Με την ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ολοκληρώθηκε η εκδήλωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την παρουσίαση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, συνολικού ύψους 23 δισ. ευρώ.
Το πρόγραμμα αποτελεί τον βασικό αναπτυξιακό σχεδιασμό της κυβέρνησης για την επόμενη τετραετία, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων και παρεμβάσεων σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας και των υποδομών.
Κατά σειρά μίλησαν ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Γιώργος Χατζημάρκος, η Κατερίνα Οικονόμου και ο Νίκος Παπαθανάσης, ενώ τις τοποθετήσεις έκλεισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Δείτε ολόκληρη την εκδήλωση
Η ομιλία του πρωθυπουργού
«Επιτρέψτε μου να συγχαρώ τον αναπληρωτή υπουργό, Νίκο Παπαθανάση, το επιτελείο του, την Κατερίνα Οικονόμου, τον ΥΠΟΙΚ, Κυριάκο Πιερρακάκη, τον Υφ. ΥΠΟΙΚ, Θάνο Πετραλιά. Αν κρίνω από το χειροκρότημά σας, έχετε καταλάβει ποιος διαχειρίζεται τους πόρους», είπε αρχικά ο πρωθυπουργός. «Για το ΕΠΑ 2026-30, μιλάμε για 23 δισ. ευρώ, δεν θα μπορούσαμε να διαθέσουμε τους πόρους για ανάπτυξη και επενδύσεις, αν δεν ήταν απόρροια μιας επιτυχημένης οικονομικής διαχείρισης που ξεκίνησε από το 2019. Η χώρα μας πετυχαίνει πρωτογενή πλεονάσματα, να μειώνει το χρέος με ρυθμούς ταχύτερους στην ιστορία του ΟΟΣΑ, αυξάνοντας παράλληλα τις δημόσιες επενδύσεις. Μπορεί και διαχέει τα οφέλη της ανάπτυξης προς όφελος όλων των Ελλήνων και Ελληνίδων, σε κάθε γωνιά της πατρίδας. Έχουμε ένα όπλο για να σχεδιάσουμε την οικονομική μας πολιτική, με ορίζοντα το 2030».
«Συνειδητή πολιτική επιλογή η επένδυση στο ΕΠΑ, θα μπορούσαμε να διαθέσουμε περισσότερους πόρους σε επιδόματα και παροχές. Δεν το κάνουμε, γιατί η σύγκλιση με την Ευρώπη θα γίνει στο πεδίο των επενδύσεων, δημόσιων και ιδιωτικών», σημείωσε.
Η δεύτερη παρατήρηση έχει να κάνει με τη μεγάλη σημασία στην περιφερειακή διάσταση του προγράμματος. Σκοπός είναι να φτάσει και στους 1008 ταχυδρομικούς κώδικες, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, η ανάπτυξη. Αυτό θα γίνει μόνο εφόσον εντασσόμαστε όλοι σε ένα πλαίσιο, εφόσον είμαστε περισσότερο συντονισμένοι στην υλοποίηση πολιτικών που έχουν τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό σκέλος. Το ελληνικό κράτος δεν είχε συνηθίσει ούτε σε βαριές δομές συντονισμού, ούτε σε σχεδιασμό. Ξέρουμε ότι θα κριθεί η θέση της Ελλάδος σε μια Ευρώπη που αλλάζει, αν θα πετύχουμε σύγκλιση ή αν θα μείνουμε σε κατηγορία χωρών που θα λαχανιάζουν για να προλάβουν. Έχω θέσει πολύ ψηλά τον πήχη των προσδοκιών, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, αποτέλεσμα δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, θα βρεθούν στην κορωνίδα των προτεραιοτήτων. Τα παραπάνω συνδέονται με τη σκληρή διαπραγμάτευση για το ΠΔΠ, που και εκεί απαιτείται συντονισμός και διαλειτουργικότητα χρηματοδοτικών εργαλείων. Όλα αυτά επιβάλλουν να κινηθούμε με μεγαλύτερες ταχύτητες, αποτελεσματικότητα, αλλά και διαφάνεια, που είναι μια μεγάλη πρόκληση για την επόμενη τετραετία, εφόσον μας εμπιστευτεί ο ελληνικός λαός. Θα ήθελα να κρατήσετε την αισιοδοξία για το ύψος του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και τη δυνατότητα να το χρησιμοποιήσουμε ως εφαλτήριο για αναπτυξιακό άλμα, στο πλαίσιο της εποχής: Όχι μόνο δρόμοι, αλλά και δίκτυα. Όχι μόνο σχολεία, αλλά και διαχείριση υδάτων. Θερμά συγχαρητήρια στο επιτελείο του Νίκου Παπαθανάση, αλλά η δύσκολη δουλειά ξεκινά τώρα. Το 2030, η Ελλάδα μπορεί και θα είναι μια πολύ καλύτερη χώρα.
