Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ενεργειακή κρίση, την αύξηση των τιμών, την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και τις εξελίξεις στην Ουκρανία να βρίσκονται στο προσκήνιο, συμμετέχει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης οι διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η διεύρυνση της ΕΕ και το Μεταναστευτικό.
Στο επίκεντρο το ενεργειακό κόστος
Με φόντο τη διεθνή αβεβαιότητα και την αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να τονίσει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση των τιμών της ενέργειας και η αναζήτηση τρόπων για στοχευμένη και προσωρινή στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Όπως αναμένεται να επισημάνει, τα μέτρα θα πρέπει να συνδυάζονται με τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, καθώς οι αγορές παραμένουν νευρικές.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται επίσης να επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και της ανάπτυξης ενεργειακών διασυνδέσεων, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη λήψης μεσοπρόθεσμων μέτρων που να ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες.
Επανεξέταση της ενεργειακής πολιτικής και της πράσινης μετάβασης
Σύμφωνα με την ελληνική θέση, η πράσινη μετάβαση αποτελεί μακροπρόθεσμο στόχο, ωστόσο η Ευρώπη καλείται να επανεξετάσει τις προσεγγίσεις της ως προς την ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική της.
Η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε μια περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει το ερώτημα κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί, σε συνθήκες υψηλού πληθωρισμού, να αντέξει ταυτόχρονα το αυξημένο ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, τις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης και την ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Ανταγωνιστικότητα και απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας
Η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμη περισσότερο, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη περιορισμού των κρίσιμων εξαρτήσεων της ΕΕ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επιμείνει στην υλοποίηση των εκθέσεων Letta και Draghi, ενώ θα επισημάνει ότι η πρόοδος στις πρωτοβουλίες για την απλούστευση της νομοθεσίας και την καθιέρωση του «28ου καθεστώτος» δεν είναι ικανοποιητική.
Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός και οι κόκκινες γραμμές της Ελλάδας
Η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο συνεχίζεται στη βάση του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου που προετοίμασε η ιρλανδική Προεδρία.
Η ελληνική θέση είναι ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υλοποιηθούν με λιγότερους πόρους. Η Αθήνα υποστηρίζει την ανάγκη ενός φιλόδοξου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ο οποίος θα ανταποκρίνεται στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία.
Παράλληλα, όμως, θεωρεί ότι οι νέες αυτές ανάγκες δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν εις βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Η Ελλάδα δεν προτίθεται να αποδεχθεί περαιτέρω περικοπές στους συγκεκριμένους τομείς.
Την ίδια στιγμή, εμφανίζεται ανοικτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ιδίων πόρων της ΕΕ, έχοντας καταθέσει σχετικές προτάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Διεύρυνση με βάση τις επιδόσεις των υποψήφιων χωρών
Σε ό,τι αφορά τη διεύρυνση της ΕΕ, η ελληνική θέση είναι ότι αποτελεί στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα, με την πρόοδο της διαδικασίας να εξαρτάται από τις επιδόσεις των ίδιων των υποψήφιων χωρών.
Η Ελλάδα δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της Ένωσης και η διεύρυνση αποτελούν δύο διακριτές διαδικασίες, οι οποίες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενιαίο πακέτο.
Παράλληλα, εκτιμά ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται προσεκτική μελέτη και όχι βιαστικές αποφάσεις.
Το Μεταναστευτικό και η προστασία των εξωτερικών συνόρων
Στο Μεταναστευτικό, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στα πρώτα κράτη-μέλη που ανέδειξαν τη σημασία της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.
Η Αθήνα έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην πρότασή της για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων, που συνδέονται με μαζικές εισροές ή με την εργαλειοποίηση της μεταναστευτικής πίεσης.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται η κρίση στον Έβρο το 2020, όταν η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με αυξημένη μεταναστευτική πίεση.
