Με θεσμικές τομές και μεταρρυθμίσεις επιδιώκει να απαντήσει η κυβέρνηση στις τεκτονικές αλλαγές στο εγχώριο πολιτικό σκηνικό, έπειτα από τις εμφανίσεις των κομμάτων του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού. Στο πλαίσιο αυτό, η Νέα Δημοκρατία κατέθεσε την πρότασή της για τη συνταγματική αναθεώρηση θέτοντας τα βασικά προεκλογικά ζητήματα στον δρόμο προς τις κάλπες του 2027, με την προεκλογική εκστρατεία της κυβερνώσας παράταξης να επικεντρώνεται στις προτάσεις της ΝΔ και για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων και αλλαγές στο νόμο περί ευθύνης υπουργών περιλαμβάνονται στις εμβληματικές προτάσεις της ΝΔ για τη συνταγματική αναθεώρηση
Ο πρωθυπουργός χθες έδωσε με ανάρτησή του το πολιτικό στίγμα της κυβερνητικής πρότασης, απευθύνοντας παράλληλα κάλεσμα προς όλα τα κόμματα να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία και να καταθέσουν τις θέσεις τους. «Στόχος μας είναι το 2030 να συναντηθούμε με το μέλλον, έχοντας για πυξίδα έναν σύγχρονο καταστατικό χάρτη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός. Τόνισε δε ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί μια διαδικασία με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, που υπερβαίνει τις ανάγκες της καθημερινής πολιτικής διαχείρισης. Ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για τον οδικό χάρτη που εκσυγχρονίζει τη δημόσια ζωή και το πολιτικό σύστημα, αντιμετωπίζοντας παθογένειες δεκαετιών, ανοίγοντας ταυτόχρονα τον δρόμο για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η πατρίδα, βαδίζοντας στον 21ο αιώνα.
Εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, δημοσιονομικός κόφτης, επιστολική ψήφος και κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη στις παρεμβάσεις
Στον βασικό πυρήνα της πρότασης της ΝΔ περιλαμβάνεται η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και ο νόμος περί ευθύνης υπουργών. Παράλληλα προτείνεται και η συνταγματική κατοχύρωση κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική κρίση και τη δημοσιονομική σταθερότητα, όπου η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει και τη συνταγματική κατοχύρωση δημοσιονομικού «κόφτη», με στόχο να αποτραπεί η επιστροφή της οικονομίας σε συνθήκες υπερβολικών ελλειμμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση με το βλέμμα στους ψηφοφόρους του Κέντρου θα ασκήσει έντονο «πρέσινγκ» στο ΠΑΣΟΚ, στην προσπάθεια να υπάρξει η αναγκαία συναίνεση προκειμένου να προχωρήσει η αναθεώρηση συγκεκριμένων άρθρων.
Μεταξύ των σημαντικότερων προς αναθεώρηση διατάξεων που περιλαμβάνονται στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας είναι οι εξής:
Άρθρο 5 ή άρθρο 5Α ή νέο άρθρο 58: Η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.
Άρθρο 16: Προβλέπεται κρατική μέριμνα για την προστασία και την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας, καθώς και προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του κράτους και με διασφάλιση υψηλού επιπέδου σπουδών.
Άρθρο 21: Προβλέπεται κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη, καθώς και το να λαμβάνεται υπόψη η διαγενεακή δικαιοσύνη και αλληλεγγύη κατά τον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.
Άρθρο 24: Προβλέπεται λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την κατοχύρωση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση και την προστασία των ζώων.
Άρθρο 29: Τα κόμματα λαμβάνουν υπόψη αρχές δημοκρατικής λειτουργίας. Νόμος θα ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας πολιτικού κόμματος. Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 θα ελέγχει τη συνδρομή των προϋποθέσεων συμμετοχής του πολιτικού κόμματος στις εκλογές.
Άρθρο 30, παρ. 1 και 5: Προβλέπεται μία εξαετής θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Άρθρο 51, παρ. 4: Προβλέπεται δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της επικράτειας.
Άρθρο 54, παρ. 1 και 3: Το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας. Με νόμο μπορεί να προβλέπεται ότι η επικράτεια διαιρείται σε ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες.
Άρθρο 60: Προβλέπεται θωράκιση του θεσμικού ρόλου του βουλευτή κατά την άσκηση της νομοθετικής και ελεγκτικής του αρμοδιότητας, καθώς και κατά την επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια. Αντίστοιχα, προβλέπεται υποχρέωση των μελών της κυβέρνησης να ανταποκρίνονται στον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Άρθρο 86: Προβλέπεται διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από εισαγγελέα εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο. Προτείνεται κατάργηση της διαβίβασης των οποιωνδήποτε στοιχείων «αμελλητί» στη Βουλή, καθώς και της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Η άσκηση δίωξης για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν μέλη της κυβέρνησης ή υφυπουργοί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους θα γίνεται με απόφαση της Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών και με ονομαστική ψηφοφορία.
Άρθρο 101Α: Προβλέπεται επιλογή προέδρων και μελών ανεξαρτήτων Αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή, από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από συμβούλιο εμπειρογνωμόνων, ύστερα από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο πρόεδρος του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, ο πρόεδρος του συλλογικού οργάνου των δημόσιων πανεπιστημίων της χώρας και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ α΄ ή β΄ βαθμού.
Άρθρο 103: Προβλέπεται υποχρέωση αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, της ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητας, με δυνατότητα συμμετοχής και του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού. Η αξιολόγηση θα γίνεται αμφίδρομα, δηλαδή και από τους υφισταμένους προς τους προϊσταμένους τους. Νόμος θα ορίζει τη διαδικασία της αξιολόγησης, τα κριτήρια, τις επιβραβεύσεις πέραν του βασικού μισθού που συνδέονται με τα προσόντα και την απόδοση, καθώς και τις συνέπειες που αυτή μπορεί να επιφέρει, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αύριο, Πέμπτη, η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής θα εκκινήσει τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες για την αναθεώρηση του συντάγματος. Σε όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή θα αποσταλούν οι σχετικές επιστολές, με τις οποίες θα καλούνται να ορίσουν τους εκπροσώπους τους στη διακομματική επιτροπή που θα αναλάβει την επεξεργασία των προτάσεων για την αναθεώρηση – ο αριθμός τους θα είναι αναλογικός σύμφωνα με την κοινοβουλευτική τους δύναμη.
Εφημερίδα Απογευματινή
Η ΝΔ ανοίγει τον δρόμο για τις μεταρρυθμίσεις. Τι προβλέπει για μη κρατικά ΑΕΙ και νόμο περί ευθύνης υπουργών.
Πένυ Αβραμίδη