Πιερρακάκης: Διαθέτουμε περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις
«Το ευρύτερο νόημα της ανάπτυξης είναι να χτίζεις πάνω σε όσα έχεις ήδη κατακτήσεις και να επενδύεις σήμερα σε όσα θα χρειαστεί η χώρα αύριο», είπε αρχικά στην ομιλία του ο Κυριάκος Πιερρακάκης.
«Η σημασία του ΕΠΑ υπερβαίνει το ύψος των πόρων του. Εκφράζει τη δυνατότητα της Ελλάδας να σχεδιάζει το μέλλον της με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να χρηματοδοτεί η ίδια τις προτεραιότητές της», είπε στη συνέχεια. «Αυτή η δυνατότητα είναι το αποτέλεσμα της προόδου που έχει συντελεστεί στην ελληνική οικονομία υπό την πρωθυπουργία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η Ελλάδα συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 12,1% το α’ τρίμηνο του έτους ξεπερνώντας σημαντικά την αρχική εκτίμηση που ήταν 7%. Η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%, ενώ οι εξαγωγές έχουν υπερδιπλασιάσει το μερίδιό τους στο ΑΕΠ σε σχέση με το 2010».
«Η χώρα έχει πλέον ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και την αξιοπιστία της την ίδια στιγμή το δημόσιο χρέος ακολουθεί την πιο πτωτική πορεία σε ολόκληρο τον κόσμο και προβλέπεται να είναι στο 119% στο τέλος της δεκαετίας. Όλα αυτά μαζί συνθέτουν μια οικονομία πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική και κυρίως μας δίνουν δυνατότητα επιλογών, να διαθέτουμε περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις και να τους κατευθύνουμε στις προτεραιότητες εκείνες που θα καθορίσουν την Ελλάδα των επόμενων ετών».
Χατζημάρκος: Το μήνυμα κατά της “ακυρομανίας”
Ο Γιώργος Χατζημάρκος, Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου και πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, ανέφερε πως «πριν έναν χρόνο συναντηθήκαμε ως περιφερειάρχες με τον πρωθυπουργό και είχαμε βάλει τα εξής αιτήματα: Να ξεκινήσει νωρίτερα το ΕΠΑ, να αυξηθεί και να υπάρξει πρόβλεψη για όσα προγράμματα δεν θα ολοκληρώνονταν έγκαιρα. Ευχαριστούμε τον πρωθυπουργό για την άμεση ανταπόκριση». Ανέφερε πως : “«Απορρόφηση» είναι η πρώτη είδηση που βγαίνει πάντα, ωστόσο δεν δουλεύουμε για τους δείκτες. Στόχος είναι κάθε ευρώ που έχει απορροφηθεί να δώσει ποιότητα ζωής σε όλους τους πολίτες, από άκρου εις άκρον της Ελλάδας. Εθνική ανάπτυξη είναι το άθροισμα της ανάπτυξης 13 περιφερειών για εμάς. Στόχος είναι κάθε ποσό που δαπανάται να δίνει κοινωνικό αποτύπωμα”.
