητρώου, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να αποκτήσει μια πλήρη και ενιαία εικόνα της ακίνητης περιουσίας στη χώρα, διευκολύνοντας τους ηλεκτρονικούς ελέγχους και τις διασταυρώσεις στοιχείων.
Το ΜΙΔΑ θα αποτελέσει τη βάση για τη διαχείριση όλων των δεδομένων που αφορούν την ιδιοκτησία, τη χρήση και τη φορολόγηση των ακινήτων.
Οι επισημάνσεις της ΠΟΜΙΔΑ
Θετικά υποδέχεται η ΠΟΜΙΔΑ τη δυνατότητα διόρθωσης των στοιχείων των ακινήτων χωρίς αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις, εκτιμώντας ότι η ρύθμιση θα επιτρέψει σε εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες που αφορούν την περιουσία τους.
Ωστόσο, ζητά να υπάρξει μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής, επισημαίνοντας ότι η εφαρμογή του νέου μητρώου συμπίπτει με την περίοδο των θερινών αδειών.
Παράλληλα, εκφράζει επιφυλάξεις για το πρόστιμο των 500 ευρώ σε περίπτωση μη έγκαιρης ενημέρωσης του ΜΙΔΑ, χαρακτηρίζοντάς το δυσανάλογα υψηλό.
