Σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται εκ νέου σε πεδίο σκληρού γεωπολιτικού ανταγωνισμού, η Αθήνα επιχειρεί να «κλειδώσει» στρατηγικά ερείσματα που υπερβαίνουν κατά πολύ τα στενά όρια της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Την ώρα που η Αγκυρα συνεχίζει να επενδύει στην ένταση, η ελληνική πλευρά δείχνει να εστιάζει μεθοδικά στη δημιουργία τετελεσμένων σε ενεργειακό, διπλωματικό και επενδυτικό επίπεδο, χτίζοντας ένα πλέγμα διεθνών συμφερόντων, που δύσκολα μπορεί πλέον να αγνοηθεί.
Το τελευταίο διάστημα, άλλωστε, η κινητικότητα γύρω από τα ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα έχει πυκνώσει. Μετά τη δυναμική παρουσία της ExxonMobil και το έντονο αμερικανικό αποτύπωμα νότια και δυτικά της Κρήτης, νέα δεδομένα δημιουργεί η εμβάθυνση της συνεργασίας της Chevron με την HELLENiQ ENERGY στις περιοχές του Ιονίου. Παράγοντες της αγοράς ενέργειας, με γνώση των διαβουλεύσεων, επισημαίνουν πως η επιμονή των αμερικανικών κολοσσών να επενδύουν σε ελληνικές θαλάσσιες ζώνες δεν είναι καθόλου τυχαία. Αντιθέτως, αντανακλά την εκτίμηση ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ισχυρές πιθανότητες να εξελιχθεί σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο.
Οι εταιρείες Chevron και HELLENiQ ENERGY υπέβαλαν επίσημο αίτημα για τη συμμετοχή της Chevron στην παραχώρηση της Περιοχής 10 (Block 10), η οποία βρίσκεται στα ανοιχτά του Κυπαρισσιακού κόλπου, στη θαλάσσια περιοχή του Νότιου Ιονίου πελάγους. Ταυτόχρονα, οι εταιρείες υπέβαλαν και αίτημα προς την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) για τη μεταβίβαση του ρόλου του εντολοδόχου (Operator) από την HELLENiQ ENERGY στη Chevron για την ίδια παραχώρηση. Η συμφωνία προβλέπει την απόκτηση ποσοστού 70% της παραχώρησης από τη Chevron, με την HELLENiQ ENERGY να διατηρεί το υπόλοιπο 30%. Παράλληλα, η Chevron αναλαμβάνει και τον ρόλο του εντολοδόχου της κοινοπραξίας. Στο μεταξύ, η ΕΔΕΥΕΠ εξετάζει αίτημα για παράταση 18 μηνών της δεύτερης ερευνητικής φάσης, ώστε η νέα κοινοπραξία να αξιολογήσει συνολικά τα δεδομένα από τις σεισμικές έρευνες 2D και 3D, αλλά και τα στοιχεία που θα προκύψουν από γειτονικές περιοχές παραχώρησης.
Αποκλειστικές πληροφορίες της «Κυριακάτικης Απογευματινής» λένε ότι όλα τα ενεργειακά projects της χώρας «τρέχουν» με γοργούς ρυθμούς. Εως το τέλος του 2026 θα ξεκινήσουν οι σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης από τη Chevron και την HELLENiQ ENERGY, ενώ η γεώτρηση της ExxonMobil και της Energean στο Βορειοδυτικό Ιόνιο θα πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2027.
«Η διερεύνηση και αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου μας είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσμική αξιοπιστία. Με σχέδιο, συνέπεια και εθνική αυτοπεποίθηση, η Ελλάδα ισχυροποιεί διαρκώς τη θέση της στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Τουρκικές προκλήσεις
Την ίδια στιγμή, στην απέναντι όχθη του Αιγαίου η Αγκυρα συνεχίζει να κινείται σε τροχιά προκλήσεων. Η συστηματική επαναφορά της θεωρίας της «γαλάζιας πατρίδας» και η επικείμενη νομοθετική επικύρωσή της, οι δημόσιες παρεμβάσεις Τούρκων αξιωματούχων περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, αλλά και η προσπάθεια εμπέδωσης αναθεωρητικών αντιλήψεων στο εσωτερικό της Τουρκίας, προκαλούν ανησυχία στην Αθήνα.