Πρόσθεσε πως «κρίσιμο είναι το θέμα της ταχύτητας. Υπάρχει η εσωτερική πτυχή: Συντομότερες διαδικασίες εγκρίσεων και να γίνουν ενέργειες για την επικάλυψη των ελέγχων, δεν θα έπρεπε κάποιοι να μπορούν να χρησιμοποιούν την αφοσίωση της κοινωνίας ως όπλο εναντίον της, υπάρχουν πολλές δίοδοι ανοιχτές για να σταματά ένα έργο, πρέπει να συντομεύσουμε τις διαδικασίες δημοπράτησης και ωρίμανσης. Πρέπει να ασχοληθούμε και με το δικαίωμα των πολιτών να πάρουν το έργο που έχουν ανάγκη και περιμένουν. Επειδή υπάρχει το φαινόμενο της «ακυρομανίας», κάθε έργο που ακυρώθηκε είναι απώλεια σε κάλυψη αναγκών και αύξηση του ΑΕΠ. Άλλο ο έλεγχος και άλλο το «μαστίγωμα».
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην εδαφική δικαιοσύνη: «Δεν ισχύει το ότι πρέπει οι κανόνες να είναι ίδιοι από άκρη σε άκρη της Ελλάδας», τόνισε, ενώ έδωσε έμφαση και στην καθαρή ευθύνη: «Οι περιφέρειες της χώρας σε όλες τις μεγάλες κρίσεις βγήκαμε μπροστά, παραμερίζοντας αρμοδιότητες και βάλαμε πλάτη. Από την πλευρά μας, ώριμα, καλά σχεδιασμένα έργα, μετρήσιμοι δείκτες, συνεργασία με τα Υπουργεία. Όχι σε αποσπασματικές λίστες έργων, ναι σε ολοκληρωμένα σχέδια».
Υπάρχει η συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-34, στην Ευρώπη: «Η χώρα μας μπορεί να βγει μπροστά παρουσιάζοντας το ΕΠΑ, να στείλει το μήνυμα ενδυνάμωσης της αποκέντρωσης και να παρουσιάσει τα αποτελέσματα αυτά με υπερηφάνεια. Κύριε πρωθυπουργέ, οι 13 περιφέρειες είναι σύμμαχοί σας στον εθνικό αγώνα που δίνετε», είπε καταληκτικά ο κ. Χατζημάρκος.
Η ΓΓ Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, Κατερίνα Οικονόμου έδωσε το περίγραμμα του ΕΠΑ, το οποίο «δομείται και διαρθρώνεται σε 20 τομεακά προγράμματα, ένα ανά υπουργείο 13 περιφερειακά, ένα ανά περιφέρεια και 4 ειδικού περιεχομένου. Πρόκειται για 37 προγράμματα», σημείωσε, θέτοντας στο επίκεντρο την πλήρη και αποτελεσματική αξιοποίηση πόρων για αναπτυξιακές δράσεις και μεταρρυθμίσεις για την αξιοποίηση των πόρων. Το τρίπτυχο πάνω στο οποίο βασίζεται το ΕΠΑ είναι: «Ταχύτητα-Αποτελεσματικότητα-Διαφάνεια». Σημείωσε, δε, πως θεσπίστηκε συμμετοχικός μηχανισμός για την παρακολούθηση του προγράμματος, με την Επιτροπή Παρακολούθησης να συνεδριάζει σήμερα στο Ωδείο Αθηνών, για την εξειδίκευση του προγράμματος. «Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια, που συντελείται υπό το όραμα του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη», τόνισε, εξαίροντας τον ρόλο του αρμόδιου υπουργού, Κυριάκου Πιερρακάκη, του υφυπουργού, Θάνου Πετραλιά, αλλά και τον ρόλο του Νίκου Παπαθανάση.
Παπαθανάσης: Το ΕΠΑ είναι η απόδειξη σχεδιασμού και επιστροφής πόρων στην κοινωνία
Το ΕΠΑ είναι η απόδειξη σχεδιασμού και επιστροφής πόρων στην κοινωνία. Εϊναι το βασικό εργαλείο αξιοποίησης των πόρων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Το 2019, οι διαθέσιμοι πόροι για Δημόσιες Επενδύσεις 5,6 δισ. ευρώ, το 2026 ανέρχονται στο ύψος ρεκόρ 16,7 δισ. ευρώ. Είναι μια πολύ σημαντική αύξηση, αποτέλεσμα πολιτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής αξιοπιστίας, χρήσης νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. Είναι αποτέλεσμα των κυβερνήσεων Μητσοτάκη, που δεν αρκούνται στις ανακοινώσεις.
