Νέα δεδοµένα υπάρχουν πλέον στη συζήτηση για το µέλλον 50.000 και πλέον απασχολούµενων στο ∆ηµόσιο, καθώς οι αυξηµένες ανάγκες των δηµόσιων υπηρεσιών σε προσωπικό, οι συνεχείς αποχωρήσεις λόγω συνταξιοδότησης και η πολυετής απασχόληση χιλιάδων εργαζοµένων µε διαδοχικές συµβάσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτηµα της µονιµοποίησης. Το θέµα αφορά εργαζόµενους που σε αρκετές περιπτώσεις βρίσκονται επί χρόνια στην ίδια υπηρεσία, καλύπτοντας ανάγκες που κάθε άλλο παρά προσωρινές είναι. ∆ήµοι, περιφέρειες, νοσοκοµεία, κοινωνικές δοµές και άλλοι δηµόσιοι φορείς εξακολουθούν να στηρίζονται σε µεγάλο βαθµό σε προσωπικό µε συµβάσεις ορισµένου χρόνου, γεγονός που δηµιουργεί ένα διαρκές ζήτηµα για το τι θα συµβεί όταν οι συµβάσεις λήγουν.
Σύµφωνα µε πληροφορίες, στην κυβέρνηση έχει ξεκινήσει άτυπα µία συζήτηση µεταξύ των υπουργείων Οικονοµικών, Εσωτερικών και Εργασίας για το εάν και µε ποιον τρόπο θα µπορούσε να δοθεί µια µόνιµη λύση για εργαζόµενους που έχουν αποκτήσει πολυετή εµπειρία, χωρίς όµως να παραβιάζονται οι κανόνες που διέπουν τις προσλήψεις στο ∆ηµόσιο.
Ενταγµένοι στη λειτουργία των υπηρεσιών
Οι εργαζόµενοι που έχουν συµπληρώσει αρκετά χρόνια υπηρεσίας µε διαδοχικές συµβάσεις βρίσκονται στην πρώτη γραµµή της συζήτησης. Πρόκειται για προσωπικό που, παρά το γεγονός ότι τυπικά δεν έχει σχέση µόνιµου υπαλλήλου, στην πράξη έχει ενταχθεί στη λειτουργία των υπηρεσιών και καλύπτει καθηµερινές ανάγκες. Η συγκεκριµένη κατηγορία εργαζοµένων υποστηρίζει ότι δεν είναι δυνατό να αντιµετωπίζεται ως «προσωρινή» µια σχέση εργασίας που στην πράξη έχει διαρκέσει επί σειρά ετών. Από την άλλη πλευρά, το ∆ηµόσιο δεν µπορεί να µετατρέψει αυτοµάτως όλες τις συµβάσεις ορισµένου χρόνου σε αορίστου χρόνου, καθώς υπάρχουν αυστηροί συνταγµατικοί και θεσµικοί περιορισµοί.
Πάντως, η ανάγκη να αντιµετωπιστεί µια πραγµατική εργασιακή κατάσταση, χωρίς να δηµιουργηθεί διαδικασία που θα µπορούσε να θεωρηθεί παράκαµψη των προβλεπόµενων διαδικασιών προσλήψεων, είναι «ανοιχτή». Το βασικό εµπόδιο σε οποιοδήποτε σχέδιο οριζόντιας µονιµοποίησης είναι το άρθρο 103 του Συντάγµατος, το οποίο θέτει συγκεκριµένους κανόνες για τη στελέχωση του ∆ηµοσίου.
Με βάση το υφιστάµενο πλαίσιο, η πολυετής απασχόληση µε συµβάσεις ορισµένου χρόνου δεν οδηγεί αυτοµάτως σε µετατροπή της σχέσης εργασίας σε µόνιµη. Εποµένως, ένα σενάριο, που θα προέβλεπε ότι όλοι όσοι έχουν συµπληρώσει έναν συγκεκριµένο αριθµό ετών υπηρεσίας γίνονται αυτοµάτως µόνιµοι υπάλληλοι, θα αντιµετώπιζε σοβαρά θεσµικά εµπόδια. Αυτό, ωστόσο, δεν σηµαίνει, σύµφωνα µε κυβερνητικούς κύκλους, ότι δεν µπορούν να αναζητηθούν άλλες λύσεις.Ενα από τα σενάρια αφορά την ενίσχυση της µοριοδότησης της προϋπηρεσίας σε µελλοντικές διαδικασίες πρόσληψης.
