Τον στόχο για την άμεση λειτουργία κέντρου επιστροφών μεταναστών (return hub) στην Αφρική επανέλαβε σε συνέντευξή του στο Politico ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, με το δημοσίευμα να επιβεβαιώνει πλήρως το χθεσινό ρεπορτάζ της «Απογευματινής», πως οι χώρες που εξετάζονται είναι η Ρουάντα και ακολούθως η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν.
Μιλώντας στο αμερικανικό μέσο ενημέρωσης, ο κ. Πλεύρης εξήγησε ότι το αποκαλούμενο «Core Group» των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προωθούν την πρωτοβουλία (Δανία, Αυστρία, Ελλάδα, Γερμανία και Ολλανδία) επιδιώκει να θέσει σύντομα σε εφαρμογή ένα πιλοτικό σχήμα για την αποστολή σε καθορισμένες τρίτες χώρες αιτούντων άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί. Ουσιαστικά η χώρα μας ηγείται του φιλόδοξου σχεδίου της ΕΕ, με τον σχεδιασμό που παρουσίασε ο κ. Πλεύρης να προβλέπει την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος το πρώτο εξάμηνο του 2027, ενώ το εγχείρημα θα πρέπει να είναι πλήρως λειτουργικό έως το δεύτερο εξάμηνο του 2027, χρονικό διάστημα που συμπίπτει με την ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Ελλάδα τον Ιούλιο.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για κέντρα κλειστού τύπου, καθώς ξεκαθάρισε ότι το σχέδιο δεν αφορά τη δημιουργία εγκαταστάσεων επιστροφής, αλλά τον καθορισμό χωρών που θα υποδέχονται τους επιστρεφόμενους. «Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίπτεται στέλνεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», τόνισε χαρακτηριστικά. «Εάν η αίτηση ασύλου σας έχει απορριφθεί, θα επιστρέψετε είτε στη χώρα καταγωγής σας είτε σε μια τρίτη χώρα εκτός ΕΕ», σημείωσε, εξηγώντας πως «είναι ένα ακόμη μέσο άσκησης πίεσης που θα μπορούσε να αυξήσει τις εθελούσιες επιστροφές».
Σύμφωνα με το Politico, δύο διπλωμάτες της ΕΕ που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας ανέφεραν ότι η πρώτη συμφωνία ενδέχεται να συναφθεί με τη Ρουάντα, ενώ εξετάζονται επίσης η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν. Ο Θάνος Πλεύρης δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε χώρες, σημείωσε ωστόσο πως οι χώρες που εξετάζονται διαθέτουν ήδη μεγάλους μεταναστευτικούς πληθυσμούς και δομές φιλοξενίας. Παράλληλα, όπως ανέφερε, τα μέλη του Core Group είναι ανοιχτά σε διαφορετικά μοντέλα συνεργασίας, από καταυλισμούς έως ευρύτερα προγράμματα ένταξης.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου επισήμανε ακόμη ότι τα μέλη του Core Group βρίσκονται ήδη σε συνομιλίες με διεθνείς οργανισμούς για τη θέσπιση διαδικασιών παρακολούθησης, ώστε να διασφαλίζεται ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις τρίτες χώρες όπου θα πραγματοποιούνται οι επιστροφές. «Προφανώς δεν πρόκειται να μεταθέσουμε αυτή την ευθύνη αλλού», τόνισε ο κ. Πλεύρης. «Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες», υπογράμμισε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, παράλληλα με το σχέδιο των επιστροφών, η Ελλάδα πρωτοστατεί στο να βάλει η ΕΕ «φρένο» και στις νέες αφίξεις παράνομων μεταναστών. Ο κ. Πλεύρης αναμένεται να παρουσιάσει επισήμως αύριο στο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο και την ελληνική πρόταση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης του Μεταναστευτικού, προτείνοντας ακόμη και αναστολή των διαδικασιών ασύλου και άμεσες επιστροφές όταν παρουσιάζονται μαζικές μεταναστευτικές ροές.
Η πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια της πρότασης που διατύπωσε στις 4 Αυγούστου ο Κυριάκος Μητσοτάκης με αφορμή τη μαζική μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα. Σε άρθρο του στο Politico ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε επισημάνει πως η Ευρώπη χρειάζεται νέα μέτρα για να αντιμετωπίσει μία «ύπουλη μορφή υβριδικής πίεσης: την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης», προτείνοντας ένα ειδικό ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης τέτοιων καταστάσεων, θέτοντας ακόμα και το ζήτημα της προσωρινής αναστολής των αιτήσεων ασύλου σε ακραίες συνθήκες πίεσης.
«Σε σαφώς καθορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις ακραίας και δυσανάλογης πίεσης -είτε στα χερσαία σύνορα είτε έπειτα από μαζικές αφίξεις διά θαλάσσης-, τα κράτη-μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, στο πλαίσιο ενός ειδικού καθεστώτος έκτακτης ανάγκης της ΕΕ, να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή αιτήσεων ασύλου από νεοαφιχθέντες, προχωρώντας παράλληλα στην ταχεία επιστροφή όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής, σε πλήρη συμμόρφωση με τις νομικές υποχρεώσεις της ΕΕ», σημείωσε.
Εφημερίδα Απογευματινή
