Σαφές μήνυμα για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις ενεργειακές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη συζήτησή του με τον επικεφαλής του International Institute for Strategic Studies, Μπάστιαν Γκίγκεριχ, στο πλαίσιο του IISS Manama Dialogue 2026, που πραγματοποιείται στο Μπαχρέιν.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε την ελληνική θέση, όπως την είχε διατυπώσει και κατά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, όταν προήδρευσε της συνεδρίασης. Τόνισε ότι η Τουρκία και η Λιβύη συμφώνησαν το 2019 σε θαλάσσια όρια, αγνοώντας την παρουσία των ελληνικών νησιών, ενώ αναφέρθηκε και στην πρόσφατη κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή πλευρά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε εκ νέου τη συμφωνία «παράνομη και άκυρη», υποστηρίζοντας ότι αντίκειται στις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου. Αντιπαρέβαλε, μάλιστα, τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι αυτή κινείται στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς δικαίου.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο να επηρεαστούν μεγάλα ενεργειακά έργα από τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις, ήταν κατηγορηματικός: «Δεν θα το δεχθούμε». Όπως υπογράμμισε, μόνο ο σεβασμός στους διεθνείς κανόνες μπορεί να οδηγήσει στην επίλυση των διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, τονίζοντας ότι έργα αυτού του μεγέθους δεν μπορούν να γίνονται όμηροι γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων, παρά τις διαφορές που υπάρχουν.
Όπως σημείωσε, η Αθήνα δεν πρόκειται να αποδεχθεί την εργαλειοποίηση ενεργειακών υποδομών. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στο έργο Great Sea Interconnector, αλλά και στον σχεδιασμό για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Αίγυπτο, υπογραμμίζοντας το ενδιαφέρον της Ελλάδας για την ανάπτυξη τέτοιων υποδομών.
«Είμαστε αισιόδοξοι ότι θα κερδίσουμε τις εκλογές»
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των επόμενων εκλογών στην Ελλάδα, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να εκφράζει την αισιοδοξία του για το αποτέλεσμα.
«Θα έχουμε εκλογές, αλλά είμαστε αισιόδοξοι ότι θα τις κερδίσουμε», ανέφερε, κάνοντας λόγο για πολιτική σταθερότητα και για την αναβαθμισμένη θέση της Ελλάδας στις διεθνείς οικονομικές και γεωπολιτικές συνεργασίες.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την ελληνική οικονομία «ευρωπαϊκό success story», επισημαίνοντας ότι πριν από μερικά χρόνια κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει πως η Ελλάδα θα δανειζόταν με χαμηλότερα επιτόκια από χώρες της G7, όπως συμβαίνει σήμερα.
IMEC, LNG και αμυντική συνεργασία με τις χώρες του Κόλπου
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη δυνατότητα της Ελλάδας να λειτουργήσει ως κόμβος επικοινωνίας και διασύνδεσης μεταξύ της Ευρώπης και των χωρών της Ανατολής.
Στο πλαίσιο αυτό, μίλησε για τον οικονομικό διάδρομο IMEC, το καλώδιο μεταφοράς δεδομένων EMC και τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) για τα Βαλκάνια και την Ουκρανία. Συνέδεσε τις συγκεκριμένες υποδομές με την ενεργειακή ασφάλεια των ευρωπαϊκών χωρών.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ύψωση της ελληνικής σημαίας στη δεύτερη φρεγάτα Belharra, τον «Νέαρχο», καθώς και στις δυνατότητες ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας με τις χώρες του Κόλπου.
Όπως επισήμανε, η Ελλάδα διαθέτει το 3,5% του ΑΕΠ της για την άμυνα. Μιλώντας για την ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες», υποστήριξε ότι θα πρέπει να διευρυνθεί η συμμετοχή χωρών όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία.
Η ανάγκη για ισχυρότερες σχέσεις Ευρώπης και αραβικού κόσμου
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται μια κρίσιμη μάζα κρατών που θα στηρίξουν ουσιαστικά την ανάπτυξη των σχέσεων με τον αραβικό κόσμο.
Όπως ανέφερε, η συνεργασία αυτή δεν θα πρέπει να περιορίζεται στις οικονομικές συμφωνίες, αλλά να συνοδεύεται και από έμπρακτη παρουσία όταν οι εταίροι της Ευρώπης βρίσκονται αντιμέτωποι με κρίσεις.
