Με αδιάκοπη ιστορία περίπου 3.500 ετών, η ελληνική γλώσσα αποτελεί αναμφισβήτητα φαινόμενο στην πορεία του παγκόσμιου πολιτισμού, κάτι που αναγνώρισε και επίσημα η UNESCO τον περασμένο Νοέμβριο, οπότε και καθιέρωσε την 9η Φεβρουαρίου -μέρα θανάτου του εθνικού ποιητή της Ελλάδας, Διονύσιου Σολωμού- ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.
Η ιστορική διάκριση αναδεικνύει τη διαχρονική αξία της ελληνικής γλώσσας ως φορέα πολιτισμού, επιστήμης και δημοκρατικών αξιών, με τη σημασία της να επιβεβαιώνεται και από σύγχρονες εκδηλώσεις, όπως αυτή που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», παρουσία του πρωθυπουργού, του Προέδρου της Δημοκρατίας και ανθρώπων των γραμμάτων, τονίζοντας τον ρόλο της γλώσσας ως ζωντανού δεσμού ιστορίας, ταυτότητας και πολιτισμού.
Η λαμπρή εκδήλωση διοργανώθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών παρουσία πολιτικών και ανθρώπων των γραμμάτων, ενώ «ντύθηκε» μουσικά με αριστουργήματα Θεοδωράκη, Χατζιδάκι και άλλων κορυφαίων συνθετών. Κεντρικός ομιλητής ήταν ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος εξέφρασε την περηφάνεια του ως Έλληνας: «Τα ελληνικά αναγνωρίζονται από την UNESCO ως μια παγκόσμια σταθερά με διαχρονική αξία και σήμερα μπορούμε να είμαστε όλοι υπερήφανοι» και πρόσθεσε: «Η ελληνική γλώσσα ήταν η πρώτη που αναγνώρισε τον άνθρωπο ως πολίτη», έχοντας ήδη υπενθυμίσει τον θρυλικό λόγο του Ξενοφώντα Ζολώτα στην αγγλική γλώσσα, αλλά μόνο με λέξεις ελληνικής ρίζας, το 1959.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η ελληνική γλώσσα ήταν σημαντικό βοήθημα «τόσο για τον Διαφωτισμό όσο και για την αμερικανική Επανάσταση», ενώ αναφέρθηκε στον Φάρο, το πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης που θα αποθηκεύει πληροφορίες στα ελληνικά. Επίσης, μνημόνευσε τον Γιώργο Σεφέρη, τονίζοντας: «Έχουμε μια γλώσσα ανθεκτική, με εξαίρετες δυνατότητες, φτάνει να μην την κακομεταχειριζόμαστε». Χρησιμοποίησε αυτά τα λόγια και για να δείξει τους κινδύνους που ελλοχεύουν στην πολιτική επικοινωνία.
Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν, επίσης, υπουργοί της Νέας Δημοκρατίας όπως ο Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, η Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, ο Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης και ο Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος. Από τη γιορτή της ελληνικής γλώσσας δεν θα μπορούσε να λείπει ο καθηγητής Γλωσσολογίας Γιώργος Μπαμπινιώτης.
Με Χατζιδάκι
Η ορχήστρα-χορωδία του Μουσικού Σχολείου Αλίμου εκκίνησε την εκδήλωση με εκτέλεση της μελωδίας «Η μπαλάντα του Ούρι», του Μάνου Χατζιδάκι, ενώ ακούστηκαν αριστουργήματα των Μίκη Θεοδωράκη, Οδυσσέα Ελύτη, Νίκου Καββαδία με τη γιορτή να κλείνει με το μελοποιημένο ποίημα του Γιώργου Σεφέρη «Το περιγιάλι το κρυφό».
Κατά τη διάρκεια της όμορφης εκδήλωσης, προβλήθηκαν μηνύματα μαθητών ελληνικών σχολείων του εξωτερικού και μοιράστηκε ανθολόγιο στους καλεσμένους, μέσα στο οποίο υπήρχαν κείμενα από αξιόλογους επιστήμονες και ακαδημαϊκούς που έγραφαν για τις γλώσσες και την αξία τους, εμμένοντας στη μοναδικότητα της ελληνικής.
