Τα τελευταία αρκετά χρόνια οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μαστίζονται από διαρροή στελεχών. Πρόσφατα προστέθηκε και η απροθυμία των νέων να ενταχθούν στις στρατιωτικές σχολές. Συχνά στα κοινωνικά δίκτυα διαδίδονται ιστορίες στελεχών που επέλεξαν να αποχωρήσουν, βρίσκοντας καλύτερες αποδοχές και συνθήκες στον ιδιωτικό τομέα. Το προφανές συμπέρασμα είναι ότι η υπηρεσία δεν εξασφαλίζει επαρκή κίνητρα για την παραμονή των στελεχών, σε σχέση με όσα μπορούν να απολαύσουν στον ιδιωτικό τομέα.
Πολύ καλά κάνει κάθε στέλεχος που προτιμά να κυβερνήσει ή να συντηρεί θαλαμηγό αντί φρεγάτα, Airbus αντί Rafale, να κάνει τον εμπορικό αντιπρόσωπο ή οτιδήποτε άλλο, αντί να λειώνει μέσα σε ένα τεθωρακισμένο ή να παγώνει έξω στο κρύο σε μια άσκηση. Ελεύθεροι άνθρωποι είμαστε, καθένας μας παίρνει τις αποφάσεις του για τη δουλειά και τη ζωή του σύμφωνα με τις ανάγκες και τα όνειρά του.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις, όμως, ούτε μπορούν ούτε πρέπει να κυνηγάνε από πίσω κανένα. Ούτε και είναι εφικτό άλλωστε να καλύψουν κάθε φορά όλα αυτά που μπορεί να βρει κάποιος στην αγορά, κάνοντας μια όποια άλλη εργασία. Να παρέχουν αποδοχές και συνθήκες ανθρώπινες και αξιοπρεπείς οπωσδήποτε, αυτό εξυπακούεται. Όμως κάπου εκεί πρέπει να τραβιέται μια γραμμή. Η δουλειά ασφαλώς δεν είναι χόμπι, ωστόσο είναι και πάθος, ένας αγώνας προσωπικός που ανταποκρίνεται σε βαθύτερα ερωτήματα του ανθρώπου. Αυτό επιβεβαιώθηκε τις προηγούμενες ημέρες περίτρανα.
Ο άξιος αντισμήναρχος (Ι) Γιώργος Χατζόπουλος, διοικητής της ιστορικής 335ης Μοίρας, που προσγείωσε θαυμαστά το F-16 στη Ζάκυνθο, θα μπορούσε να πιλοτάρει με καλύτερες αποδοχές και συνθήκες ένα εμπορικό αεροσκάφος. Είναι προφανώς επιλογή του να πετάει μόνος με πολλαπλά G και κινδύνους ένα πολεμικό μηχάνημα αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, αλλά και να διοικεί μια πανίσχυρη πολεμική μονάδα που αν το διατάξει η πατρίδα μπορεί να εξαπολύσει μια απίστευτη δύναμη πυρός κατά του εχθρού. Ποτέ δεν θα πληρωθεί επαρκώς γι’ αυτό που προσφέρει, είναι αδύνατον να κοστολογηθεί η υπηρεσία του.
Δεν είμαστε όλοι για όλα. Και οι Ένοπλες Δυνάμεις, η πολιτεία δηλαδή, οφείλει να αμείβει και να διαχειρίζεται το προσωπικό όπως στοιχειωδώς του αξίζει για το έργο που επιτελεί, ωστόσο οι δυνατότητες του κράτους πάντα θα υπολείπονται. Ο σκοπός δεν είναι να δίνει πάντα ο Στρατός τα περισσότερα, ποτέ δεν θα μπορούσε. Ο σκοπός είναι να βρεις τους ανθρώπους που θέλουν να κάνουν τη δουλειά. Και να τους πληρώνεις όσο καλύτερα γίνεται ασφαλώς, αλλά δεν είναι εκεί η ουσία. Η ουσία είναι να ξέρουν γιατί θέλουν να είναι εκεί.
Δύο συνθήκες είναι αναγκαίες για να πάμε παρακάτω για τη στελέχωση των Ενόπλων Δυνάμεων. Αφενός, πιο συνειδητοποιημένοι άνθρωποι και αφετέρου πιο ευέλικτες μορφές εισαγωγής και αξιοποίησης του προσωπικού. Ναι, μεγαλύτερη ευελιξία, δηλαδή περισσότερες επιλογές. Να μην αποκλείονται για οποιονδήποτε λόγο νέοι που αγαπούν το «σπορ» και να εξυπηρετείται μια πυραμίδα η οποία πρέπει να κλείνει προς τα πάνω. Η πρόσφατη μεταρρύθμιση που προώθησε το ΥΕΘΑ δυστυχώς άφησε στους περισσότερους την επίγευση μιας παρέμβασης εμβαλωματικής και ατελέσφορης.
Απαιτείται περισσότερη διαβούλευση και, γιατί όχι, επιστημονική έρευνα. Τα εργαλεία υπάρχουν, απορεί κανείς γιατί δεν αξιοποιούνται. Οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν ανάγκη μεγάλη από προσωπικό νεαρό και χαμηλόβαθμο. Κι ας αποχωρούν αρκετοί μετά, δεν είναι κακό, το σύστημα τους χρειάζεται εκεί που πονάει. Ας ψάξουμε πώς θα έρθουν αυτοί που θέλουν και θα μείνουν όσο χρειαστεί. Οι τρόποι μπορούν να βρεθούν, ας γίνουμε πιο εφευρετικοί και ευέλικτοι και πάνω απ’ όλα πιο σοβαροί και συνειδητοποιημένοι. Όλοι μας.
Ο κ. Χαραλαμπίδης είναι δημοσιογράφος, ιστορικός
Εφημερίδα Απογευματινή
