Με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα συνομίλησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Υπενθυμίζεται ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είχε συναντηθεί με τον πρωθυπουργό πριν μία εβδομάδα, ωστόσο τότε επί τάπητος είχε τεθεί, κατά κύριο λόγο, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Αυτή τη φορά, Μητσοτάκης και Κόστα συζήτησαν για το πώς η Ευρώπη μπορεί να οχυρωθεί απέναντι σε γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις.
“Απόλυτη προτεραιότητα η οριστική κατάπαυση του πυρός”
«Το μπλοκ στα Στενά του Ορμούζ και οι επιθέσεις στον αστικό ιστό, ειδικά εκεί που βρίσκονται ενεργειακές εγκαταστάσεις, είναι μεγάλο ρίσκο για τη διεθνή οικονομία», είπε ο Αντόνιο Κόστα, ερωτώμενος για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Στη συνέχεια ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε ότι «το Ιράν ποτέ μα ποτέ δεν πρέπει να έχουν πυρηνικό όπλο», τονίζοντας ότι χρειάζεται ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Υποστήριξε, δε, ότι είναι προτεραιότητα και η παύση του πολέμου στον Λίβανο, αλλά και η επιθυμία του Προέδρου της χώρας για αφοπλισμό της Χέζμπολαχ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην αρχική τοποθέτησή του σημείωσε: «Αντιμετωπίζουμε μια κρίση πολύ σημαντικού μεγέθους. Αν συνεχιστεί το κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ, θα αντιμετωπίζουμε, όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Έχουμε δύναμη, αλλά δεν έχουμε ανοσία. Συμφωνήσαμε με τον Αντόνιο ότι το βασικό είναι η οριστική κατάπαυση του πυρός. Νομίζω ότι αυτή η κρίση είναι ακόμα μία ευκαιρία για να ξαναδούμε την αμυντική αυτονομία μας ως Ευρώπη, αλλά και την ενεργειακή ανεξαρτησία μας».
Και συμπλήρωσε: «Πρέπει να έχουμε δεύτερο πλάνο αν η κρίση κρατήσει».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, επιπλέον, μίλησε για εργαλεία που θα δοθούν στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου να ελέγξουν την κρίση. Στάθηκε, δε, ξανά στην ενεργειακή ανεξαρτησία, λέγοντας ότι είναι υπεραπαραίτητο για όλα τα κράτη-μέλη να μπορούν να παράγουν τη δική τους ανεξαρτησία. «Είτε πρόκειται για το ρωσικό πετρέλαιο είτε για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, είναι απαραίτητη», τόνισε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μάλιστα, είπε ότι η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει τα δικά της πυρηνικά, αν και «είμαι ο πρωθυπουργός μιας χώρας που δεν έχει πυρηνικά». «Πήραμε την απόφαση να φύγουμε πριν από επτά χρόνια να απομακρυνθούμε του άνθρακα, για πολλούς λόγους, καθώς ήταν και ακριβός. Η Ελλάδα έχει γίνει, πια, ένας σημαντικός εξαγωγέας ηλεκτρισμού. Αφού θα πρέπει να εισάγουμε φυσικό καύσιμο, ας το κάνουμε μέσα από τους αξιόπιστους εταίρους μας. Επίσης, πρέπει να αποκτήσουμε πυρηνικά. Χάσαμε πολύ χρόνο να συζητάμε αυτό το ζήτημα στο ηθικό κομμάτι. Χάσαμε πολύ χρόνο να μιλάμε για το φυσικό καύσιμο και κατά πόσο πρέπει να το έχουμε, αν και ο άνθρακας είναι πολύ πιο ακριβός. Όταν μιλάμε για στρατηγική αυτονομία, πρέπει να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και τα πυρηνικά είναι οπωσδήποτε ένα μέρος της λύση», υπογράμμισε.
“Πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε τη νέα κατάσταση”
«Η Ελλάδα ηγήθηκε της ευρωπαϊκής αποστολής, με τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ολλανδία, προκειμένου να αμυνθούν για λογαριασμό της Κύπρου. Ρόλος της Ευρώπης είναι να αποκλιμακώνει την ένταση, χρειαζόμαστε να περάσει το μήνυμα της αποκλιμάκωσης στο Ιράν και τους συμμάχους μας, τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκειμένου να γίνει η κατάπαυση του πυρός μόνιμη», τόνισε ο Αντόνιο Κόστα για τον τρόπο που αντιμετωπίζει η Ευρώπη τον πόλεμο στο Ιράν.
Aπό την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απευθυνόμενος στη βοήθεια που δέχθηκε η Ελλάδα για να προστατευτεί η Κύπρος τόνισε: «Αν υπήρχε ανάγκη για διεθνή δύναμη για να προφυλάξει την κατάπαυση του πυρός, θα ήμουν χαρούμενος να συμμετάσχουμε. Αν είμαι ευχαριστημένος από τις ευρωπαϊκές χώρες και τη συμμετοχή τους στο αμυντικό κομμάτι, όχι, δεν είμαι. Είναι διαφορετικό να στέλνουν 10 ευρωπαϊκές χώρες πλοία και διαφορετικό τρεις».
Ο Αντόνιο Κόστα, μάλιστα, τόνισε ότι «τα κράτη του Κόλπου έχουν καταλάβει τη σημασία της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε ό,τι αφορά την άμυνα και την ασφάλεια». Αρνήθηκε να σχολιάσει τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών και τόνισε κατηγορηματικά πως «μιλάω για την Ευρώπη και τη στάση της Ευρώπης. Πρέπει να προστατεύουμε τα κράτη-μέλη μας και να είμαστε υποστηρικτικοί απέναντι στους συμμάχους μας και τα κράτη του Κόλπου».