Κυβερνητικές πηγές παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις συζητήσεις που ανοίγουν και που αφορούν ακόμα και τη… διδασκαλία της «γαλάζιας πατρίδας» στα σχολεία ως στοιχείου εθνικής στρατηγικής. «Τα σύνορα της ‘‘γαλάζιας πατρίδας’’ θα πρέπει να διδάσκονται σε όλους ως κανονικά σύνορα της πατρίδας», πρότεινε χαρακτηριστικά ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας, Ερχάν Αφιοντζού.
Η πιο δυσοίωνη, όμως, δήλωση είχε την υπογραφή του υπουργού Αμυνας της γείτονος, Γιασάρ Γκιουλέρ. «Οι τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις διαθέτουν τη δύναμη και την αποφασιστικότητα να εξουδετερώσουν οποιαδήποτε απειλή στρέφεται εναντίον μας», είπε ο κ. Γκιουλέρ, αναφερόμενος στον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών, τον οποίο η γείτων θεωρεί νέα αιτία πολέμου. «Δραστηριότητες που αποσκοπούν στον εξοπλισμό νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς είναι ασυμβίβαστες με τις σχέσεις καλής γειτονίας», προσέθεσε.
Στο νέο, άτυπο, casus belli της Αγκυρας η Αθήνα απάντησε ηχηρά. Πηγές του ελληνικού υπουργείου Αμυνας τόνισαν ότι η χώρα μας δεν αποδέχεται αναθεωρητικές και αυθαίρετες προσεγγίσεις, προειδοποιώντας ότι οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις παραμένουν σε διαρκή ετοιμότητα. Καμπανάκι αφύπνισης χτύπησε ο Νίκος Δένδιας, λέγοντας: «Υπάρχει απειλή. Και αν μερικές φορές το ξεχνάμε εμείς, έχουν την καλοσύνη οι απέναντι να μας το θυμίζουν. Σαφέστατα μας το λένε. Ούτε καν το υπονοούν. Η απειλή εκπέμπεται».
Διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα σημειώνουν με νόημα ότι η τουρκική ηγεσία διατηρεί μονίμως «ζωντανό» το κλίμα έντασης, ακόμη και σε περιόδους όπου επισήμως γίνεται λόγος για προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων. «Η ρητορική και η τακτική της Αγκυρας δεν έχουν αλλάξει στον πυρήνα τους», σχολίαζε χαρακτηριστικά έμπειρος διπλωμάτης, επισημαίνοντας ότι η στρατηγική της Τουρκίας εξακολουθεί να βασίζεται στη δημιουργία πίεσης και αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Από την άτυπη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών (Gymnich), που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης διεμήνυσε πως «θα πρέπει όλοι να αρθρώσουμε μία ενιαία, ισχυρή φωνή κατά οποιουδήποτε αναθεωρητισμού. Ο αναθεωρητισμός σε ένα εξαιρετικά εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον σημαίνει πολύ μεγαλύτερη ανησυχία».
Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας για να αποφεύγονται «θερμά επεισόδια» και στην ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας. Οι συνεχείς επαφές με ΗΠΑ, Γαλλία και περιφερειακούς συμμάχους, αλλά και η επιτάχυνση εξοπλιστικών προγραμμάτων, εντάσσονται σε αυτή τη στρατηγική. Το μήνυμα του Μαξίμου είναι πως η Ελλάδα δεν θα διολισθήσει σε λογικές έντασης, αλλά ούτε και θα αποδεχθεί πολιτικές «γκριζαρίσματος» στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο παρασκήνιο, πάντως, ουδείς αγνοεί ότι η επόμενη διετία θεωρείται απολύτως κρίσιμη. Εάν οι ενεργειακές έρευνες αποδώσουν ουσιαστικά αποτελέσματα, η χώρα θα βρεθεί μπροστά σε μια εντελώς νέα πραγματικότητα, τόσο οικονομικά όσο και γεωστρατηγικά. Η Αθήνα γνωρίζει ότι δεν αρκούν μόνο οι δηλώσεις ή οι διπλωματικές διαβεβαιώσεις, αλλά χρειάζεται η δημιουργία συσχετισμών ισχύος. Στην εξίσωση αυτή, η ενέργεια εξελίσσεται σε ένα από τα πλέον ισχυρά γεωπολιτικά χαρτιά της χώρας.
Κυριακάτικη Απογευματινή
