Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα, Δευτέρα 31 Αυγούστου, η εθνική συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς για τη μείωση των τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά, με τη σχετική λίστα να περιλαμβάνει πλέον περισσότερους από 1.700 κωδικούς προϊόντων.
Η πρωτοβουλία αφορά ένα ευρύ φάσμα προϊόντων που βρίσκονται καθημερινά στο καλάθι των νοικοκυριών, από αλεύρι, γάλα και κρέατα έως σαμπουάν, απορρυπαντικά, βρεφικές πάνες και σχολικά είδη.
Οι μειώσεις στις συγκεκριμένες κατηγορίες θα κυμαίνονται, ανάλογα με το προϊόν και τον κωδικό, από 5% έως 7%, ενώ η διάρκεια της συμφωνίας θα είναι από δύο έως τέσσερις μήνες. Παράλληλα, μέχρι και την τελευταία στιγμή προστίθενται νέοι κωδικοί στη λίστα.
Μητσοτάκης: «Χειροπιαστή ανακούφιση» για τα νοικοκυριά
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει χαρακτηρίσει την πρωτοβουλία μια «χειροπιαστή ανακούφιση» για τα νοικοκυριά, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη συγκυρία της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς.
Παράλληλα, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει συνολικά τις πιέσεις που δέχονται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί.
Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι η συμφωνία με την αγορά έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα υπόλοιπα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, περιορίζοντας προσωρινά το κόστος σε συγκεκριμένα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης.
Πάνω από 850 επώνυμοι κωδικοί
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι επώνυμοι κωδικοί που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία ξεπερνούν τους 850, με τη μεσοσταθμική μείωση των τιμών να διαμορφώνεται περίπου στο 9%.
Πρόκειται για προϊόντα που συμμετέχουν στη συμφωνία μέσω συγκεκριμένων κωδικών και όχι για οριζόντια μείωση σε όλα τα προϊόντα μιας κατηγορίας.
Σημαντική είναι και η παρουσία των κρεάτων, όπου περιλαμβάνονται περίπου 100 κωδικοί, με τις τιμές να είναι κατά μέσο όρο 7,5% χαμηλότερες. Εξαίρεση αποτελεί το αρνί.
Πάνω από 350 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας
Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν επίσης περισσότερα από 350 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με τις μειώσεις στις συγκεκριμένες επιλογές να ξεπερνούν το 7%.
Πρόκειται για προϊόντα που έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα στο καθημερινό καλάθι των καταναλωτών, καθώς τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έχουν αυξήσει τα τελευταία χρόνια τη συμμετοχή τους στις αγορές των νοικοκυριών.
Στο επίκεντρο και τα σχολικά είδη
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στα σχολικά είδη, καθώς η έναρξη της σχολικής χρονιάς δημιουργεί πρόσθετες δαπάνες για τις οικογένειες.
Στη συμφωνία περιλαμβάνονται περίπου 400 κωδικοί σχολικών ειδών, με τις μειώσεις να ξεπερνούν το 10%.
Η κατηγορία περιλαμβάνεται στις πλέον σημαντικές της πρωτοβουλίας, καθώς οι οικογένειες καλούνται αυτή την περίοδο να προμηθευτούν σχολικές τσάντες, γραφική ύλη και άλλα απαραίτητα προϊόντα για τη νέα σχολική χρονιά.
Από την πλευρά των καταναλωτών, πάντως, επισημαίνεται ότι η πρωτοβουλία δεν σημαίνει οριζόντια μείωση τιμών σε ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων.
Ο οικονομολόγος και επιστημονικός συνεργάτης της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, Παναγιώτης Καλοφώνος, υπογράμμισε ότι η μείωση αφορά συγκεκριμένους κωδικούς που έχουν επιλέξει οι προμηθευτές.
Με άλλα λόγια, δεν μειώνεται αυτόματα η τιμή όλων των μακαρονιών, όλων των απορρυπαντικών ή όλων των προϊόντων μιας συγκεκριμένης κατηγορίας. Η έκπτωση αφορά τα προϊόντα και τους κωδικούς που έχουν ενταχθεί στη συμφωνία.
Η διάκριση αυτή θεωρείται σημαντική για τους καταναλωτές, οι οποίοι θα πρέπει να ελέγχουν εάν το προϊόν που επιλέγουν περιλαμβάνεται πράγματι στη λίστα των συμμετεχόντων κωδικών.
Κυβέρνηση: «Ο αγώνας θέλει συνέχεια»
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Μαρκόπουλος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν παρακολουθεί αμέτοχη τις εξελίξεις στο μέτωπο της ακρίβειας.
Όπως σημείωσε, έχουν ήδη ληφθεί μέτρα για την αντιμετώπιση των πιέσεων που δέχονται τα νοικοκυριά, ενώ τόνισε ότι η προσπάθεια θα πρέπει να συνεχιστεί όσο διαρκεί η κρίση.
Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τη νέα συμφωνία ως μία ακόμη παρέμβαση για τον περιορισμό των επιβαρύνσεων στην καθημερινότητα των πολιτών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των βασικών αγαθών εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό ζήτημα για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Στο ζήτημα της διαφάνειας των τιμών εστιάζουν, από την άλλη πλευρά, οι εκπρόσωποι των καταναλωτών.
Ο εκπρόσωπος του νέου ΙΝΚΑ, Παναγιώτης Γεωργιάδης, επισήμανε ότι ένα βασικό μειονέκτημα είναι πως ο καταναλωτής δεν έχει στη διάθεσή του την προηγούμενη τιμή με τρόπο που να μπορεί να κάνει άμεσα τη σύγκριση.
Η δυνατότητα σύγκρισης θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιτρέπει στον καταναλωτή να διαπιστώνει πόσο πραγματικά μειώθηκε η τιμή ενός προϊόντος και να αξιολογεί εάν η συγκεκριμένη προσφορά είναι συμφέρουσα.
Πώς θα εντοπίζουν οι καταναλωτές τα προϊόντα
Για την αναγνώριση των προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία θα υπάρχει ειδική σήμανση στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Παράλληλα, οι καταναλωτές θα μπορούν να αναζητούν τους συμμετέχοντες κωδικούς μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «posokanei», ώστε να έχουν πρόσβαση στις διαθέσιμες πληροφορίες πριν ή κατά τη διάρκεια των αγορών τους.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να γίνει ευκολότερος ο εντοπισμός των προϊόντων που έχουν ενταχθεί στη συμφωνία.
Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Η νέα πρωτοβουλία δημιουργεί ένα σημαντικό περιθώριο εξοικονόμησης, αλλά οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν υπόψη ότι οι μειώσεις δεν αφορούν όλα τα προϊόντα μιας κατηγορίας.
Το κρίσιμο είναι να ελέγχουν:
- αν το προϊόν φέρει την ειδική σήμανση,
- αν ο συγκεκριμένος κωδικός περιλαμβάνεται στη συμφωνία,
- ποια είναι η τελική τιμή στο ράφι,
- και, όπου είναι διαθέσιμη η πληροφορία, ποια ήταν η προηγούμενη τιμή.
Η εφαρμογή της συμφωνίας ξεκινά σήμερα με περισσότερους από 1.700 κωδικούς, όμως η τελική λίστα αναμένεται να διευρυνθεί περαιτέρω.
Το ζητούμενο πλέον είναι κατά πόσο οι μειώσεις αυτές θα αποτυπωθούν ουσιαστικά στο μηνιαίο κόστος των νοικοκυριών και αν η συμφωνία θα συμβάλει σε μια πιο σταθερή αποκλιμάκωση των τιμών στα βασικά καταναλωτικά αγαθά.
