Ανάπτυξη ισχυρή, υψηλά πρωτογενή πλεονάσµατα και ταχεία αποκλιµάκωση του δηµόσιου χρέους και της ανεργίας προβλέπει το προσχέδιο του νέου Προϋπολογισµού, που κατατίθεται αύριο, ∆ευτέρα, στη Βουλή. Ωστόσο, πάνω από τις προβλέψεις του Προϋπολογισµού πέφτει η σκιά της Μέσης Ανατολής, καθώς µια νέα άνοδος των τιµών του πετρελαίου και πιθανές διαταραχές στις διεθνείς ενεργειακές ροές µπορούν να ανατρέψουν τις παραδοχές για τον πληθωρισµό και να δοκιµάσουν την επίτευξη των δηµοσιονοµικών στόχων.
Το προσχέδιο ενσωµατώνει το πακέτο των φοροελαφρύνσεων και των εισοδηµατικών ενισχύσεων ύψους 1,9 δισ. ευρώ που θα εφαρµοστούν από το 2027, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόµενο για νέες παρεµβάσεις την άνοιξη. Τα ακριβή περιθώρια θα επανεξεταστούν τον Απρίλιο, όταν η Eurostat θα επικυρώσει τα στοιχεία για την ανάπτυξη και το πρωτογενές πλεόνασµα του 2026. Οι πρώτες εκτιµήσεις κάνουν λόγο για δυνατότητα πρόσθετων παρεµβάσεων ύψους έως 350-400 εκατ. ευρώ, χωρίς να παραβιάζεται ο βασικός κανόνας του Συµφώνου Σταθερότητας µε τις ανώτατες οροφές στις πρωτογενείς δαπάνες.
Στο µέτωπο της οικονοµίας, ο νέος Προϋπολογισµός προβλέπει επιτάχυνση της ανάπτυξης στο 2,3% το 2027, από 2% φέτος, µε βασικούς κινητήρες τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Το Πρόγραµµα ∆ηµόσιων Επενδύσεων αναλαµβάνει να καλύψει σηµαντικό µέρος του κενού που αφήνει σταδιακά πίσω του το Ταµείο Ανάκαµψης, µε τον σχεδιασµό να προβλέπει σταδιακή αύξηση των διαθέσιµων κεφαλαίων. Το 2027 προβλέπεται να διατεθούν 11 δισ. ευρώ στην αγορά, εκ των οποίων 4 δισ. ευρώ θα προέλθουν από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηµατοδοτούµενα προγράµµατα. Το ποσόν αυξάνεται στα 12,2 δισ. ευρώ το 2028, στα 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και φτάνει τα 14,2 δισ. ευρώ το 2030. Στο τέλος της τετραετίας, οι εθνικοί πόροι διαµορφώνονται στα 4,2 δισ. ευρώ, ενώ οι συγχρηµατοδοτούµενες δαπάνες αγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ. Η ιδιωτική κατανάλωση, αν και αναµένεται να ανακόψει ελαφρώς ταχύτητα, θα συνεχίσει να κινείται σε υψηλά επίπεδα, µε ρυθµό 1,5% το 2027 έναντι 1,6% φέτος. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξηθούν κατά 4,2%, µε τον τουρισµό και τη βιοµηχανία να συµβάλλουν στη βελτίωση της εικόνας, ενώ µε υψηλές ταχύτητες θα κινηθούν και οι εισαγωγές.
