Κάθε φορά που ανοίγει δημόσια η συζήτηση για τον ρόλο του βουλευτή στην πραγματικότητα ανοίγει μια βαθύτερη συζήτηση για το πώς κυβερνάται αποτελεσματικά μια σύγχρονη δημοκρατία σε μια εποχή διαρκών κρίσεων, γεωπολιτικής αστάθειας και αυξημένων κοινωνικών απαιτήσεων. Η συζήτηση αυτή είναι θεμιτή και αναγκαία. Ιδίως για μία μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη εξουσίας, όπως η Νέα Δημοκρατία, η οποία ιστορικά στηρίχθηκε σε δύο θεμελιώδεις και αλληλοσυμπληρούμενους πυλώνες, στην ισχυρή διακυβέρνηση και στην ενεργή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Στη σημερινή πραγματικότητα, η ανάγκη ενός ισχυρού κέντρου συντονισμού δεν είναι ιδεολογική εμμονή· είναι όρος αποτελεσματικότητας. Η κυβέρνηση καλείται να λειτουργεί με ταχύτητα, συνοχή και συνέχεια μέσα σε ένα εξαιρετικά σύνθετο περιβάλλον. Από την ψηφιακή μετάβαση του κράτους μέχρι την υγειονομική θωράκιση, την αντιμετώπιση της ακρίβειας, την ασφάλεια, την εκπαίδευση και τις μεγάλες γεωπολιτικές προκλήσεις, οι πολιτικές δεν μπορούν να ασκούνται αποσπασματικά. Το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» δεν είναι μια αφηρημένη διοικητική έννοια. Είναι μια μεθοδολογία λειτουργικής διακυβέρνησης. Είναι η προσπάθεια να αποκτήσει η δημόσια διοίκηση στρατηγικό συντονισμό, μετρήσιμους στόχους και λογοδοσία. Και σε μεγάλο βαθμό, τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας είναι πλέον ορατά στην καθημερινότητα των πολιτών: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερες ψηφιακές υπηρεσίες, ταχύτερες διαδικασίες, βελτιώσεις στην υγεία, μεγαλύτερη ασφάλεια, σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση και μια οικονομία που, παρά τις διεθνείς πιέσεις, διατηρεί αντοχές, μειώνει την ανεργία και δημιουργεί νέες θέσεις απασχόλησης.
Ποιος είναι όμως ο ρόλος του βουλευτή σε αυτό το σύστημα διακυβέρνησης; Ο βουλευτής δεν είναι μόνο παρατηρητής. Είναι ο φορέας της λαϊκής εντολής και ο πιο άμεσος σύνδεσμος ανάμεσα στην κοινωνία και την πολιτική εξουσία. Είναι εκείνος που ακούει πρώτος την κριτική, την ανησυχία, την απογοήτευση, αλλά και την προσδοκία των πολιτών. Είναι αυτός που καλείται καθημερινά να υπερασπιστεί δύσκολες αποφάσεις, να εξηγήσει μεταρρυθμίσεις που συχνά δεν αποδίδουν άμεσα πολιτικά, αλλά και να μεταφέρει προς το κέντρο τα πραγματικά δεδομένα της κοινωνίας. Και αυτό δεν γίνεται ούτε εύκολα ούτε ανέξοδα. Ο βουλευτής βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της δημόσιας έκθεσης: στην τοπική κοινωνία, στα μέσα ενημέρωσης, στη Βουλή, στον καθημερινό δημόσιο διάλογο. Δεν λειτουργεί ως μηχανισμός επικοινωνιακής αναπαραγωγής κυβερνητικών αποφάσεων. Ο ρόλος του είναι βαθύτερα πολιτικός και θεσμικός. Γι’ αυτό και ο σεβασμός προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα δεν μπορεί να είναι μια τυπική ή εθιμοτυπική διαδικασία. Είναι ουσιαστικός όρος πολιτικής αποτελεσματικότητας. Γιατί καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να παραμείνει ισχυρή εάν απομακρυνθεί από την κοινωνική πραγματικότητα που μεταφέρουν οι βουλευτές της.
Καταλήγοντας, οι εποχές της αποσπασματικής διακυβέρνησης έχουν παρέλθει. Αλλά το ίδιο ξεπερασμένη είναι και η αντίληψη ότι η αποτελεσματικότητα μπορεί να λειτουργήσει χωρίς πολιτική νομιμοποίηση, χωρίς διαρκή επαφή με την κοινωνία και χωρίς εσωτερική συνοχή. Στο τέλος της ημέρας, όλοι κρίνονται από το ίδιο ερώτημα: αν κατάφεραν να βελτιώσουν ουσιαστικά τη ζωή των πολιτών και να κρατήσουν τη χώρα σταθερή και όρθια μέσα σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον. Και αυτή η μάχη κερδίζεται με δημοκρατική ισορροπία, που τελικά συνιστά προϋπόθεση αντοχής και αποτελεσματικότητάς μιας κυβέρνησης.
*Η κυρία Λυτρίβη, PhD, είναι βουλευτής Επικρατείας με τη ΝΔ, τ. υφυποιργός Παιδείας
Εφημερίδα Απογευματινή