Ο Μαρκ Μαζάουερ, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Columbia και διευθυντής του Columbia Institute for Ideas and Imagination, αποκάλυψε ότι από τις περίπου 7.000 γλώσσες που χρησιμοποιούνται σήμερα σε όλο τον κόσμο, σχεδόν οι μισές κινδυνεύουν να εξαφανιστούν: «Η ελληνική, μία από τις δύο ή τρεις αρχαιότερες συνεχώς ομιλούμενες γλώσσες στον κόσμο, διατηρείται ζωντανή σε μια γωνιά της ανατολικής Μεσογείου για περισσότερες από τρεις χιλιετίες. Και όχι απλώς διατηρείται: έχει εκφράσει ορισμένες από τις θεμελιώδεις ιδέες και μορφές σκέψης που διαμόρφωσαν κοινωνίες επί πολλούς αιώνες (…) Σήμερα η ίδια η Ελλάδα βρίσκεται, όπως αρμόζει εξάλλου, στο επίκεντρο της μελέτης της ελληνικής, μιας γλώσσας και ενός πολιτισμού που βρίσκονται στην καρδιά ενός ανθρωπισμού πιο πολύτιμου από ποτέ».
Βαθιές ρίζες
Ο Νικηφόρος Διαμαντούρος, πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών έκανε λόγο για ιστορική απόφαση της UNESCO που «αποτελεί δίκαιη αναγνώριση της μοναδικότητας της στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Η αδιάκοπη γραπτή παράδοση 3.500 περίπου χρόνων επιβεβαιώνει τη δύναμη της ελληνικής γλώσσας να προσαρμόζεται σε εκάστοτε νέες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές. Οι ιστορικές περιπέτειες που έζησε η Ελλάδα, με πολεμικές συγκρούσεις και αιώνες δουλείας ή επικυριαρχίας ξένων δυνάμεων, δεν αλλοίωσαν τη γλώσσα καθώς διαθέτει βαθιές ρίζες που ανάγονται στο ένδοξο παρελθόν της», είπε και εξήγησε ότι «η καλλιέργεια, η διδασκαλία, η προβολή και διάδοση της γλώσσας μας αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας πολύ περισσότερο τώρα που αναγνωρίστηκε με τον πιο επίσημο τρόπο από την UNESCO ο οικουμενικός χαρακτήρας της».
Η Κατερίνα Καρπινάτο, καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ca’ Foscari Βενετίας και πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Νεοελληνικών Σπουδών, αποκάλυψε πως ήταν 13 ετών όταν άρχισε να μαθαίνει την (αρχαία) ελληνική γλώσσα το 1976: «Ήμουν 13 και μία από τους 20.000 Ιταλούς εφήβους που κάθε χρόνο εγγράφονταν στο Κλασικό Λύκειο. Από τότε μέχρι σήμερα δεν σταμάτησα ποτέ να μελετώ την ελληνική, να μαθαίνω τα μυστικά της, να την αγαπώ με πάθος και ενθουσιασμό για την εξαιρετική της ζωντάνια».
Ιστορική απόφαση
Για μία «ιστορική απόφαση σύμφωνα με την οποία αναγνωρίζεται παγκοσμίως μια γλώσσα για την αξία της και την πολιτισμική της προσφορά στην ανθρωπότητα», έκανε λόγο στο δικό του γραπτό, ο ομότιμος καθηγητής Γενικής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, Χρήστος Κλαίρης, προσθέτοντας: «Η ελληνική είναι η μόνη γλώσσα που αναγνωρίζεται με αυτήν την ιδιότητα και αξίζει να το συνειδητοποιήσουμε».
Με τη σειρά της, η Σπυριδούλα Βαρλοκώστα, καθηγήτρια Γλωσσολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, πρόεδρος Διδασκαλείου Νέας Ελληνικής Γλώσσας «Παναγιώτης Κοντός» του ΕΚΠΑ, εξήρε τη σημαντικότητα της διδασκαλίας της ελληνικής στους Έλληνες της διασποράς «για τους οποίους η γλώσσα λειτουργεί ως συνεκτικός δεσμός με την ιστορία, την παράδοση και την πολιτισμική τους ταυτότητα. Η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας στις ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού συμβάλλει ουσιαστικά στη διαφύλαξη της πολιτισμικής τους συνέχειας και στην ενίσχυση των δεσμών των νεότερων γενεών με την πατρίδα».
Εφημερίδα Απογευματινή