Ακρίβεια
Μεγάλη εστία ανησυχίας παραµένει ο πληθωρισµός. Παρά τα µέτρα ενίσχυσης του εισοδήµατος, η ενεργειακή ακρίβεια, πέρα από τις τιµές των καυσίµων, λειτουργεί προσθετικά σε ένα ήδη βαρύ κύµα ανατιµήσεων. Το διαθέσιµο εισόδηµα των νοικοκυριών δοκιµάζεται από το αυξηµένο κόστος βασικών αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας την ακρίβεια ψηλά στην ατζέντα της οικονοµικής πολιτικής. Το οικονοµικό επιτελείο προχωρά σε νέα επί τα χείρω αναθεώρηση της πρόβλεψης για τον πληθωρισµό φέτος, τοποθετώντας τον πήχυ στο 3,6% από 3,2%, ενώ για το 2027 προβλέπεται αποκλιµάκωση στο 2,4%-2,5%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παραδοχή ότι ο Προϋπολογισµός συντάσσεται µε πρόβλεψη για µέση τιµή πετρελαίου Brent στα 89 δολάρια το βαρέλι, σηµαντικά υψηλότερα από την τελευταία αναθεωρηµένη εκτίµηση των 82 δολαρίων για το 2026. Ενδεικτικό είναι ότι ο περσινός Προϋπολογισµός είχε καταρτιστεί µε υπόθεση για µέση τιµή Brent µόλις στα 64 δολάρια. Στην αγορά εργασίας, η ανεργία εκτιµάται ότι θα συνεχίσει την καθοδική της πορεία, υποχωρώντας στο 7,9% το 2027 από 8,3% φέτος, σύµφωνα µε την Ερευνα Εργατικού ∆υναµικού της ΕΛ.ΣΤΑΤ.
Πρωτογενές πλεόνασµα 2,4%
Σε δηµοσιονοµικό επίπεδο, ο Προϋπολογισµός ξεκινά µε πρωτογενές πλεόνασµα 2,4% του ΑΕΠ το 2027, ενώ στο Γενικό Λογιστήριο εξετάζεται στόχος έως και 3,7% του ΑΕΠ, µε βασικό επιχείρηµα την ισχυρή πορεία των φορολογικών εσόδων και ιδιαίτερα τις αυξηµένες εισπράξεις από τον ΦΠΑ. Οι εκτιµήσεις για την τρέχουσα χρονιά δείχνουν, άλλωστε, ότι το πρωτογενές πλεόνασµα θα ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ έναντι τελευταίας πρόβλεψης για 3,2% του ΑΕΠ, δηµιουργώντας πρόσθετο δηµοσιονοµικό χώρο. Οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3% το 2027, έναντι 3,1% φέτος, ακολουθώντας το όριο δαπανών που προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό δηµοσιονοµικό πλαίσιο. Το δηµόσιο χρέος θα παραµείνει σε τροχιά αποκλιµάκωσης, µε τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ να υποχωρεί από το 136,8% το 2026 στο 134,4% το 2028. Στην περαιτέρω µείωση αναµένεται να συµβάλλουν και οι νέες κινήσεις πρόωρης αποπληρωµής, οι οποίες φέτος ανέρχονται συνολικά σε 12,84 δισ. ευρώ.
Αποπληρωµή δανείων
Στο ποσόν περιλαµβάνεται η πρόωρη εξόφληση 6,94 δισ. ευρώ από τα διµερή δάνεια του πρώτου προγράµµατος στήριξης, γνωστά ως GLF, η οποία πραγµατοποιήθηκε τον Ιούνιο, καθώς και η αποπληρωµή δανείων ύψους 2,5 δισ. ευρώ προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισµό Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), η οποία είναι προγραµµατισµένη εντός του Οκτωβρίου.
Παράλληλα, προβλέπεται µείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ του υπολοίπου των εντόκων γραµµατίων του Ελληνικού ∆ηµοσίου, ενώ δροµολογείται και η πρόωρη εξόφληση οµολογιακού δανείου περίπου 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά λήγει τον ∆εκέµβριο του 2027, αλλά θα εξοφληθεί φέτος.
Οι κινήσεις αυτές περιορίζουν τις µελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους. Σύµφωνα µε το υπουργείο Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών, αναµένεται να µειώσουν τις σχετικές δαπάνες κατά περίπου 370 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ σε ορίζοντα επταετίας το συνολικό όφελος εκτιµάται σε τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ. Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασµό, ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ αναµένεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% έως το 2031.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
