Τη συνταγματική κατοχύρωση του δικαιώματος της γυναίκας στη διακοπή της κύησης, την προστασία των ακτών ως δημόσιου αγαθού και την ανάδειξη της διαγενεακής δικαιοσύνης σε συνταγματική αρχή ανέδειξε η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Νάντια Γιαννακοπούλου, κατά την τοποθέτησή της στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, στο πλαίσιο της συζήτησης για τα άρθρα 17, 21 και 24.
Γιαννακοπούλου: «Δεν εφευρίσκουμε ένα δικαίωμα, το θωρακίζουμε»
Με αιχμή τη νέα διάταξη 21Α, η κ. Γιαννακοπούλου υποστήριξε ότι η πρόταση δεν αποσκοπεί στη δημιουργία ενός νέου δικαιώματος, αλλά στη θεσμική του θωράκιση. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «δεν εφευρίσκουμε ένα δικαίωμα, το θωρακίζουμε», επισημαίνοντας ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα δεν μπορούν να τίθενται υπό διαπραγμάτευση ή δημόσια διαβούλευση.
Η βουλευτής τόνισε ότι δεν μπορεί να τίθεται υπό αμφισβήτηση το δικαίωμα μιας γυναίκας να αποφασίζει για το σώμα της, όπως δεν θα αμφισβητούνταν το δικαίωμά της στην ψήφο ή στην εκπαίδευση.
Οι αναφορές στο ΠΑΣΟΚ, τη Γαλλία και τις ΗΠΑ
Υπενθυμίζοντας ότι η ασφαλής και νόμιμη πρόσβαση στην άμβλωση αποτελεί κατάκτηση τεσσάρων δεκαετιών, η κ. Γιαννακοπούλου σημείωσε ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν εκείνο που κατοχύρωσε το σχετικό δικαίωμα με τον νόμο 1609/1986 επί κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου, παρά τις αντιδράσεις που είχαν εκδηλωθεί εκείνη την περίοδο.
Παράλληλα, επικαλέστηκε διεθνή παραδείγματα, αναφερόμενη στη Γαλλία, η οποία το 2024 έγινε η πρώτη χώρα που ενέγραψε ρητά το δικαίωμα στην άμβλωση στο Σύνταγμά της, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η ανατροπή του ομοσπονδιακού δικαιώματος το 2022 οδήγησε σε περιορισμούς ή απαγορεύσεις σε αρκετές πολιτείες.
«Ανοίγουμε μια κερκόπορτα για την αμφισβήτηση δικαιωμάτων»
Απαντώντας σε προτάσεις που ζητούν τη διεξαγωγή δημόσιας διαβούλευσης για το ζήτημα των αμβλώσεων, η βουλευτής προειδοποίησε ότι μια τέτοια συζήτηση θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνα προηγούμενα.
Όπως ανέφερε, με αυτόν τον τρόπο «ανοίγουμε μια κερκόπορτα απ’ όπου αύριο θα περάσουν, προς αμφισβήτηση, όλα τα ατομικά μας δικαιώματα», υπογραμμίζοντας ότι η άμβλωση αποτελεί κατοχυρωμένο δικαίωμα δημόσιας υγείας και ατομικής ελευθερίας.
Η προστασία των ακτών και η διαγενεακή δικαιοσύνη
Αναφερόμενη στο άρθρο 24, η κ. Γιαννακοπούλου στήριξε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για ρητή συνταγματική πρόβλεψη ότι η προστασία των ακτών ως δημόσιου αγαθού αποτελεί υποχρέωση του κράτους.
Επικαλούμενη παραδείγματα από το Λαγονήσι και την Καλαμάτα, καθώς και τις κινητοποιήσεις πολιτών για την ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες, χαρακτήρισε τις δράσεις αυτές ως μορφή «συνταγματικού ακτιβισμού». Όπως είπε, πρόκειται για πολίτες που υπερασπίζονται με ειρηνικό τρόπο ένα αγαθό που ανήκει σε όλους, ζητώντας το Σύνταγμα να αποτελέσει ασπίδα απέναντι σε φαινόμενα ιδιωτικοποίησης του δημόσιου χώρου.
Στο ίδιο πλαίσιο, χαιρέτισε την πρόταση για την ανάδειξη της διαγενεακής δικαιοσύνης σε συνταγματική αρχή, σημειώνοντας ότι το περιβάλλον δεν αποτελεί κληρονομιά από τις προηγούμενες γενιές, αλλά δάνειο από τις επόμενες.
Οι υπόλοιπες προτάσεις για την αναθεώρηση
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε επίσης στη συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ως δημόσιου θεσμού, στη διασφάλιση της αναπαραγωγικής υγείας, στην προστασία της πρόσβασης σε επαρκή και προσιτή κατοικία, καθώς και στην ενίσχυση της προστασίας παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών για λόγους εθνικής ασφάλειας μέσω των προβλέψεων του άρθρου 17.
Κλείνοντας την παρέμβασή της, έστειλε το μήνυμα ότι η συνταγματική αναθεώρηση πρέπει να ενισχύει και όχι να περιορίζει τις ελευθερίες των πολιτών, τονίζοντας πως «στην Ελλάδα τα δικαιώματα δεν οπισθοχωρούν. Προχωρούν».
