Στοχευμένες και όχι οριζόντιες παρεμβάσεις για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος προκρίνει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, επισημαίνοντας παράλληλα τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας.
Παρουσιάζοντας την τριμηνιαία έκθεση του ΓΠΚΒ, ο επικεφαλής του Γραφείου, καθηγητής Ιωάννης Τσουκαλάς, έδωσε έμφαση στην ανάγκη οι παρεμβάσεις να κατευθύνονται σε εκείνους που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση.
Όπως ανέφερε, μέτρα όπως οι οριζόντιες μειώσεις στον ΦΠΑ ή στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης έχουν υψηλότερο δημοσιονομικό κόστος και δεν είναι εξίσου αποτελεσματικά ως προς τη στήριξη των πιο ευάλωτων.
Ανάπτυξη 1,9% το 2026
Το ΓΠΚΒ διατηρεί στο 1,9% την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026, με το εύρος της εκτίμησης να διαμορφώνεται μεταξύ 1,7% και 2%.
Η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, ωστόσο η τελική επίδοση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των βασικών κινδύνων που αντιμετωπίζει.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο πληθωρισμός, ο οποίος παραμένει σημαντική πρόκληση. Ο Ιωάννης Τσουκαλάς τόνισε ότι αναμένεται να διατηρηθεί φέτος πάνω από το 3%, ενώ οι προβλέψεις για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα επισφαλείς λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας.
Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στο 3,7%, έναντι 3,2% στην ευρωζώνη. Το ΓΠΚΒ προειδοποιεί ότι η επίμονη απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Ενέργεια και κίνδυνοι από τη Μέση Ανατολή
Η αναζωπύρωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα για την ομαλή διέλευση των ενεργειακών φορτίων από τα Στενά του Ορμούζ διατηρούν τις τιμές της ενέργειας σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα που καταγράφονταν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους κινδύνους για τον πληθωρισμό και, κατ’ επέκταση, για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας.
Οι δημόσιες επενδύσεις ενισχύουν περισσότερο την οικονομία
Ιδιαίτερο βάρος στην έκθεση δίνεται στη σύνθεση των δημόσιων δαπανών. Σύμφωνα με το ΓΠΚΒ, οι δημόσιες επενδύσεις έχουν μεγαλύτερη και πιο σταθερή επίδραση στην οικονομία σε βάθος χρόνου σε σχέση με τη δημόσια κατανάλωση.
Συγκεκριμένα, κάθε 1 ευρώ δημόσιας επένδυσης δημιουργεί περίπου 1,7 ευρώ επιπλέον ΑΕΠ σε δύο χρόνια και 2,25 ευρώ σε τρία χρόνια. Για τη δημόσια κατανάλωση, η επίδραση περιορίζεται σε 1,14 και 1,06 ευρώ αντίστοιχα.
Παράλληλα, οι δημόσιες επενδύσεις ενισχύουν και τις ιδιωτικές, με την αύξησή τους να φτάνει έως και τις δύο ποσοστιαίες μονάδες.
Η μελέτη καταλήγει ότι, ενώ βραχυπρόθεσμα δημόσια κατανάλωση και δημόσιες επενδύσεις έχουν παρόμοια επίδραση στο ΑΕΠ, σε βάθος χρόνου οι επενδύσεις έχουν σαφώς μεγαλύτερη και πιο διατηρήσιμη επίδραση.
Βελτιώνεται η πιστοληπτική εικόνα της χώρας
Την ίδια ώρα, η πιστοληπτική εικόνα της Ελλάδας συνεχίζει να βελτιώνεται, παρά τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
Η Morningstar DBRS, η R&I και η Moody’s διατήρησαν τη βαθμίδα της Ελλάδας, αναβαθμίζοντας τις προοπτικές σε θετικές, ενώ η Scope προχώρησε σε αναβάθμιση από BBB σε BBB+.
Στο επίκεντρο των αξιολογήσεων βρίσκονται η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η δημοσιονομική σύνεση, η αύξηση των επενδύσεων, η βελτίωση των τραπεζικών δεικτών και η ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Το ΓΠΚΒ επισημαίνει, ωστόσο, ότι η βελτίωση δεν θεωρείται δεδομένη. Όσο το ελληνικό χρέος περνά σταδιακά από τον επίσημο στον ιδιωτικό τομέα, οι αγορές θα είναι περισσότερο ευαίσθητες στις δημοσιονομικές επιλογές της χώρας.
Πρωτογενές πλεόνασμα 11,3 δισ. ευρώ στο επτάμηνο
Στο δημοσιονομικό πεδίο, το ενοποιημένο πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης για το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου ανήλθε σε 11,3 δισ. ευρώ ή 4,3% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά περίπου 2 δισ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι.
Τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 2,04 δισ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 4,9 δισ. ευρώ.
Στο 8,3% η ανεργία το β’ τρίμηνο
Θετική είναι και η εικόνα στην αγορά εργασίας. Η ανεργία υποχώρησε στο 8,3% το β’ τρίμηνο του 2026, από 9% έναν χρόνο νωρίτερα, με τον αριθμό των ανέργων να μειώνεται κατά 34.000.
Ωστόσο, η ανεργία των γυναικών παραμένει σημαντικά υψηλότερη από εκείνη των ανδρών, ενώ η ανεργία των νέων διαμορφώθηκε στο 15,4%.
Το επενδυτικό κενό παραμένει
Το μεγαλύτερο στοίχημα, σύμφωνα με το ΓΠΚΒ, είναι πλέον η μετάβαση σε ένα αναπτυξιακό μοντέλο που δεν θα εξαρτάται από την έκτακτη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν από 11,3% το 2018 σε 16,9% το 2025, ωστόσο το επενδυτικό κενό έναντι της ευρωζώνης παραμένει.
Παράλληλα, η παραγωγικότητα της εργασίας κινείται περίπου στο 55% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών εξακολουθεί να αποτυπώνει τις αδυναμίες της παραγωγικής και εξαγωγικής βάσης.
