Αν η εξωτερική πολιτική ασκούνταν με όρους μελοδράματος και απλοϊκών αφορισμών, η χώρα μας θα είχε λύσει κάθε γεωπολιτικό της πρόβλημα προ πολλού. Μια πρόσφατη ραδιοφωνική εμφάνιση της Μαρίας Καρυστιανού προσφέρει ένα μνημειώδες μάθημα για το πώς η δικαιολογημένη συναισθηματική φόρτιση μετατρέπεται σε επικίνδυνο πολιτικό ερασιτεχνισμό.
Η αρχηγός μάς πληροφόρησε με στόμφο ότι η διπλωματία απαιτεί… «ψυχανάλυση» των συνομιλητών μας. Προφανώς, απέναντι στην αναθεωρητική στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τις πάγιες διεκδικήσεις της Άγκυρας, η ελληνική πλευρά δεν χρειάζεται ισχυρές συμμαχίες, αποτροπή, Διεθνές Δίκαιο ή εξοπλιστικά προγράμματα. Χρειάζεται απλώς ένα ντιβάνι του Φρόιντ ώστε να αναλύσουμε τα παιδικά τραύματα και τις βαθύτερες ανασφάλειες του Ερντογάν. Η δε θεωρία της ότι στόχος στη διαπραγμάτευση είναι «να φύγεις έχοντας ικανοποιήσει το 80% της δικής σου ατζέντας» θυμίζει παζάρι σε λαϊκή αγορά, υποβιβάζοντας τη γεωπολιτική σκακιέρα σε μια απλή συναλλαγή για το κόστος της ντομάτας.
Η ίδια ακριβώς απλοϊκότητα κυριαρχεί και στην εγχώρια συνταγή της. Για την καταπολέμηση της ακρίβειας, μας λέει «το πρώτο πράγμα είναι η βούληση». Μαγικές λύσεις, χωρίς κανένα κοστολογημένο πρόγραμμα (το οποίο όλως τυχαίως θα μάθουμε… όταν προκηρυχθούν εκλογές), αλλά με γενικόλογες υποσχέσεις ότι «ο κόσμος θα ενθουσιαστεί». Μια μεταμοντέρνα εκδοχή τού «θα σκίσω τα μνημόνια με ένα άρθρο», μπολιασμένη με έναν ιδιότυπο λαϊκισμό που αποκλείει εκ των προτέρων όποιον δεν έχει «ένσημα», λες και η διακυβέρνηση ενός κράτους είναι διαγωνισμός του ΑΣΕΠ ή σεμινάριο εργασιακής εμπειρίας.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό της απόλυτης φαιδρότητας, η εγχώρια πολιτική σκηνή αγγίζει τα όρια της τραγωδίας. Είναι τελικά αληθινό ευτύχημα που ο αρχιερέας της πολιτικής αυταπάτης και του λαϊκισμού, ο Αλέξης Τσίπρας, αποφάσισε να ιδρύσει νέο κόμμα. Γιατί; Διότι αν δεν υπήρχε αυτός ο δοκιμασμένος δημαγωγός να μαζέψει τα πολιτικά αποκαΐδια της Κεντροαριστεράς, η παροιμιώδης ανικανότητα και η πολιτική αφασία που δέρνει τον Νίκο Ανδρουλάκη θα είχαν αφήσει τη χώρα εντελώς έκθετη.
Πιο συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη, βυθισμένο στον μικρομεγαλισμό, την εσωστρέφεια και τη γραφειοκρατική του ανυπαρξία, αδυνατεί να αρθρώσει στοιχειώδη, σοβαρό αντιπολιτευτικό λόγο. Χωρίς το νέο ανάχωμα που δημιουργεί ο Τσίπρας για να εγκλωβίσει τους αφελείς, το κόμμα της Καρυστιανού -αυτό το συνονθύλευμα συναισθηματικού λαϊκισμού, άκρατου ερασιτεχνισμού και «ψυχαναλυτικής» διπλωματίας- θα κάλπαζε πιθανότατα για τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Σε μια χώρα που ακόμα πληρώνει ακριβά τα σπασμένα των προηγούμενων «αγανακτισμένων», το να βλέπουμε τη γεωπολιτική να μετατρέπεται σε ψυχιατρική συνεδρία θα ήταν το τελευταίο, μοιραίο ανέκδοτο μιας χρεοκοπημένης σοβαρότητας.
Ο κ. Κούμπουλης είναι ιστορικός και θεολόγος
Εφημερίδα Απογευματινή
