Ένας καθηγητής Παγκόσμιας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έδωσε στο 6ο Thessaloniki Metropolitan Summit τη φράση που συμπύκνωσε τη λογική δύο ημερών συζητήσεων. «Η Ευρώπη, η Ασία και η Αφρική στην πραγματικότητα συνιστούν ενιαία γεωγραφία», τόνισε ο Peter Frankopan, παρατηρώντας ότι το ευρωπαϊκό εύρος μεγαλώνει μέσα από τις σχέσεις με χώρες όπως η Αλγερία και το Καζακστάν. Διερωτήθηκε πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις της Ευρώπης με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, στάθηκε στην παράμετρο των συγχωνεύσεων στο εσωτερικό της Ευρώπης υπό την πίεση ενός διεθνούς ανταγωνισμού, που απαιτεί ενοποιημένες και μεγαλύτερες αγορές, και αναφέρθηκε στην επιθετική εμπορική πολιτική της Κίνας, παρατηρώντας ότι μεγάλο μέρος της διεθνούς ζήτησης για κινεζικά προϊόντα προέρχεται από τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ο διάλογος του κ. Frankopan με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, άνοιξε το συνέδριο, που διοργανώθηκε από τον «Economist» σε συνεργασία με το powergame.gr στις 3 και 4 Σεπτεμβρίου στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης», με τίτλο «Leading up to 2030: Connectivity and growth for South-east Europe».
«Στο σημερινό γεωπολιτικό τοπίο δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε 27, πρέπει να είμαστε ένα», σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης, μιλώντας για το κόστος της μη Ευρώπης και για την ανάγκη ενοποίησης κεφαλαιαγορών, τραπεζικής ένωσης, κοινής ενεργειακής πολιτικής και συνεκτικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την τεχνολογία. «Δεν μπορούμε να περιμένουμε οι προτάσεις Ντράγκι να εφαρμοστούν στο 100%, όμως σημασία έχει η Ευρώπη να καλύψει την απόσταση που απαιτείται», πρόσθεσε.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ και αντιπρόεδρος του Toledo International Centre for Peace, του διεθνούς κέντρου για την ειρήνη με έδρα το Τολέδο, Σλόμο Μπεν Αμί, μίλησε για δραματική διάβρωση της αξιοπιστίας της αμερικανικής ισχύος μετά τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς «οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, οι οποίες υποτίθεται ότι θα προστάτευαν τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, μετατράπηκαν σε πόλο έλξης των ιρανικών επιθέσεων». Ανέφερε ότι ο εμπορικός διάδρομος IMEC, που συνδέει την Ινδία με τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, έχει φέρει το Ισραήλ αντιμέτωπο με την Τουρκία, ενώ η αναζωπύρωση αυτής της αντιπαλότητας αύξησε τη σημασία της τριμερούς συνεννόησης με Ελλάδα και Κύπρο.
Ο πρώην υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας Εγκεμέν Μπαγίς διεμήνυσε ότι «η Τουρκία και η Ελλάδα είναι γείτονες και σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, όχι εχθροί», υποστηρίζοντας ότι το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος μπορούν να γίνουν θάλασσες συνεργασίας. Ζήτησε θέση για την Αγκυρα στο τραπέζι των αποφάσεων για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και επικαλέστηκε την πρόοδο στους κινητήρες F110 για το τουρκικό μαχητικό KAAN. Ο αντιπρόεδρος και εκτελεστικός διευθυντής του German Marshall Fund of the US, του αμερικανικού ιδρύματος διατλαντικών σχέσεων, Ian Lesser, εκτίμησε ότι «οδηγούμαστε σε ένα πιο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν».
Η ενέργεια, ο Κάθετος Διάδρομος και οι αριθμοί
Η ενεργειακή ενότητα συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, Sanja Božinovska, γνωστοποίησε την επίσημη ένταξη της χώρας της στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, τερματίζοντας, όπως είπε, έπειτα από τρεις δεκαετίες, την εξάρτηση από μία και μοναδική οδό εφοδιασμού. Ο αγωγός έχει μήκος 123 χλμ., εκ των οποίων περίπου 68 χλμ. στο έδαφος της Βόρειας Μακεδονίας, δίνει άμεση διασύνδεση με τους σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου σε Ρεβυθούσα και Αλεξανδρούπολη και αναμένεται να μπει σε λειτουργία το 2027.
Η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Iva Petrova, ανέφερε ότι τα εναπομείναντα έργα ολοκληρώνονται έως το τέλος του 2026 και ότι έως τότε διπλασιάζεται η δυναμικότητα εξαγωγών προς τη Ρουμανία, τονίζοντας ότι «οι υποδομές από μόνες τους δεν δημιουργούν ασφάλεια, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την επίτευξή της».
Ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ για την ενεργειακή ενοποίηση, Joshua Volz, παρομοίασε το εγχείρημα με την ένωση των αμερικανικών πολιτειών και υπενθύμισε ότι «οι ΗΠΑ παραμένουν αγκυροβολημένες στην περιοχή».
Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Maria Sferruzza, μίλησε για αύξηση της δραστηριότητας της διαδρομής κατά 166% το 2026 έναντι του 2025, ενώ ο υφυπουργός Ανασυγκρότησης, Υποδομών και Μεταφορών της Ουκρανίας, Artem Rybchenko, χαρακτήρισε αμοιβαία επωφελή τη συνεργασία με τη ΝΑ Ευρώπη.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Enaon και επικεφαλής διεθνών δραστηριοτήτων της Italgas, Gianfranco Amoroso, ανακοίνωσε επενδύσεις περίπου 1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032, με το δίκτυο διανομής να αυξάνεται από περίπου 9.300 χλμ. σε πάνω από 11.400 χλμ. και τις συνδέσεις πελατών από περίπου 660.000 σε περισσότερες από ένα εκατομμύριο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ρουμανικής Distribuție Oltenia Ondrej Safar απέδωσε το υψηλό ενεργειακό κόστος της περιοχής στη διαχρονική υποεπένδυση στα δίκτυα, φέρνοντας την Ελλάδα ως θετικό παράδειγμα καθαρού εξαγωγέα ενέργειας.
Επενδύσεις, υποδομές και ψηφιακή επικοινωνία
Η πρέσβης του Καναδά στην Ελλάδα, Sonya Thissen, τόνισε ότι η καναδική παρουσία «μπορεί να είναι λιγότερο ορατή, αλλά είναι πολύ σημαντική», με επενδύσεις στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, τη Eurobank, τη Eurolife και την Avramar, ζητώντας παράλληλα την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας CETA μεταξύ Ε.Ε. και Καναδά, που εκκρεμεί από δέκα κράτη-μέλη.
Ο γενικός γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας, Δημήτρης Σκάλκος, έκανε λόγο για ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων, ύψους 11,4 δισ. ευρώ, με τις καναδικές να κυμαίνονται στα 2 δισ. ευρώ.
Ο αντιπρόεδρος και διευθυντής Ελλάδας της Eldorado Gold, Χρήστος Μπαλάσκας, υπενθύμισε ότι η εταιρεία βρίσκεται στη χώρα από το 2012 και έχει επενδύσει 3 δισ. δολάρια.
Ο πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, Marcel Cobuz, θύμισε ότι πριν από 23 χρόνια η Ευρώπη υποσχέθηκε ευρωπαϊκό μέλλον στα Βαλκάνια και ζήτησε έμφαση στην κλίμακα, την ταχύτητα και τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος.
Η γενική πρόξενος της Ρουμανίας στη Θεσσαλονίκη και πρώην Ευρωπαία επίτροπος, Corina Crețu, υποστήριξε ότι «μια περιοχή με καλές διασυνδέσεις είναι μια πιο ανταγωνιστική περιοχή», ενώ η υπουργός Εξωτερικών της Ρουμανίας, OanaSilvia Țoiu, ανέφερε ότι η χώρα της είναι η πρώτη παραγωγός φυσικού αερίου στην Ε.Ε., με στόχο αύξηση της παραγωγής κατά 80% τον επόμενο χρόνο.
Στη συζήτηση για τις επενδύσεις στην τεχνολογία, η διευθύντρια Δημόσιας Πολιτικής για τη Νότια Ευρώπη της META, Laura Bononcini, επισήμανε ότι η Ευρώπη έχει καθυστερήσει έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας, προτείνοντας ευρωπαϊκή Τεχνητή Νοημοσύνη με μοντέλα ανοιχτού κώδικα.
Από την ελληνική πλευρά, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, υπογράμμισε ότι η χώρα είναι από το 2024 καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας και το 2026 ο τέταρτος μεγαλύτερος εξαγωγέας της Ε.Ε., με στόχο 80% ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή και 6 GW αποθήκευσης έως το 2030.
Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης ανέφερε πόρους περίπου 49 δισ. ευρώ από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, πάνω από 8.000 έργα στην περιφέρεια και 330 εμβληματικά έργα τη διετία 2026-2027.
Ο διευθυντής του powergame.gr, Φώτης Κόλλιας, σημείωσε ότι η επιτυχία του θεσμού άνοιξε τη συνεδριακή αγορά της Θεσσαλονίκης, φέρνοντας κόσμο στην πόλη πριν από την έναρξη της 90ής Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης
