Στη Βουλή ο Προϋπολογισμός 2027 – Στο 4% ο πληθωρισμός, ανάπτυξη 2,3%

Αναθεώρηση προβλέψεων και υψηλότερος στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα. Στο 128,8% του ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει το δημόσιο χρέος το 2027
09:02 - 20 Νοεμβρίου 2026

Στη Βουλή κατατίθεται σήμερα, Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, το τελικό σχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2027, με το οικονομικό επιτελείο να αναθεωρεί προς τα πάνω τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό, υπό την πίεση των αυξημένων ενεργειακών τιμών και της επιμονής των ανατιμήσεων.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον πληθωρισμό του 2026, για τον οποίο η κυβερνητική πρόβλεψη αυξάνεται στο 4% από 3,8% που είχε εκτιμηθεί στο προσχέδιο. Αντίστοιχα, για το 2027 ο δείκτης τοποθετείται στο 2,8% από 2,6% προηγουμένως, αποτυπώνοντας τις πιέσεις που εξακολουθούν να δέχονται τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.

Η αναθεώρηση συνδέεται με την άνοδο των ενεργειακών τιμών, η οποία μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές και στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας την ακρίβεια και περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Η νέα εκτίμηση για τον πληθωρισμό του 2026 προσεγγίζει εκείνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία στις φθινοπωρινές προβλέψεις της τοποθετεί τον ελληνικό δείκτη στο 4,1% για το 2026 και στο 3,2% για το 2027. Η ευρωπαϊκή πρόβλεψη για την επόμενη χρονιά είναι, επομένως, υψηλότερη κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες από την κυβερνητική εκτίμηση.

Η αναθεώρηση του πληθωρισμού έχει άμεση επίδραση και στον μαθηματικό τύπο υπολογισμού των αυξήσεων στις κύριες συντάξεις. Ο σχετικός μηχανισμός προβλέπει ότι η ετήσια αναπροσαρμογή προκύπτει από το άθροισμα του 50% της μεταβολής του ΑΕΠ και του 50% της μεταβολής του πληθωρισμού του προηγούμενου έτους.

Με βάση τις προβλέψεις για ανάπτυξη 2% και πληθωρισμό 4% το 2026, η αύξηση των συντάξεων για το 2027 υπολογίζεται στο 3%. Το ποσοστό αναμένεται να αποσαφηνιστεί από την κυβέρνηση, καθώς θα οριστικοποιηθούν τα σχετικά οικονομικά μεγέθη.

Παρά τις αβεβαιότητες στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον και τις αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, το οικονομικό επιτελείο διατηρεί θετικές εκτιμήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 2,3% το 2027, έναντι 2% το 2026.

Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, η Ελλάδα θα καταγράψει για έβδομη συνεχόμενη χρονιά ρυθμό ανάπτυξης υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος εκτιμάται στο 1,2% για το 2027.

Κεντρικό ρόλο στην αναπτυξιακή πορεία αναμένεται να διαδραματίσουν οι επενδύσεις, οι οποίες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,9% το 2027, έναντι 7,7% φέτος. Για την Ευρωζώνη η αντίστοιχη αύξηση εκτιμάται μόλις στο 1,7%.

Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, το επενδυτικό κενό σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει. Οι επενδύσεις, που το 2019 αντιστοιχούσαν στο 11% του ΑΕΠ, έχουν πλέον προσεγγίσει το 18%, εξακολουθούν όμως να υπολείπονται του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος διαμορφώνεται στο 21%.

Η ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας αποτελεί βασικό πυλώνα της προσπάθειας για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, με τις εξαγωγές να έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με την περίοδο πριν από τη δημοσιονομική κρίση.

Σύμφωνα με το σχέδιο του προϋπολογισμού, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να αυξηθούν κατά 3,1% το 2027, ενώ οι εισαγωγές προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 4%. Παράλληλα, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνεται από 9,8 δισ. ευρώ το 2026 σε 11 δισ. ευρώ το 2027, με στόχο να διατηρηθεί η επενδυτική δυναμική και να περιοριστεί το κενό που σταδιακά δημιουργεί η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Πρωτογενές πλεόνασμα έως 4,1% του ΑΕΠ

Στο δημοσιονομικό πεδίο, το τελικό σχέδιο προβλέπει υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα για το 2026, το οποίο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 4%-4,1% του ΑΕΠ, έναντι 3,6% που προέβλεπε το προσχέδιο.

Η τελική επίδοση θα επιβεβαιωθεί τον Απρίλιο από τη Eurostat. Για το 2027, ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος τοποθετείται στο 3,3% του ΑΕΠ ή περίπου 9,1 δισ. ευρώ.

Την ίδια ώρα, το ονομαστικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί στα 274,592 δισ. ευρώ το 2027, από 262,012 δισ. ευρώ το 2026.

Σημαντική μείωση προβλέπεται και για το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Από το ιστορικά υψηλό επίπεδο του 209,4% το 2020, εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 136,7% το 2026, αντιστοιχώντας σε 358,1 δισ. ευρώ, και περαιτέρω στο 128,8% το 2027, ή 353,69 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, θα συνεχιστεί η πολιτική των πρόωρων αποπληρωμών χρέους, με έμφαση στα δάνεια του πρώτου μνημονίου και τη χρήση μέρους των υψηλών ταμειακών διαθεσίμων.

Στόχος είναι η εξόφληση των συγκεκριμένων δανείων να ολοκληρωθεί έως το 2031, δηλαδή περίπου μία δεκαετία πριν από την αρχικά προβλεπόμενη ημερομηνία λήξης τους. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Για το 2026, το πρόγραμμα των πρόωρων αποπληρωμών εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 12,8 δισ. ευρώ.

Στο τελικό κείμενο του προϋπολογισμού ενσωματώνεται και το πακέτο φοροελαφρύνσεων και εισοδηματικών ενισχύσεων που ανακοινώθηκε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, συνολικού ύψους 1,9 δισ. ευρώ. Η πλειονότητα των παρεμβάσεων προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή από το 2027.

Πριν από το τέλος Νοεμβρίου, ωστόσο, αναμένεται να καταβληθούν δύο σημαντικές ενισχύσεις: το επίδομα των 400 ευρώ στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, χωρίς εισοδηματικό όριο, καθώς και η επιστροφή ενοικίου σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά.

Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αποτελούν μέρος του σχεδιασμού για την ενίσχυση των εισοδημάτων, σε μια χρονιά κατά την οποία οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να επιβαρύνουν το κόστος διαβίωσης.