Τα εγκαίνια του εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» πραγματοποιούνται σήμερα, Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες επενδύσεις στις ψηφιακές υποδομές της χώρας, με στόχο την αναβάθμιση των δυνατοτήτων της Ελλάδας στην επιστημονική έρευνα, την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Με μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, ο «Δαίδαλος» καταλαμβάνει την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη TOP500 των ισχυρότερων υπερυπολογιστών. Παράλληλα, βρίσκεται στην 23η θέση της κατάταξης Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των συστημάτων υψηλών επιδόσεων, αναδεικνύοντας και τη σημασία της εξοικονόμησης ενέργειας στις σύγχρονες υπολογιστικές υποδομές.
Η υποδομή εγκαταστάθηκε στο νέο Κέντρο Δεδομένων που δημιουργήθηκε στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού Λαυρίου. Ένας χώρος με βιομηχανικό παρελθόν μετατρέπεται έτσι σε κόμβο προηγμένης υπολογιστικής ισχύος, με δυνατότητες που αναμένεται να υποστηρίξουν την ερευνητική και επιχειρηματική δραστηριότητα.
Το έργο υλοποιήθηκε από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET), με συνολικό προϋπολογισμό 58,9 εκατομμυρίων ευρώ. Οι υπολογιστικοί πόροι του θα είναι διαθέσιμοι για την υποστήριξη πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, νεοφυών επιχειρήσεων, μικρομεσαίων εταιρειών και δημόσιων οργανισμών.
Η λειτουργία του αναμένεται να διευκολύνει την εκτέλεση σύνθετων επιστημονικών προσομοιώσεων, την ανάλυση τεράστιων συνόλων δεδομένων και την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι εφαρμογές εκτείνονται σε τομείς όπως η ιατρική έρευνα, η κλιματική επιστήμη, η ενέργεια, οι μεταφορές και η βιομηχανική καινοτομία.
Ο ρόλος του «Δαίδαλου» στην ΤΝ
Ο εθνικός υπερυπολογιστής αποτελεί τον βασικό υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS, μιας πρωτοβουλίας που αποσκοπεί στη σύνδεση της υπολογιστικής ισχύος με εργαλεία, τεχνογνωσία και υπηρεσίες για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα οργανωμένο οικοσύστημα συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων και επιχειρήσεων, δίνοντας τη δυνατότητα σε ομάδες που διαθέτουν καινοτόμες ιδέες να τις εξελίξουν χωρίς να χρειάζεται να επενδύσουν εξαρχής σε εξαιρετικά δαπανηρές υποδομές.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έχει επισημάνει σε δηλώσεις του στο ΕΡΤnews ότι ο «Δαίδαλος» θα επιτρέψει σε ερευνητές και επιχειρήσεις να εκπαιδεύουν μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από ό,τι ήταν εφικτό μέχρι σήμερα.
Όπως έχει εξηγήσει, πανεπιστήμια, ερευνητικοί οργανισμοί και εταιρείες που έχουν ήδη αναπτύξει ή δοκιμάσει αρχικές εκδόσεις εφαρμογών θα μπορούν να αξιοποιούν την απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ, τον χρόνο και τους πόρους για την περαιτέρω ανάπτυξή τους.
Η φιλοδοξία είναι η πρόσβαση στις υποδομές να ενισχύσει την καινοτομία και να μειώσει τα εμπόδια εισόδου για νεοφυείς επιχειρήσεις και ερευνητικές ομάδες. Τη διαχείριση του PHAROS προβλέπεται να αναλάβει εταιρικό σχήμα με συμμετοχή 70% του Υπερταμείου και 30% του Δημοσίου, σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο υπουργός, με στόχο μεγαλύτερη ευελιξία στις συνεργασίες και στις επενδύσεις.
Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Η ανάπτυξη του «Δαίδαλου» εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC.
Η λειτουργία του εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής υπολογιστικής αυτονομίας και ανάπτυξης υποδομών που μπορούν να υποστηρίξουν απαιτητικές εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και επιστημονικής έρευνας.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα δεν περιορίζεται στην εγκατάσταση ενός ισχυρού υπολογιστικού συστήματος. Το ζητούμενο είναι η αξιοποίησή του από την ερευνητική κοινότητα και την αγορά, η ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών και η δημιουργία προϋποθέσεων για την προσέλκυση επενδύσεων υψηλής τεχνολογίας.
Με τον «Δαίδαλο» και το PHAROS, η χώρα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της στον ευρωπαϊκό ψηφιακό χάρτη, μετατρέποντας την υπολογιστική ισχύ σε εργαλείο έρευνας, παραγωγικής αναβάθμισης και τεχνολογικής ανάπτυξης.
