Μία λίθινη στήλη που βρέθηκε κοντά σε αρχαίο δρόμο στη δυτική Μικρά Ασία, στην περιοχή Kιράζ της Σμύρνης, δείχνει την ύπαρξη ενός μέχρι τώρα άγνωστου ελληνιστικού ιερού αφιερωμένου στην Κυβέλη, την αρχαία Μητέρα Θεά η λατρεία της οποίας εξαπλώθηκε στην Ανατολία και την ευρύτερη ζώνη της Μεσογείου.
Τα ευρήματα, που εξετάστηκαν από τον ερευνητή Ali Οzkan, περιλαμβάνουν δύο ελληνιστικά αμυντικά κτίσματα στο Karaburç και στο Çayağzı, αφιερωματική στήλη της Κυβέλης, και τάφο του 2ου αιώνα π.Χ. – στην ίδια περίοδο χρονολογούνται και τα προηγούμενα. Συνολικά, υποδηλώνουν ότι η περιοχή δεν ήταν απλώς περιφερειακή αγροτική, αλλά φυλασσόμενη κατά την Ελληνιστική περίοδο.
Αν και το άνω τμήμα της στήλης είναι σπασμένο και η επιφάνεια παρουσιάζει σοβαρή φθορά, το τμήμα της εικόνας που σώζεται είναι αρκετό για να αναγνωριστεί η κεντρική μορφή ως η Κυβέλη: απεικονίζεται όρθια, ντυμένη με χιτώνα και πιθανώς με ιμάτιο, με δύο λιοντάρια να στέκονται δίπλα της.
Η στήλη υποδηλώνει ότι ανήκε σε αγροτική κοινότητα, η ευημερία της οποίας εξαρτιόταν από τα χωράφια, το νερό, τους δρόμους και τους εποχικούς κύκλους. Σε αυτό το πλαίσιο η Κυβέλη δεν ήταν μία αφηρημένη θεότητα, αλλά μία προστατευτική δύναμη συνδεδεμένη με τη γη, τη γονιμότητα και εντέλει με την ίδια την επιβίωση.
Κοντά στη στήλη οι αρχαιολόγοι κατέγραψαν έναν ορθογώνιο τάφο που είχε υποστεί διαταραχή από παράνομες ανασκαφές: είχε προσανατολισμό βορρά-νότου, με μήκος περίπου 2,60 μέτρα και πλάτος 1 μέτρου. Τα τοιχώματά του ήταν κατασκευασμένα από λίθους συνδεδεμένους με κονίαμα, ενώ η μία μικρή πλευρά ήταν κλειστή με μία μόνο λίθινη πλάκα.
Συνολικά, τα ευρήματα στην περιοχή αποκαλύπτουν έναν τρόπο ζωής όπου η άμυνα και η θρησκεία ήταν αναπόσπαστα από την καθημερινότητα των κατοίκων της, ρίχνοντας φως σε μια ελάχιστα εξερευνημένη γωνιά του ελληνιστικού κόσμου. Ο τόπος αυτός βρίσκεται στην κοιλάδα του Κάυστρου ποταμού, σε ένα εύφορο και πλούσιο σε νερό τοπίο, που αποτελούσε μέρος της αρχαίας Λυδίας, χρησιμεύοντας ως κύρια ζώνη διέλευσης μεταξύ οικισμών με τεράστια αρχαιολογική αξία, όπως η Έφεσος, τα Ύπαιπα, η Παλαιόπολη και η Φιλαδέλφεια.
Εφημερίδα Απογευματινή
