Ένα αριστουργηματικό ψηφιδωτό, με ελληνικό ενδιαφέρον, ήρθε στο φως στην αρχαία Ζήλα (Τοκάτη) της Τουρκίας, στη Μικρά Ασία: 1.800 ετών, περιλαμβάνει επιγραφή με την ελληνική λέξη «ΤΡΥΦΗ» (Τρυφή), κεντρίζοντας την προσοχή της παγκόσμιας αρχαιολογικής κοινότητα.
Τα τμήματά του, που έχουν ήδη αποκαλυφθεί, υποδηλώνουν ότι το δάπεδο ανήκε κάποτε σε ένα μεγαλοπρεπές κτίριο, προφανώς μεγάλης σημασίας. Άλλωστε, η κλίμακα, η προσοχή στη διάταξη, η ποιότητα των υλικών, όλα δείχνουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Αλλά, είναι μια λεπτομέρεια που ξεχωρίζει αμέσως: Μέσα στο περίτεχνο σχέδιο του δαπέδου δεσπόζει η ελληνική λέξη «τρυφή». Ο όρος συνδέεται με την πολυτέλεια, την αφθονία, την απόλαυση και την ευημερία – εξού και η νεοελληνική λέξη «τρυφηλός» που παραπέμπει στην άνεση, την πολυτέλεια και σε μια ζωή με ευκολία. Δεν είναι ακόμη σαφές αν περιγράφει τον χώρο, τον ιδιοκτήτη ή την ιδέα πίσω από το έργο τέχνης.
Σίγουρα όμως η επιγραφή υπενθυμίζει ότι η αρχαία ελληνική γλώσσα λειτουργούσε ως κοινό πολιτισμικό υπόβαθρο σε όλη την Ανατολή για να εκφράσει -εν προκειμένω- αφηρημένες έννοιες όπως η «ευζωία» και η «απόλαυση», επιβεβαιώνοντας έτσι τη διαχρονική γοητεία που εξακολουθούσε να ασκεί η ελληνική σκέψη.
Και, ακόμη, στο κέντρο του ψηφιδωτού βρίσκεται μια γυναικεία μορφή, πιθανότατα μια συμβολική παρουσία. Μορφές όπως αυτή εμφανίζονται συχνά σε ρωμαϊκούς εσωτερικούς χώρους, συμβολίζοντας ιδέες όπως η γονιμότητα, η ευημερία και η αφθονία.
Η αρχαία Ζήλα συνδέεται παραδοσιακά με την πολύ γρήγορη νίκη του Ιουλίου Καίσαρα το 47 π.Χ. επί του Φαρνάκη Β΄ και με τη φράση που αργότερα έγινε μία από τις πιο διάσημες εκφράσεις της ρωμαϊκής δύναμης: «Veni, vidi, vici» (Ήρθα, είδα, νίκησα). Ευρήματα όπως αυτό συμβάλλουν στο να συμπληρωθεί η καθημερινή πλευρά της εκεί ιστορίας – όπου η ελληνική κουλτούρα ήταν διαρκώς παρούσα.
Eφημερίδα Απογευματινή
