Η διήµερη παραµονή του Μάρκο Ρούµπιο, Αµερικανού υπουργού Εξωτερικών και συµβούλου Εθνικής Ασφαλείας, για τον 6ο Γύρο Στρατηγικού ∆ιαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ (οι ΗΠΑ διεξάγουν Στρατηγικό ∆ιάλογο µε περίπου 25 χώρες), ήταν από τις πιο σηµαντικές επισκέψεις ανώτατου αξιωµατούχου της υπερδύναµης στην Αθήνα τα τελευταία 25 χρόνια. Το αποτύπωµα της παρουσίας του ήταν πολυεπίπεδο. Ο Μάρκο Ρούµπιο αποτελεί ιεραρχικά το νούµερο 3 στην κυβέρνηση της 47ης προεδρίας, αλλά ουσιαστικά µε τη διττή θεσµική ιδιότητά του και το πολιτικό εκτόπισµά του, λόγω της εµπειρίας του στα κοινά, θεωρείται ο δεύτερος πιο σηµαντικός µετά τον Ντόναλντ Τραµπ. Είναι ο εµπνευστής και ο θεµελιωτής της αρχιτεκτονικής ασφαλείας, της εξωτερικής πολιτικής και υψηλής στρατηγικής των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο µε τις νοµοθετικές πρωτοβουλίες του κατά τη διάρκεια της 14ετούς θητείας του στη Γερουσία. ∆ιετέλεσε, µεταξύ άλλων, αντιπρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών και ανώτερο µέλος στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων. Ταύτισε τα αµερικανικά συµφέροντα µε αυτά της Ελλάδας και της Κύπρου στην περιοχή, δηµιουργώντας τις τριγωνικές συµµαχίες, µε το «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ) να αποτελεί την κορωνίδα. Το πιο πιθανό είναι να αποτελεί έναν από τους δύο πιο δηµοφιλείς υποψήφιους για το χρίσµα του προέδρου στο Ρεπουµπλικανικό Κόµµα στις εκλογές του 2028.
Ο επικεφαλής της αµερικανικής διπλωµατίας έδωσε το στίγµα για την επόµενη µέρα των ελληνοαµερικανικών σχέσεων. Εχοντας συµπληρωθεί οχτώ χρόνια Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, η γεωοικονοµία προστέθηκε στην παραδοσιακή γεωστρατηγική διάσταση. Ενέργεια, ναυτιλία, λιµάνια και υψηλή τεχνολογία συµπληρώνουν την άµυνα, την ασφάλεια και τα εξοπλιστικά που µακροχρόνια όριζαν σχεδόν µονοδιάστατα το επίπεδο των διµερών σχέσεων. Η Ελλάδα εξυπηρετεί τον αµερικανικό στρατηγικό σχεδιασµό πολλαπλώς στους προαναφερόµενους τοµείς, καθώς και στα εξής σηµαντικά πεδία: α) µέτωπο ενάντια στη Ρωσία, β) µέτωπο ενάντια στην Κίνα, γ) ευρωατλαντικές σχέσεις και δ) Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική. Η Ελλάδα έχει αποκτήσει τεχνογνωσία τόσο της Ανατολικής Μεσογείου, εκπληρώνοντας ρόλους, όσο και του αµερικανικού πολιτικού συστήµατος για την ευόδωση στρατηγικών συνεργειών. Η χώρα µας έχει δοκιµαστεί επιτυχώς στην ανάληψη αρµοδιοτήτων, δικαιοδοσιών και ευθυνών, κάνοντάς τες παραδοτέες στους στόχους που τίθενται από τις ΗΠΑ.
Από κράτος-πελάτης (client state), όπου η Ελλάδα ταυτιζόταν απόλυτα µε τις ΗΠΑ και εξαρτιόταν µονοµερώς διπλωµατικά, οικονοµικά, πολιτικά και στρατιωτικά, έγινε κράτος-ακόλουθος (bag wagoning) µε ετεροβαρή σχέση µε τις ΗΠΑ, όπου συνολικά ο υπολογισµός κόστους-οφέλους/αρνητικών-θετικών δεν ήταν επωφελής για την Ελλάδα και στη συνέχεια «στρατηγικός εταίρος» (strategic partner), µια σχέση αναβαθµισµένη, ειδική και πολυεπίπεδη, µε αναλογική ισότητα µεταξύ των δύο χωρών. Η Ελλάδα από δεδοµένος σύµµαχος µετατράπηκε σε απαραίτητο σύµµαχο (indispensable ally) και υπόδειγµα συµµάχου (model ally). Το επόµενο στάδιο είναι να πάρει τη θέση του αναντικατάστατου συµµάχου (irreplaceable ally) και του κοµβικού κράτους (key state) των ΗΠΑ στην περιοχή, ώστε κάθε φορά που απειλούνται τα συµφέροντα της Ελλάδας να είναι σαν να απειλούνται αυτά των ΗΠΑ. Η Ελλάδα πληροί τις προϋποθέσεις για να µετατραπεί σε κράτος-κλειδί (pivot-state), κεφαλαιοποιώντας το µέγιστο δυνατό αποτέλεσµα σε µια ιδιαίτερα ευνοϊκή γεωπολιτική συγκυρία διαρκείας. Επαφίεται στο εγχώριο πολιτικό προσωπικό να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, κλειδώνοντας τη θέση της Ελλάδας ως µεσαίας δύναµης στην Ανατολική Μεσόγειο.
*∆ιεθνολόγος µε ειδίκευση στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
