Άρθρο του Γ. Χαραλαμπίδη στην “Α”: Η ηθική της εξουσίας

Τι μπορεί και πρέπει να κάνει ένα -δημοκρατικό πάντα- συγκρότημα πολιτικής ισχύος αντιμέτωπο με τη φθορά;
13:00 - 23 Απριλίου 2026
Υπερψηφίστηκε η άρση ασυλίας των 13 βουλευτών της ΝΔ

Δεν χρειάζεται μεγάλες ικανότητες για να παρατηρήσει κάποιος ότι η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν περνά τις καλύτερες μέρες της. Και -μεταξύ μας- στα εφτά χρόνια παραμονής στην εξουσία κάτι διαφορετικό θα ήταν οξύμωρο. Πολλοί επιλέγουν ή καταφέρνουν να φτάσουν ως εκεί· στη φθορά της εξουσίας.

Αυτή όμως είναι η αφετηρία. Τι μπορεί και πρέπει να κάνει ένα -δημοκρατικό πάντα- συγκρότημα πολιτικής ισχύος αντιμέτωπο με τη φθορά; Πρέπει να αποδεικνύει, ή έστω να ισχυρίζεται πειστικά, δύο πράγματα· ότι δεν έχει στερέψει από προσωπική και συλλογική ενέργεια και ότι η παραμονή του στην αρχή εξασφαλίζει καλύτερα την ευημερία των πολιτών.

«Τάς πόλεις ἀπόλλυσθαι ὅταν μή δύνωνται τούς φαύλους ἀπό τῶν σπουδαίων διακρίνειν», έλεγε ο κυνικός φιλόσοφος Αντισθένης, κοντολογίς τα κράτη χάνονται όταν δεν καταφέρνουν να ξεχωρίζουν τους ασήμαντους από τους σημαντικούς. Η κυβέρνηση οφείλει να πείθει ότι δεν αναδεικνύει ανθρώπους ανάξιους λόγου. Δεν χρειάζεται να αμύνεται για την παιδεία τους, αρκεί να μην προκύπτει η ανάγκη να δικαιολογείται για τις πράξεις και τα λόγια τους.

Η πολιτική δεν είναι ακαδημία. Κανείς δεν αναζητά στα σοβαρά να κυβερνηθεί από φωστήρες. Απλώς κανείς δεν απολαμβάνει να διοικείται από αχρείους, από ανθρώπους χωρίς αξία. Ούτε και σύναξη αγίων είναι η πολιτική πράξη, κάθε άλλο. Αυτό το γνωρίζουμε όλοι. Η ουσία είναι αλλού συνεπώς.

Οι αντίπαλοι του Κυριάκου Μητσοτάκη έχουν επιλέξει να τον αποδομούν ηθικιστικά, όχι πολιτικά. Απέναντι στην ηθικοπλαστική υποκρισία η απάντηση δεν μπορεί να είναι εξίσου υποκριτική. Ο πολιτικός ευσεβισμός καταπολεμάται με την αναγωγή στην πραγματικότητα. Το αληθινό πρόσωπο της πολιτικής στην Ελλάδα, με λίγα λόγια, είναι αυτό που φωτίζει τη σκηνή καλύτερα από τα φίλτρα του κομφορμισμού.

Αυτό είναι κυνισμός, θα πουν κάποιοι. Το να δείξουμε ποιοι πραγματικά είμαστε γεννά κόστος ή έστω ρίσκο. Αφενός το ρίσκο είναι σύμφυτο της πολιτικής. Αφετέρου η ωμή πραγματικότητα από μόνη της είναι παραπειστική. Οι αντικειμενικές διαστάσεις της φαίνονται μόνο όταν την αιτιολογούμε, την εξηγούμε. Αυτό ακριβώς που οι περισσότεροι πολιτικοί τρέμουν όπως ο διάολος το λιβάνι.

Ο πολίτης όμως δεν είναι χαζός. Αντιλαμβάνεται. Ξέρει ότι αγγέλους δεν ψάχνει στην εξουσία. Ανθρώπους που να κάνουν δουλειά χρειάζεται. Αυτό καλείται να αποδείξει η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός προσωπικά ως τις εκλογές. Ότι μπορεί να κάνει τη δουλειά, τουλάχιστον σαφώς καλύτερα από όσους θέλουν τη θέση του.

«Μαστροπό του εαυτού του» είχε αποκαλέσει τον Σωκράτη ο Αντισθένης. Εξαιτίας του όμως άφησε τη ρητορική για τη φιλοσοφία. Ίσως γιατί τελικά η πραγματική ηθική υπηρετείται καλύτερα όχι από όσους την περιφέρουν ως ξόανο, αλλά από όσους μπορούν να απαντούν ειλικρινά στις ερωτήσεις της.

Ο κ. Χαραλαμπίδης είναι ιστορικός και δημοσιογράφος.

Εφημερίδα Απογευματινή