Σε ένα τέτοιο µοντέλο, οι εργαζόµενοι που έχουν υπηρετήσει για χρόνια στο ∆ηµόσιο θα µπορούσαν να έχουν σηµαντικό πλεονέκτηµα λόγω της εµπειρίας τους, χωρίς όµως να αποκλείονται οι υπόλοιποι υποψήφιοι. Το «φωτογραφικό» αυτό «πείραµα» είχε εφαρµοστεί στη ∆ηµόσια Τηλεόραση, όταν είχε κλείσει η ΕΡΤ, όπου απορροφήθηκαν µέσω ΑΣΕΠ εργαζόµενοι στον πρώην φορέα.
Η λύση αυτή θα µπορούσε να αποτελέσει έναν συµβιβασµό ανάµεσα στις δύο πλευρές. Από τη µία, θα αναγνωρίζεται η πραγµατική εµπειρία ανθρώπων που έχουν ήδη εργαστεί για χρόνια σε δηµόσιες υπηρεσίες και, από την άλλη, θα διατηρείται η διαδικασία επιλογής προσωπικού µέσα σε ένα θεσµικό πλαίσιο.
Η πολυετής εµπειρία θα µπορούσε, ανάλογα µε το µοντέλο που θα επιλεγεί, να αποκτήσει µεγαλύτερη βαρύτητα σε διαδικασίες του ΑΣΕΠ, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θέσεις που αντιστοιχούν στο αντικείµενο στο οποίο ήδη εργάζεται ο συµβασιούχος.Η επαναφορά της συζήτησης δεν είναι τυχαία. Το ∆ηµόσιο βρίσκεται αντιµέτωπο µε ένα σηµαντικό κύµα αποχωρήσεων λόγω συνταξιοδότησης, την ώρα που αρκετές υπηρεσίες αντιµετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού.
Σε κρίσιµους τοµείς, η ανάγκη για εργαζόµενους είναι διαρκής. Υγεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, κοινωνικές υπηρεσίες, εκπαίδευση και άλλες δηµόσιες δοµές χρειάζονται προσωπικό για να λειτουργήσουν. Ηδη, στο κοµµάτι της Υγείας εργάζονται χιλιάδες ως νοσηλευτικό και βοηθητικό προσωπικό. Ταυτόχρονα, εργάζονται και άλλες χιλιάδες µε συµβάσεις ορισµένου χρόνου, µέσα από προγράµµατα της ∆ΥΠΑ.
Την ίδια στιγµή, όµως, η ανανέωση του ανθρώπινου δυναµικού δεν µπορεί να βασίζεται επ’ αόριστον σε συµβάσεις ορισµένου χρόνου. Οσο περισσότερο ένας εργαζόµενος παραµένει στην ίδια θέση τόσο εντονότερο γίνεται το ερώτηµα εάν η ανάγκη που καλύπτει είναι πράγµατι προσωρινή.
Από την πλευρά της διοίκησης υπάρχει, επίσης, ένα πρακτικό ζήτηµα: η αποχώρηση ενός έµπειρου συµβασιούχου σηµαίνει ότι η υπηρεσία χάνει έναν άνθρωπο που γνωρίζει ήδη τη λειτουργία της και, στη συνέχεια, χρειάζεται να εκπαιδεύσει έναν νέο εργαζόµενο.
Παρά τα σενάρια που κυκλοφορούν, ένα ενδεχόµενο σχέδιο δεν θα µπορούσε να αφορά οριζόντια όλους τους συµβασιούχους. Τα κριτήρια θα πρέπει να είναι συγκεκριµένα και αντικειµενικά. Η διάρκεια της υπηρεσίας, η ειδικότητα, το αντικείµενο εργασίας, η κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών, ο τρόπος πρόσληψης και η ύπαρξη οργανικών θέσεων είναι παράγοντες που θα µπορούσαν να παίξουν καθοριστικό ρόλο.
Προγράµµατα ∆ΥΠΑ
Ιδιαίτερα σηµαντικό είναι να διαχωριστούν οι εργαζόµενοι που καλύπτουν πραγµατικές και µόνιµες ανάγκες από εκείνους που απασχολούνται σε προγράµµατα ή δράσεις µε σαφώς προσωρινό χαρακτήρα. Ενα τέτοιο πρόγραµµα είναι της ∆ΥΠΑ, µέσω του οποίου εργάζονται 10.000 άτοµα που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση.
Επιπλέον, άλλα 34.000 άτοµα καλύπτουν από προγράµµατα της ∆ΥΠΑ πάγιες και διαρκείς ανάγκες σε δήµους και Περιφέρειες. Το ζητούµενο πλέον είναι εάν η συζήτηση θα παραµείνει στο επίπεδο των σεναρίων ή θα οδηγήσει σε συγκεκριµένη θεσµική παρέµβαση.
Κυριακάτικη Απογευματινή
