Στην παρουσίαση του νέου νομοσχεδίου για την αντιμετώπιση των μισθολογικών ανισοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών προχώρησε η Νίκη Κεραμέως, βάζοντας στο επίκεντρο τη διαφάνεια στις αμοιβές και την ενίσχυση της εργασιακής ισότητας.
Το σχέδιο νόμου, με τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας», ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία 2023/970 και αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση πριν πάρει τον δρόμο προς ψήφιση στη Βουλή μέσα στον Ιούνιο.
Κεντρικός στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι η μείωση και σταδιακή εξάλειψη του έμφυλου μισθολογικού χάσματος, με βασική αρχή το «ίση αμοιβή για ίση εργασία». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το μισθολογικό χάσμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε στο 11,1% το 2024, ενώ στην Ελλάδα έφτασε το 13,4%.
Τι αλλάζει στις προσλήψεις
Το νέο πλαίσιο προβλέπει σημαντικές παρεμβάσεις ήδη από το στάδιο της πρόσληψης εργαζομένων. Οι εργοδότες θα υποχρεώνονται πλέον να ενημερώνουν εξαρχής τους υποψηφίους για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και για τη συλλογική σύμβαση εργασίας που ενδεχομένως εφαρμόζεται.
Παράλληλα, απαγορεύεται να ζητούνται πληροφορίες σχετικά με τις προηγούμενες αποδοχές ενός υποψηφίου, ώστε να αποφεύγεται η αναπαραγωγή υφιστάμενων μισθολογικών ανισοτήτων.
Το νομοσχέδιο απαγορεύει ρητά κάθε μορφή έμφυλης ή φυλετικής διάκρισης κατά τη διαδικασία πρόσληψης, ενώ ξεκαθαρίζεται ότι η προσφερόμενη αμοιβή δεν μπορεί να επηρεάζεται από τον μισθό που λάμβανε ο εργαζόμενος σε προηγούμενη εργασία.
Υποχρεωτικοί έλεγχοι
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους εσωτερικούς ελέγχους των επιχειρήσεων σχετικά με τις μισθολογικές αποκλίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Οι επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται να καταγράφουν και να υποβάλλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα, τα bonus, τις μέσες αποδοχές και τις διαφορές ανά κατηγορία εργαζομένων.
Η υποχρέωση αυτή θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους, ενώ για μικρότερες επιχειρήσεις συγκεκριμένων κατηγοριών θα γίνεται ανά τριετία.
Σε περίπτωση που εντοπίζεται μισθολογική απόκλιση ίση ή μεγαλύτερη του 5% χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση, ο εργοδότης θα υποχρεούται να προχωρά σε διορθωτικές παρεμβάσεις και αναμόρφωση της μισθολογικής πολιτικής της επιχείρησης.
Ενισχύονται τα δικαιώματα των εργαζομένων
Το σχέδιο νόμου ενισχύει παράλληλα τη δικαστική προστασία των εργαζομένων σε περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης.
Οι εργαζόμενοι θα έχουν δικαίωμα να ζητούν πληροφορίες τόσο για το ατομικό επίπεδο αποδοχών τους όσο και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς να αποκαλύπτονται προσωπικά στοιχεία άλλων εργαζομένων.
Παράλληλα, θα μπορούν να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη ή να εκπροσωπούνται από συνδικαλιστικές οργανώσεις και φορείς ισότητας, εφόσον θεωρούν ότι υφίστανται διακριτική μεταχείριση.
Η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως το δικαίωμα ελέγχων και επιβολής προστίμων σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Ψηφιακό μητρώο
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και πρόσθετες διατάξεις που αφορούν συνολικά την αγορά εργασίας.
Μεταξύ άλλων προβλέπεται η δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, μέσω του οποίου οι πολίτες θα μπορούν να έχουν ευκολότερη πρόσβαση στο περιεχόμενο των συλλογικών συμβάσεων.
Παράλληλα, εντάσσονται στα βαρέα και ανθυγιεινά συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ, όπως νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ασθενοφόρων και διασώστες.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής στις διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς και αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑΣ της ΔΥΠΑ ως προϋπηρεσίας για επαγγελματική αδειοδότηση.
Ενσωματώθηκαν δεκάδες προτάσεις κοινωνικών εταίρων
Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, στο υπό επεξεργασία σχέδιο νόμου έχουν ήδη ενσωματωθεί 65 προτάσεις που κατατέθηκαν από κοινωνικούς εταίρους, εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτικών οργανώσεων.
Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά εργασίας, να περιορίσει τις άδικες μισθολογικές αποκλίσεις και να δημιουργήσει ένα πιο ισότιμο εργασιακό περιβάλλον για άνδρες και γυναίκες.
Η ενημέρωση από το υπουργείο Εργασίας
Το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο: «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας, και λοιπές διατάξεις – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970» παρουσίασε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, σε συνέντευξη τύπου. Συμμετείχαν στη συνέντευξη τύπου και οι δύο Γενικοί Γραμματείς, Νίκος Μηλαπίδης και Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος.
Η κα Κεραμέως, δήλωσε: «Με το νέο νομοσχέδιο, πραγματοποιούμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς μια αγορά εργασίας με περισσότερη διαφάνεια, ίσες ευκαιρίες και ουσιαστική προστασία των εργαζομένων. Στόχος είναι να διασφαλιστεί στην πράξη ότι η αμοιβή ενός εργαζομένου δεν θα επηρεάζεται από το φύλο του, αλλά αποκλειστικά από την εργασία που προσφέρει και από την αξία του.».
Το νέο σχέδιο νόμου – ενσωματώνοντας την Οδηγία Ε.Ε. 2023/970 – εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές, τόσο πριν από την πρόσληψη όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης. Κατά τη διαδικασία επιλογής προσωπικού, ο εργοδότης θα υποχρεούται να ενημερώνει τον υποψήφιο για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και για τη σχετική συλλογική σύμβαση, όπου υπάρχει, ενώ δεν θα επιτρέπεται να ζητά πληροφορίες για προηγούμενες αποδοχές. Παράλληλα, η διαδικασία πρόσληψης θα πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και χωρίς διακρίσεις.
Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την προσπάθεια για ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Προβλέπει ότι όταν εφαρμόζεται συλλογική σύμβαση εργασίας, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις και ότι οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας μπορούν να χρησιμοποιούνται ως βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.
