Για πολλά χρόνια, η συζήτηση γύρω από την ανάπτυξη στην Ελλάδα περιοριζόταν κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, με εξαίρεση ίσως τη δημιουργία κάποιων έργων υποδομής και τις ιδιωτικές επενδύσεις σε περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος. Η περιφέρεια αντιμετωπιζόταν κατά κανόνα ως ένας χώρος περιορισμένων δυνατοτήτων που αδυνατούσε να προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις, με άμεσο αποτέλεσμα τη φυγή χιλιάδων νέων ανθρώπων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό, προκειμένου να αναζητήσουν καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές.
Σήμερα, όμως, αποδεικνύεται στην πράξη ότι η περιφερειακή ανάπτυξη μπορεί να αποτελέσει πραγματικότητα, όταν υπάρχει σχέδιο, πολιτική βούληση και συντονισμένη συνεργασία μεταξύ κράτους και παραγωγικών φορέων.
Η περίπτωση της Τρίπολης αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας αναπτυξιακής λογικής. Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια η πόλη εξελίσσεται σταδιακά σε έναν σημαντικό φαρμακευτικό κόμβο, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά. Οι μεγάλες επενδύσεις τριών εκ των κορυφαίων ελληνικών φαρμακοβιομηχανιών στη Βιομηχανική Περιοχή Τρίπολης δημιουργούν πάνω από 1.000 νέες θέσεις εργασίας, ενισχύοντας την τοπική οικονομία και διαμορφώνοντας ένα νέο παραγωγικό μοντέλο με επίκεντρο την καινοτομία και τη γνώση.
Τίποτα από όλα αυτά, όμως, δεν προέκυψε τυχαία. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών αποφάσεων που δημιούργησαν το κατάλληλο περιβάλλον για την προσέλκυση επενδύσεων. Η αξιοποίηση εργαλείων τα οποία αυτή η κυβέρνηση δημιούργησε, όπως το επενδυτικό φαρμακευτικό clawback, τα κίνητρα του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και η βελτίωση των υποδομών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την έλευση του δικτύου φυσικού αερίου στην περιοχή, αποτέλεσαν κρίσιμες παρεμβάσεις που ενίσχυσαν την ανταγωνιστικότητα της Τρίπολης, αλλά και ολόκληρης της Αρκαδίας.
Στη συντονισμένη αυτή προσπάθεια ήρθε να προστεθεί μία ακόμα σημαντική πρωτοβουλία, η οποία αξιοποιεί την αναπτυξιακή αυτή δυναμική και λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος μεταξύ της τοπικής κοινωνίας και του νέου παραγωγικού μοντέλου που αναπτύσσεται.
Η λειτουργία της πρώτης Ακαδημίας Επαγγελματικής Κατάρτισης Φαρμάκου στην Τρίπολη αποτελεί μια πρωτοβουλία με έντονο κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα. Για πρώτη φορά το υπουργείο Παιδείας συμπράττει με έναν ιδιωτικό οικονομικό φορέα, στην προκειμένη περίπτωση την Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας, για να δημιουργήσει μια εκπαιδευτική δομή που συνδέεται άμεσα με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και των επενδύσεων που υλοποιούνται σε μια περιοχή. Μέσω των φαρμακοβιομηχανιών που στηρίζουν την πρωτοβουλία αυτή, οι νέοι και οι νέες αποκτούν πρόσβαση σε σύγχρονες ειδικότητες, δωρεάν φοίτηση, αμειβόμενη και εξασφαλισμένη πρακτική άσκηση και πραγματικές προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης στον τόπο τους, καθώς οι συμβαλλόμενες με το υπουργείο Παιδείας και την ΠΕΦ επιχειρήσεις δεσμεύονται για την απορρόφηση τουλάχιστον 40% των πιστοποιημένων αποφοίτων.
Αυτό ακριβώς είναι το ουσιαστικό νόημα της περιφερειακής ανάπτυξης: να δημιουργούνται συνθήκες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμένουν και να προοδεύουν στον τόπο τους. Η ανάπτυξη δεν αποτυπώνεται μόνο σε οικονομικούς δείκτες ή επενδυτικά μεγέθη. Αποτυπώνεται και στην καθημερινότητα των πολιτών, στις νέες θέσεις εργασίας, στη στήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στην αναστροφή του δημογραφικού προβλήματος.
Η Τρίπολη αποδεικνύει ότι όταν οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και όταν οι θεσμοί, η αγορά και η κοινωνία συνεργάζονται ουσιαστικά, τότε ακόμη και περιοχές που στο παρελθόν θεωρούνταν «εκτός αναπτυξιακού χάρτη» μπορούν να μετατραπούν σε πρότυπα προόδου. Η περιφερειακή ανάπτυξη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια· είναι μια διαρκής διαδικασία που απαιτεί συνέπεια, συνεργασία και πίστη στις δυνατότητες κάθε τόπου. Και η Αρκαδία σήμερα δείχνει πως όταν υπάρχει κοινός στόχος και οργανωμένη προσπάθεια, τα αποτελέσματα μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά το μέλλον μιας ολόκληρης περιοχής.
* Ο κ. Βλάσης είναι υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και βουλευτής Αρκαδίας
Eφημερίδα Απογευματινή