Ο πρωθυπουργός συνέχισε, λέγοντας ότι «πρέπει να είμαστε πιο ενεργητικοί στον Λίβανο και να φροντίσουμε για την ειρήνη στην περιοχή. Το ίδιο συμβαίνει και με τη Γάζα, αλλά και την προστασία των χριστιανών, ειδικά στη Συρία».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από τη μεριά του είπε ότι επίκειται σύσκεψη με τους ηγέτες των κρατών του Κόλπου, ώστε να διευθετηθεί η συνεργασία της Ευρώπης με εκείνα προκειμένου να διασφαλιστεί η ηρεμία στην περιοχή. Ο Έλληνας πρωθυπουργός με τη σειρά του τόνισε πως «οι άνθρωποι του Λιβάνου θέλουν βοήθεια και ο στρατός του θέλει εξοπλισμό. Κάποιος πρέπει να βγει μπροστά», λέγοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δράσει και σε άλλα πεδία στη Μέση Ανατολή, όπως είναι η Αίγυπτος.
Στη συνέχεια ο Αντόνιο Κόστα υποστήριξε ότι όλοι οι πόλεμοι αφορούν στην Ευρώπη, από την υπαρκτική απειλή στην Ουκρανία μέχρι το Ιράν και το ζήτημα με τη Γροιλανδία. «Η Ευρώπη με τις συμφωνίες με τη Mercosur και την Ινδία πετυχαίνει κάτι πολύ σημαντικό, να σταθεροποιεί την παγκόσμια οικονομία. Την ίδια στιγμή πρέπει να επενδύουμε στην άμυνά μας και τον ανταγωνισμό. Χρειαζόμαστε τον ανταγωνισμό για να δημιουργήσουμε νέες δουλειές και επάρκεια για τους πολίτες μας».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν ξανά κατηγορηματικός σε ό,τι αφορά την τοποθέτηση της κυβέρνησης της Ελλάδας από τις αρχές της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, καθώς είπε πως «λόγω της Ιστορίας μας και παραδόσεων δεν έγινε από όλους αποδεκτό, παρ’ όλα αυτά ξεκαθάρισα ότι δεν γίνεται να καταστρατηγείται το διεθνές δίκαιο, δεν είναι αποδεκτό», τόνισε. Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με την Ουκρανία, τόνισε ότι «αφού την υποστηρίζουμε είναι μόνο δίκαιο να μοιραστεί μαζί μας λίγη από την τεχνολογία της», σχολίασε, λέγοντας ότι «παρήγαμε ένα σύστημα κατά των drone και καταρρίψαμε ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Ερυθρά Θάλασσα. Εμείς το κάναμε. Η Γαλλία και η Γερμανία τσακώνονται για την έκτη γενιά μαχητικών. Συγγνώμη, αλλά δεν γίνεται να έχουμε δύο αεροπλάνα στην Ευρώπη. Δεν γίνεται. Μπορούμε να παράγουμε ένα Airbus; Δεν μπορούμε. Το Airbus είναι ένα από τα μεγάλα παράσημα της Ευρώπης».
Ο πρωθυπουργός , μάλιστα, στάθηκε στη σημασία της ενίσχυσης των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η Κίνα, ας πούμε, απειλεί την εμπορική ισορροπία με πολύ φθηνά προϊόντα», σχολίασε, λέγοντας ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σύμμαχοί μας και είμαι πεπεισμένος ότι η σχέση μας μπορεί να βρει νέα ισορροπία. Αυτό, ωστόσο, απαιτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι ανταγωνιστική. Θα σημαίνει ότι θα είμαστε ισότιμοι σύμμαχοι. Θα σημαίνει ότι και το ΝΑΤΟ θα ενδυναμωθεί. Εμείς και η Γαλλία έχουμε χτίσει τα ίδια καράβια. Αποφασίσαμε, σαν SAFE πριν το SAFE, να φτιάξουμε τα ίδια καράβια και να πληρώσουμε την ίδια τιμή».
“Η Ευρώπη θα συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία”
«Έχουμε το δικό μας στυλ, σεβόμαστε το στυλ των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά ο στόχος μας είναι η αποκλιμάκωση, η αποφυγή εντάσεων, να είμαστε ήρεμοι» σχολίασε ο Αντόνιο Κόστα σε ό,τι αφορά την ερώτηση που αφορά τις ΗΠΑ και την υποστήριξη στη Ρωσία. Είχε ήδη πει πως «ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να σταθεροποιήσει την κατάσταση στην περιοχή, παρ’ όλο που φαινόταν ότι θα έρεπε προς τη Ρωσία. Επίσης, μπορεί μη βοηθάει οικονομικά την Ουκρανία, αλλά η Ευρώπη έχει αποδείξει ότι μπορεί να το κάνει, μπορεί να το κάνει το 2026 και τον επόμενο χρόνο, αν χρειαστεί». «Στόχος μας είναι να έχουμε με τις ΗΠΑ την καλύτερη δυνατή σχέση κάθε στιγμή και ρόλος μας σε αυτήν τη σχέση είναι να αποκλιμακώνουμε τις εντάσεις», κατέληξε ο Αντόνιο Κόστα.
Αναφορικά με την Κίνα και τη Ρωσία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι «μερικές φορές μοιάζει άτοπο να επενδύεις σε προϊόντα στα οποία υπερέχουν, ωστόσο πρέπει να το κάνουμε για να έχουμε την αυτονομία που θέλουμε. Ελπίζουμε οι γεωτρήσεις να δώσουν στην Ελλάδα αυτό το πλεονέκτημα».