Κινητοποιούνται 17,1 δισ από το ΠΔΕ και άλλα 5,8 για ολοκλήρωση υποχρεώσεων της προηγούμενης περιόδου, συνολικά 23 δισ, περίπου διπλάσιοι από το 2021-25. Πρόκειται για έργα όπως δρόμοι, υποδομές, στήριξη επιχειρήσεων, δημογραφικό, στέγαση, πράσινη μετάβαση, ανθεκτικότητα. Στόχος η εξυπηρέτηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Εθνική και Περιφερειακή Ανάπτυξη. Η επιτυχία του ΕΠΑ βασίζεται στη συνεργασία. Η ανάπτυξη αποκτά αξία, όταν βελτιώνει την καθημερινότητα του πολίτη, όπου και αν ζει. Μεταρρυθμίσαμε το θεσμικό πλαίσιο του ΕΠΑ, με στόχο καλύτερη υλοποίηση και διαφάνεια. Μας ενδιαφέρει πόσα έργα ολοκληρώνονται και παραδίδονται, όχι πόσα έργα εντάσσονται. Η επιτροπή παρακολούθησης έχει ρόλο τον συντονισμό, την αξιολόγηση του προγράμματος.
Από το 2019 μέχρι σήμερα, η Ελλάδα άλλαξε κατεύθυνση. Μέχρι το 2030, θέλουμε να δημοιουργηθούν πολλές περισσότερες από 560.000 θέσεις εργασίας, και τις επενδύσεις από το 83%. Να ενισχύσουμε την αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής από 22% (στην Ευρώπη είναι 1,5%). 94.000.000 2020, 2,7 δισ το 2025 οι συναλλαγές μέσω gov.gr. Στη μέχρι σήμερα πορεία μας, ιδιαίτερη θέση έχει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στις 30/9 υποβάλλουμε το τελευταίο αίτημα πληρωμής στο ΤΑΑ με στόχο να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ. Το στεγαστικό, το δημογραφικό, οι περιφερειακές ανισότητες παραμένουν μεγάλες προκλήσεις, αλλά η Ελλάδα διαθέτει τα θεμέλια να τις αντιμετωπίσει. Στόχος είναι η ανάπτυξη με κοινωνικό αποτύπωμα. Για την Ελλάδα του 2030, συνεχίζουμε με στόχο καλύτερες υποδομές, ανταγωνιστική βιομηχανία, περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη χτίζουμε την Ελλάδα του 2030, μια Ελλάδα που δεν εγκλωβίζεται στο χθες.
Η στόχευση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης
Στόχος του ΕΠΑ 2026-2030 είναι εθνικοί πόροι 23 δισ. ευρώ να συμβάλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας και στην εδραίωση μιας κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης.
Καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (TAA) κλείνει τον κύκλο του φέτος τον Αύγουστο, η κυβέρνηση ενεργοποιεί το ΕΠΑ 2026-2030 το οποίο θα χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά με εθνικούς πόρους οι οποίοι θα κατευθυνθούν κυρίως σε Περιφέρειες και δήμους με σκοπό να χρηματοδοτήσουν την ολοκλήρωση υφιστάμενων και νέων έργων.
Ας σημειωθεί ότι το πρόγραμμα της νέας περιόδου έχει ενισχυμένο προϋπολογισμό σε σχέση με τον αντίστοιχο προϋπολογισμό της προγραμματικής περιόδου 2021-2025 και διαθέτει επαρκείς πόρους για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της προηγούμενης περιόδου.
Το πρόγραμμα λειτουργεί συμπληρωματικά με τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, έχει καθοριστική συμβολή στην υλοποίηση της εθνικής στρατηγικής για την περιφερειακή ανάπτυξη ενώ προωθεί την επέκταση της χρήσης χρηματοδοτικών εργαλείων και ΣΔΙΤ.
