Η θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Η Αθήνα έχει αφήσει πίσω της την εποχή που η ελληνική εξωτερική πολιτική ήταν κυρίως αμυντική, περιμένοντας τις κινήσεις των άλλων για να αντιδράσει. Πλέον, η χώρα ακολουθεί μια στρατηγική γεμάτη αυτοπεποίθηση και συνεχείς πρωτοβουλίες. Με σταθερή πυξίδα το Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα αναβαθμίζει τον ρόλο της στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό, όπως είναι απολύτως φυσικό, ενοχλεί βαθύτατα την Τουρκία, η οποία βλέπει τα μεγάλα της σχέδια για τη «Γαλάζια Πατρίδα» να ναυαγούν και να απομονώνονται διεθνώς.
Το «κλειδί» σε αυτήν τη νέα, δυναμική πορεία είναι οι στοχευμένες ελληνικές κινήσεις στη θάλασσα και την ενέργεια. Η παρουσία πολυεθνικών κολοσσών, όπως η αμερικανική Chevron στα οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης αποτελεί μια ξεκάθαρη, έμπρακτη απόδειξη ότι η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής της Ζώνης (ΑΟΖ), έχοντας μάλιστα την ισχυρή πολιτική υποστήριξη της Ουάσινγκτον. Παράλληλα, η χώρα βάζει τάξη στον θαλάσσιο χώρο της προωθώντας τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Με απλά λόγια, οι ελληνικές Αρχές εφαρμόζουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες για να θωρακίσουν τις ελληνικές θάλασσες νομικά, δημιουργώντας μια κατάσταση που δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφισβήτησης από τρίτους.
Αυτή η εθνική προσπάθεια δεν γίνεται στο κενό, αλλά χτίζεται πάνω σε ένα γερό δίχτυ προστασίας μέσω διεθνών συμμαχιών που αλλάζουν τις ισορροπίες στην περιοχή. Η ολοένα και πιο στενή συνεργασία της Αθήνας με τις ΗΠΑ, καθώς και η σταθερή σύμπλευση με το Ισραήλ, δημιουργούν ένα πραγματικό τείχος σταθερότητας. Ταυτόχρονα, η αμυντική συμφωνία της Ελλάδας με τη Γαλλία αλλάζει ριζικά τα δεδομένα. Δεν είναι μόνο τα σύγχρονα όπλα που αποκτά η χώρα, αλλά κυρίως η ρητή δέσμευση ότι το Παρίσι θα σταθεί στο πλευρό της Αθήνας σε περίπτωση απειλής. Πέρα όμως από τη στρατιωτική ισχύ, τεράστια σημασία έχουν και τα μεγάλα έργα υποδομής.
Η προωθούμενη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, με την ενεργή στήριξη γαλλικών εταιρειών και συμφερόντων, είναι ένα έργο ιστορικής σημασίας. Κάνει την Ελλάδα απαραίτητο ενεργειακό κόμβο για όλη την Ευρώπη και σπάει στην πράξη κάθε προσπάθεια της Τουρκίας να απομονώσει ενεργειακά την Κύπρο.
Όλες αυτές οι επιτυχημένες κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα έχουν προκαλέσει φανερή αμηχανία και εκνευρισμό στην Άγκυρα. Βλέποντας ότι η Ελλάδα οργανώνεται μεθοδικά, η Τουρκία αντιδρά με σπασμωδικές κινήσεις και συνεχείς λεονταρισμούς. Οι παράνομες NAVTEX, οι προσπάθειες παρενόχλησης των ερευνητικών σκαφών και οι εμπρηστικές δηλώσεις δεν αποτελούν ένδειξη ισχύος. Αντίθετα, δείχνουν την απελπισία μιας γείτονος χώρας που προσπαθεί μάταια να ανατρέψει μια πραγματικότητα που διαμορφώνεται εις βάρος της. Η Ελλάδα, ωστόσο, συνεχίζει ψύχραιμα, σταθερά και αποφασιστικά. Ασκεί τα αυτονόητα δικαιώματά της με σχέδιο και με τη σιγουριά που της δίνουν το Διεθνές Δίκαιο και οι ισχυροί σύμμαχοί της, αποδεικνύοντας ότι οι φωνές και οι απειλές πέφτουν τελικά στο κενό.
Ο κ. Δεσποτόπουλος είναι διεθνολόγος
Εφημερίδα Απογευματινή
