Από τις 31 Αυγούστου τίθεται σε εφαρμογή η Εθνική Πρωτοβουλία για την αποκλιμάκωση των τιμών, η οποία προβλέπει μειώσεις από 5% έως και 20% σε δεκάδες βασικές κατηγορίες προϊόντων, με διάρκεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η πρωτοβουλία αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας της κυβέρνησης με τη βιομηχανία, τους προμηθευτές και το οργανωμένο λιανεμπόριο.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) έχει ήδη αποστείλει την πρόσκληση συμμετοχής στους αρμόδιους φορείς, καθορίζοντας τους όρους εφαρμογής, το χρονοδιάγραμμα και τις δεσμεύσεις των επιχειρήσεων.
Μειώσεις στις κανονικές τιμές και όχι προσφορές
Βασική αρχή της πρωτοβουλίας είναι ότι οι μειώσεις θα αφορούν τις κανονικές τιμές των προϊόντων και όχι προσωρινές προσφορές ή εκπτωτικές ενέργειες. Ως τιμή αναφοράς ορίζεται η τιμή που θα ισχύει στα ράφια στις 27 Αυγούστου 2026, χωρίς προσφορές. Οποιαδήποτε μελλοντική προωθητική ενέργεια θα εφαρμόζεται πάνω στη νέα, μειωμένη τιμή και δεν θα συμψηφίζεται με το ποσοστό της μείωσης.
Τα προϊόντα που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα θα πρέπει να παραμένουν σε αυτό για τουλάχιστον δύο μήνες, ενώ οι επιχειρήσεις θα μπορούν να προσθέτουν ή να αντικαθιστούν κωδικούς κατά τη διάρκεια της δράσης.
Ποια προϊόντα βρίσκονται σε προτεραιότητα
Η πρωτοβουλία είναι ανοικτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, ωστόσο προτεραιότητα δίνεται σε είδη καθημερινής κατανάλωσης, όπως:
- νωπό μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά,
- γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά,
- ψωμί, άλευρα, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
- ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες,
- βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες,
- καφέ, δημητριακά και είδη πρωινού,
- σοκολάτες και μπισκότα,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά και καθαριστικά,
- προϊόντα προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά είδη.
Η ελάχιστη προτεινόμενη μείωση διαμορφώνεται στο 5%, ενώ στόχος είναι να συμμετάσχουν προϊόντα με μεγάλη εμπορική κίνηση και όχι περιορισμένης κατανάλωσης.
Δηλώσεις ανά προϊόν και έλεγχος από την Αρχή
Οι επιχειρήσεις θα υποβάλλουν τις προτάσεις τους ανά προϊόν, δηλώνοντας το barcode, την κατηγορία, την αρχική και τη νέα τιμή, το ποσοστό μείωσης, καθώς και τη διάρκεια εφαρμογής. Η αξιολόγηση θα πραγματοποιείται από την ΑΑΕΑ&ΠΚ, με κριτήρια τη σημασία κάθε προϊόντος για το καλάθι του νοικοκυριού, τη δυνατότητα ελέγχου και τη διάρκεια της μείωσης.
Ενημέρωση των καταναλωτών μέσω του PosoKanei
Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται για όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei. Παράλληλα, στα σούπερ μάρκετ θα υπάρχει ειδική σήμανση στα ράφια, ώστε τα προϊόντα με μειωμένες τιμές να είναι εύκολα αναγνωρίσιμα.
Δικλίδες για την προστασία του ανταγωνισμού
Το σχέδιο συνοδεύεται από 16 μέτρα προστασίας του ανταγωνισμού, τα οποία απαγορεύουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων σχετικά με τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστη, περιθώρια κέρδους, όγκους πωλήσεων ή εμπορική στρατηγική. Η ΑΑΕΑ&ΠΚ θα λειτουργεί αποκλειστικά ως ελεγκτικός και αξιολογικός φορέας, ενώ τα συνολικά αποτελέσματα θα δημοσιοποιούνται μόνο σε συγκεντρωτική μορφή.
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Το πρόγραμμα προβλέπει συγκεκριμένα ορόσημα έως την έναρξη εφαρμογής του:
- 27 Ιουλίου: Υποβολή δεσμευτικών προτάσεων.
- 28 Ιουλίου: Αξιολόγηση από την ΑΑΕΑ&ΠΚ.
- 29 Ιουλίου: Ενημέρωση των αλυσίδων σούπερ μάρκετ.
- 3 Αυγούστου: Ολοκλήρωση των τελικών προτάσεων.
- 27 Αυγούστου: Καθορισμός τιμών αναφοράς και οριστικοποίηση των μειώσεων.
- 31 Αυγούστου: Έναρξη εφαρμογής του προγράμματος.
- 31 Δεκεμβρίου 2026: Ολοκλήρωση της Εθνικής Πρωτοβουλίας.
Σύμφωνα με την ΑΑΕΑ&ΠΚ, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από το πραγματικό οικονομικό όφελος που θα προκύψει για τα ελληνικά νοικοκυριά μέσω ουσιαστικών και διατηρήσιμων μειώσεων στις τιμές βασικών προϊόντων.
