Μπορεί η διεύρυνση ενός κόμματος με την ενσωμάτωση πολιτικών προσώπων από άλλους κομματικούς χώρους να αλλοιώσει την ιδεολογική του ταυτότητα και τις αρχές του; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, αν ληφθεί υπόψη ότι μία από τις κατηγορίες που έχουν διατυπωθεί από συντηρητικά και παλαιά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας -και την οποία επαναλαμβάνουν ο Αντώνης Σαμαράς και συνεργάτες του- είναι η «ΠΑΣΟΚοποίηση» του κόμματος, καθώς η διεύρυνση την οποία έχει κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από τη στιγμή που εξελέγη αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, περιλαμβάνει πολιτικά πρόσωπα από τον χώρο του Σοσιαλιστικού Κινήματος.
Στο παραπάνω ερώτημα η απάντηση από το πρωθυπουργικό περιβάλλον είναι ότι επ’ ουδενί αλλοιώνεται η ιδεολογική φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας, διότι οι προσχωρούντες σε αυτήν προσχωρούν και στις αρχές της και κάνουν αποδεκτή τη φιλελεύθερη ιδεολογία της.
Από την άλλη πλευρά, ένα άλλο ερώτημα που τίθεται σε σχέση με τις εκτεταμένες διευρύνσεις των κομμάτων είναι αν οι προσχωρήσεις αυτές αποτελούν ομολογία έλλειψης ικανών στελεχών στο κόμμα, που προσκαλεί στελέχη από άλλους χώρους να ενταχθούν σε αυτό. Αυτό εν μέρει μόνο μπορεί να ισχύει και, εν πάση περιπτώσει, μπορεί να συνιστά αλαζονική αντίληψη πολιτικά, καθώς εκείνο που προέχει, ειδικά σε ένα κόμμα που κυβερνά, είναι να εξυπηρετεί αποτελεσματικά το ευρύτερο συμφέρον της κοινωνίας. Κατά συνέπεια, η επιλογή ικανών προσώπων από άλλους κομματικούς χώρους είναι χρήσιμη, χάριν κυβερνητικής αποτελεσματικότητας και της ίδιας της κοινωνίας, που την απαιτεί.
Οι πρώτες εντάξεις από την ΕΡΕ
Ομως, σε σχέση με αυτούς τους προβληματισμούς ή τις αντιδράσεις, παραγνωρίζεται η ιστορική πραγματικότητα, που αποκαλύπτει ότι οι αρχηγοί της Ν.Δ. έχουν, λίγο έως πολύ, κάνει κινήσεις διευρύνσεων με την ένταξη στελεχών από άλλους κομματικούς χώρους, πρωτοστατούντος του ιδρυτή της Ν.Δ., Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Ο ίδιος είχε παράδοση στις διευρύνσεις, δεδομένου ότι και προδικτατορικώς, ως αρχηγός της ΕΡΕ, είχε εντάξει σε αυτήν προσωπικότητες από άλλο κόμμα. Δύο πρόσωπα που είχαν ενταχθεί τότε στο κόμμα και προέρχονταν από το Κέντρο ήταν οι Παναγιώτης Κανελλόπουλος και Σπύρος Θεοτόκης. Επιπλέον, ο Καραμανλής είχε εντάξει στην ΕΡΕ και βενιζελογενή στελέχη, όπως οι Ευάγγελος Αβέρωφ, Κωνσταντίνος Τσάτσος, Γρηγόρης Κασιμάτης, Γιάννης Μπούτος και Τάκος Μακρής.
Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης ο Καραμανλής είχε εντάξει στη νεοϊδρυθείσα Νέα Δημοκρατία στελέχη της Ενώσεως Κέντρου, όπως ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο Θανάσης Κανελλόπουλος, ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου και ο Παύλος Βαρδινογιάννης. Σημειώνεται ότι, όσον αφορά τα στελέχη της Ενώσεως Κέντρου, ο πρόσθετος λόγος, εκτός από το κεντρώο άνοιγμα, ήταν ότι επρόκειτο για φιλοευρωπαϊστές και υπέρμαχους της ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ, που ήταν και το όραμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Και δεν ήταν μόνο αυτά τα στελέχη που προέρχονταν από το Κέντρο και εντάχθηκαν στη Ν.Δ. Ηταν, ακόμα, ο Δημήτριος Παπασπύρου, που διετέλεσε πρόεδρος της Βουλής, ο Γεώργιος Μπακατσέλος, ο Ιωάννης Τούμπας και ο Θεοχάρης Ρέντης.
Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, που διαδέχτηκε τον Ευάγγελο Αβέρωφ στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, δεν χρειάστηκε να κάνει κεντρώα ανοίγματα σε πρόσωπα. Ηγετικό στέλεχος της Ενώσεως Κέντρου ήταν άλλωστε… Κέντρο από μόνος του. Ετσι, τα κεντρώα ανοίγματα της Ν.Δ. υπό την ηγεσία του έγιναν μέσω της πολιτικής που εφάρμοσε ως πρωθυπουργός.
Ούτε επί της αρχηγίας του Κώστα Καραμανλή είχαμε κάποια διεύρυνση του κόμματος με συγκεκριμένα πρόσωπα. Ηταν μία θητεία όπου, αντί για στροφή σε πρόσωπα που να αντιπροσωπεύουν το Κέντρο και να τονίζουν τον κεντροδεξιό χαρακτήρα της Ν.Δ., επιλέχθηκε η στροφή στον «μεσαίο χώρο». Στην περίοδο της διακυβέρνησής του, ένα είδος θεσμικής διεύρυνσης ήταν η πρότασή του για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας ενός στελέχους του ΠΑΣΟΚ, του Κάρολου Παπούλια.
Από τον ΛΑΟΣ στο ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι
Ο Αντώνης Σαμαράς ως πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας είχε κάνει μία αμφίπλευρη διεύρυνση. Αφ’ ενός είχαν ενταχθεί από τον ΛΑΟΣ του Γιώργου Καρατζαφέρη τα στελέχη της παράταξης Μάκης Βορίδης, Αδωνις Γεωργιάδης και Θάνος Πλεύρης. Από το ΠΑΣΟΚικό στρατόπεδο είχε ενταχθεί στη Ν.Δ. την εποχή της αρχηγίας Σαμαρά ο Βασίλης Οικονόμου, ενώ επί πρωθυπουργίας του είχε γίνει μία μεταγραφή από το σημιτικό στρατόπεδο, ο Γιάννης Στουρνάρας, στον οποίο είχε δοθεί το υπουργείο Οικονομίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έκανε τίποτε περισσότερο από το να ακολουθήσει την πρακτική διεύρυνσης των προκατόχων του, ίσως σε μεγαλύτερο εύρος. Οι εντάξεις αφορούσαν πολιτικά πρόσωπα από τον κεντρώο χώρο, το εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ, αλλά και το Ποτάμι.
Μεταξύ των στελεχών άλλων κομμάτων που ενέταξε στη Ν.Δ. ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιλαμβάνονται οι Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ, Κυριάκος Πιερρακάκης, προερχόμενος και αυτός από το ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Φλωρίδης, πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ, Λίνα Μενδώνη, επίσης προερχόμενη από το ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Λοβέρδος, που εντάχθηκε επίσημα στη Νέα Δημοκρατία τον Σεπτέμβριο του 2025, Εύη Χριστοφιλοπούλου κ.ά.
Από το Ποτάμι προέρχονται οι Γιώργος Αμυράς, Ιάσων Φωτήλας, Χάρης Θεοχάρης, Γιώργος Μαυρωτάς και Κατερίνα Μάρκου, που προσχώρησαν στη Ν.Δ. μετά τη διάλυση του κόμματος του Σταύρου Θεοδωράκη.
